Κατηγορίες

Τι αναφέρουν για τους καλικάντζαρους άνθρωποι του πνεύματος;

Τι αναφέρουν για τους καλικάντζαρους άνθρωποι του πνεύματος;

Μπορεί οι καλικάντζαροι να .. αναστατώνουν ακόμη τα σπίτια των Ελλήνων χριστιανών (Δωδεκαήμερο γαρ…), ωστόσο, όμως, διαβάστε τι γράφει για τους καλικάντζαρους μία καταξιωμένη Ελληνίδα λαογράφος, η κυρία Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, η οποία είναι διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.

Οι καλικάντζαροι έρχονταν την παραμονή των Χριστουγέννων και έφευγαν τα Θεοφάνεια. Έχουν διάφορες ονομασίες: Λυκοκαντζαραίοι, σκαρικατζέρια, καρκατζέλια, πλανήταροι (Κύπρος), Κάηδες (Σύμη), καλλισπούδηδες, χρυσαφεντάδοι (Πόντος), κωλοβελόνηδες, παρωρίτες ή παραωρίτες (πριν από το λάλημα του πετεινού), παγανά. Με παρεμφερή ονόματα υπάρχουν οι καλικάντζαροι και στους βαλκανικούς λαούς. Και στους άλλους χριστιανικούς λαούς εμφανίζονται δοξασίες για δαιμονικά όντα κατά το Δωδεκαήμερο: Λυκάνθρωποι, Στρίγγλες, Μάγισσες, Νόρνες.

Συμβολίζουν το σκοτάδι και ζουν όλο το χρόνο στα έγκατα της γης, προσπαθώντας να κόψουν το δέντρο που βαστάει τη γη. Όταν είναι πολύ κοντά να το πετύχουν, την παραμονή των Χριστουγέννων ανεβαίνουν στη γη δημιουργώντας προβλήματα στους ανθρώπους. Η πίστη για τους καλικαντζάρους ως δαιμονικών όντων που ζουν κάτω από τη γη στηρίζεται στην κοσμοθεωρία περί ακινησίας της γης. Μένουν ανάμεσα στους ανθρώπους δώδεκα ημέρες ως την παραμονή των Φώτων αφήνοντας στην ησυχία του το δέντρο της Ζωής να αναβλαστήσει.

Ο λαός τους φαντάζεται μαύρους και άσχημους, κουτσούς, ψηλούς με μάτια κόκκινα, πόδια τραγίσια και σώμα τριχωτό. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν να τους εξουδετερώσουν με διάφορους τρόπους και κυριότερα με τη φωτιά, η οποία καίει συνεχώς στο τζάκι όλο το Δωδεκαήμερο. Διάλεγαν ένα κούτσουρο («δωδεκαμερίτης», «χριστόξυλο») και μάλιστα από αγκαθωτό δέντρο. Με τη στάχτη του ράντιζαν το σπίτι ξημερώματα παραμονής Θεοφανείων τρέποντας σε φυγή τα δαιμόνια.

Σύμφωνα με μια παράδοση: «Οι Λυκοκαντζαραίοι έρχονται από τη γης αποκάτου. Ούλο το χρόνο πελεκάν με τα τσεκούρια να κόψουν το δέντρο που βαστάει τη γης. Κόβουν κόβουν όσο που μενέσκει λιγάκι ακόμα ως μια κλωνά άκοπο, και λεν «χάισε να πάμε, και θα πέση μοναχό του.

Και στα νησιά φτάνουν οι καλικάντζαροι. Με το καράβι τους. Κάνουν ζημιές: Χύνουν το νερό, τ΄ αλεύρι, κατουρούν τη στάχτη. Γι αυτό και βάζουν στη φωτιά ρείκια, αλάτι, που κάνουν κρότο, ή ρίχνουν κανένα πετσί να βρωμάει».

Ο λαός πιστεύει ότι Καλικάντζαροι γίνονται όσοι γεννιούνται το Δωδεκαήμερο, γιατί έχουν συλληφθεί την ίδια μέρα με το Χριστό. Θέλουν να κάνουν κακό στους ανθρώπους. Είναι άσκημοι, κουτσοί, εριστικοί, ανόητοι γιατί δεν βοηθά ο ένας τον άλλον και για το λόγο αυτό είναι αναποτελεσματικοί στο να κάνουν κακό. Όσους περπατούσαν τη νύχτα έξω τους ανάγκαζαν να χορέψουν μαζί τους (είναι χαρακτηριστικό το παραμύθι με τη Μάρω που γύριζε από το μύλο τη νύχτα).

Οι μυλωνάδες που εργάζονταν στο μύλο, ο οποίος ήταν συνήθως χτισμένος σε μέρος μακριά από τον καθαγιασμένο χώρο του οικισμού δίπλα σε ποτάμι, είχαν πάρε δώσε με καλικαντζάρους. Τα Φώτα όλα τα πονηρά πνεύματα φεύγουν με τον αγιασμό…

---------------------------

Πηγή: Το Βήμα, Αικ. Πολυμέρου-Καμηλάκη*, 23/12/2011

* Η κυρία Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη είναι διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
 

Αναρτήθηκε: 04/01/12 20:59

 
Ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία είναι δύο ράγες της Ιστορίας πάνω στις οποίες κινείται το όχημα του Ελληνο-Χριστιανικού Πολιτισμού σε μια ατέρμονη πορεία προς την αιωνιότητα!... Λαός που περιφρονεί τις πέτρες και τα χαρτιά του είναι καταδικασμένος ν’ αυτοκτονήσει!..
 
Συνεντεύξεις του Άγγελου Σακκέτου, ως καταστάλαγμα μιας δημοσιογραφικής πορείας 35 περίπου ετών!... Ένας αγώνας δρόμου για την αναζήτηση της αλήθειας και μόνον της αλήθειας.. Την "αληθινής αλήθειας", όπως μάθαμε να λέμε στην δική μας Ελληνική Δημοσιογραφία!..
 
Διαλέξεις και Ομιλίες, έτσι όπως ακριβώς εδόθησαν στο παρελθόν σε διάφορα Πνευματικά Κέντρα, Συλλόγους, Σωματεία και διάφορα Ιδρύματα των Αθηνών ή της Περιφέρειας, ιδίως για θέματα σχέσεων Ελληνισμού και Ορθοδοξίας!..
 
Θύμησες και αναμνήσεις!... Νοσταλγικές ιστορίες, που φαντάζουν σήμερα σαν παραμύθι!.. Εκπληκτικές εμπειρίες και διηγήματα ή αφηγήσεις από διάφορους ανθρώπους, που έζησα ή γνώρισα στο διάβα της ζωής μου!.. Όλα εκείνα τα γεγονότα, που πέρασαν από τη φτωχική μου ζωή, ιδίως στο χωριό μου!
Αναζήτηση
Search
Newsletter
Για να λαμβάνετε newsletter παρακαλώ στείλτε μας το email σας!

Είσοδος χρηστών