Αρχική

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 

Γιατί κατηγορήθηκε ο Σωκράτης;

Οι κατήγοροι είπαν ότι: «έχει δε πως ώδε Σωκράτη φησίν αδικείν τους τε νέους διαφθείροντα και θεούς ους η πόλις νομίζει ου νομίζοντα. Έτερα δε δαιμόνια καινά το με δη έγκλημα τοιούτόν εστιν τούτου δε του εγκλήματος εν έκαστον εξετάσωμεν» «Ο Σωκράτης είναι ένοχος επειδή διαφθείρει τους νέους και δεν πιστεύει στους θεούς της πόλης, αλλά σε καινούργια δαιμόνια. Αυτή λοιπόν είναι η κατηγορία, οπότε ας την εξετάσουμε ενδελεχώς.»

ΧΩΡΙΣ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ δύο καταδίκες σε θάνατο κατέγραψε η Ιστορία της Ανθρωπότητος, του Σωκράτους και του Ιησού Χριστού. Δύο θανατικές καταδίκες για τις οποίες ακόμη και σήμερα ο κόσμος δεν μπορεί να ησυχάσει, λες και κάποιο αόρατο χέρι πάει να του σφίξει το λαιμό. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι ένας σύγχρονος φιλόσοφος (1) απεκάλεσε το χέρι αυτό «αόρατη τιμωρία».
Βεβαίως, αν όλα αυτά γίνονται αντικείμενο φιλοσοφικών στοχασμών και συζητήσεων, η τιμωρία του μεγάλου Έλληνος φιλοσόφου, αλλά και του Ιησού, να πιει ο ένας το κώνειο και ο άλλος «όξος και χολή» δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για μια ιστορική καταγραφή, μία ιστορική νομοτέλεια, που έπρεπε να καταγραφεί στο Βιβλίο της Ιστορίας ως μία αναγκαιότητα που τροχοδρόμησε τις εξελίξεις του κόσμου.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή:

Ως γνωστόν, ο Σωκράτης κατηγορήθηκε από τον Άνυτο, τον Μέλητο και τον Λύκωνα ότι: «Σωκράτης αδικεί και περιεργάζεται ζητών τά τε υπό γης και ουράνια και τόν ήττω λόγον κρείττω ποιών και άλλους ταυτά ταύτα διδάσκων». «Ο Σωκράτης είναι ένοχος αδικήματος, γιατί ασχολείται με άχρηστα και περιττά πράγματα, με το να ερευνά τα φαινόμενα που συμβαίνουν κάτω από τη γη και στον ουρανό, και γιατί τα άδικα λόγια τα κάνει να φαίνονται δίκαια και τα διδάσκει και στους άλλους.» (2) 
Οι κατήγοροι είπαν ότι: «έχει δε πως ώδε Σωκράτη φησίν αδικείν τους τε νέους διαφθείροντα και θεούς ους η πόλις νομίζει ου νομίζοντα. Έτερα δε δαιμόνια καινά το με δη έγκλημα τοιούτόν εστιν τούτου δε του εγκλήματος εν έκαστον εξετάσωμεν» «Ο Σωκράτης είναι ένοχος επειδή διαφθείρει τους νέους και δεν πιστεύει στους θεούς της πόλης, αλλά σε καινούργια δαιμόνια. Αυτή λοιπόν είναι η κατηγορία, οπότε ας την εξετάσουμε ενδελεχώς.» (3)
Στο θέμα αυτό, όπως λέμε και σε άλλο κεφάλαιο (4), ο ίδιος ο Σωκράτης επανέρχεται θυμίζοντας στους δικαστές την κατηγορία των τριών κατηγόρων του: 
«Αδικεί Σωκράτης θεούς ου νομίζων. αλλά θεούς νομίζων.» («Ο Σωκράτης είναι ένοχος επειδή δεν πιστεύει στους θεούς, πιστεύοντας όμως στους θεούς» (5) 
Στο θέμα της βαθιάς θρησκευτικής αντίληψης του Σωκράτους και μάλιστα στον ένα και αληθινό Θεό, δώσαμε ήδη απαντήσεις σε άλλο κεφάλαιο του βιβλίου μας (6).
Είναι απαραίτητο, όμως, να δούμε πώς ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος αντιμετώπισε τον θάνατο και παράλληλα ποία η αντίδραση του ίδιου του Χριστού λίγο πριν την μαρτυρική καταδίκη Του.
Ο Σωκράτης, λοιπόν, ο μεγάλος σοφός, σε ηλικία περίπου 70 ετών, αναγκάστηκε να παρουσιαστεί στο δικαστήριο για να υπερασπιστεί τις ιδέες του αλλά και την ίδια του τη ζωή. Σύμφωνα, λοιόν, με το κατηγορητήριο, ήταν ένοχος γιατί δεν πίστευε στους θεούς στους οποίους πίστευε η πόλη του, αλλά σε καινά δαιμόνια, σε νέες θεότητες, και διέφθειρε τους νέους. Η ποινή που πρότειναν οι κατήγοροι του ήταν αυτό που δεν περίμενε κανένας: θάνατος.!
Όλα αυτά μπορεί να τα διαβάσει κανείς στο έργο του Πλάτωνος, Απολογία Σωκράτους, το οποίο, χάριν της ιστορίας, να πούμε ότι διαιρείται σε τρία μέρη: 
Το πρώτο μέρος της Απολογίας είναι η κυρίως απολογία του Σωκράτη απέναντι στους δικαστές. Εδώ αρχικά προσπαθεί να ανασκευάσει τις διαβολές εναντίον του που κυκλοφορούσαν εδώ και πολύ καιρό μεταξύ του λαού και, στη συνέχεια, τις συγκεκριμένες κατηγορίες που διατύπωσαν σε βάρος του οι τρεις κατήγοροι. Στο τέλος ακολουθεί η ψηφοφορία των δικαστών που τον ανακηρύσσει ένοχο. Ο κατηγορούμενος όμως έχει το δικαίωμα να αντιπροτείνει διαφορετική ποινή από αυτήν που εισηγήθηκε το κατηγορητήριο. Στο δεύτερο μέρος του λόγου μεταβαίνουμε εκεί όπου ο Σωκράτης ζητά να τον σιτίζουν δωρεάν στο Πρυτανείο ως ευεργέτη της πόλης. Κατανοώντας όμως ότι η πρόταση του αυτή θα φανεί αλαζονική στους δικαστές, αντιπροτείνει τελικά ένα μικρό χρηματικό αντίτιμο. 
Πράγματι, και οι δύο προτάσεις του Σωκράτη θεωρήθηκαν προκλητικές, με αποτέλεσμα στη νέα ψηφοφορία οι καταδικαστικές ψήφοι εναντίον του να είναι πολύ περισσότερες από προηγουμένως. 
Ο Σωκράτης λοιπόν παίρνει για τρίτη και τελευταία φορά το λόγο απευθυνόμενος, πρώτα, στους δικαστές που τον καταδίκασαν και, τέλος, σ' αυτούς που έριξαν αθωωτική ψήφο υπέρ του.
Εδώ τελειώνει η απολογία του. 
Εν συνεχεία -όπως γνωρίζουμε- ο Σωκράτης οδηγείται στο δεσμωτήριο, όπου παραμένει περίπου ένα μήνα αναμένοντας να επιστρέψει το ιερό πλοίο των Αθηναίων από τη Δήλο, καθώς απαγορεύονταν οι δημόσιες εκτελέσεις κατά τη διάρκεια της απουσίας του. 
Πρέπει να ομολογήσουμε ότι, στο διάστημα αυτό, οι φίλοι και μαθητές του τον προτρέπουν να δραπετεύσει! Εκείνος όμως αρνείται υποστηρίζοντας ότι οφείλει να παραμείνει πιστός στους νόμους της πόλης του, όποιοι κι αν είναι αυτοί. 
Έτσι, μετά την άφιξη του ιερού πλοίου, ο μεγάλος Έλλην φιλόσοφος, πεθαίνει πίνοντας το κώνειο, μετά από πολύωρη συζήτηση με τους φίλους του για την αθανασία της ψυχής (7).
Ο Σωκράτης, λοιπόν, στην πολύωρη συζήτηση που είχε με τους φίλους του, λίγο πριν πιει το κώνειο, ανέπτυξε μία επιχειρηματολογία που αξίζει κανείς να την παρακολουθήσει.
Βεβαίως, στην Απολογία του Σωκράτους, υπάρχουν μερικά στοιχεία για την αντίληψη που είχε ο Σωκράτης για τον θάνατο, αλλά τα κύρια στοιχεία, περί θανάτου, ο αναγνώστης θα τα βρει στο έργο Φαίδων, όπου υπάρχει ολόκληρος ο διάλογος και τα επιχειρήματα που προβάλλει ο Σωκράτης «περί ψυχής» και οι τελευταίες στιγμές του μεγάλου Έλληνα φιλοσόφου με την γαλήνια στάση του απέναντι του θανάτου. 
Βεβαίως, επιχειρήματα περί αθανασίας της ψυχής θα βρούμε και στο έργο Φαίδρος, όπου ο αναγνώστης θα διαβάσει ένα διάλογο μεταξύ του Σωκράτη και του Φαίδρου με αντικείμενο την ουσία του έρωτα, την ρητορική τέχνη ως ικανή να ανταποκριθεί σε επιστημονικές αξιώσεις και την αθανασία της ψυχής. Επίσης εκεί θα βρει και στοιχεία για τον «μύθο» περί της καταγωγής της γραφής.
Γεννιέται όμως η απορία: Ποιο ήταν το τρομερό αδίκημα που διέπραξε ο Σωκράτης, με αποτέλεσμα να του επιβληθεί η θανατική ποινή; 
Η απάντησή μας στο επόμενο άρθρο.

Με σεβασμό και τιμή
ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ
Δευτέρα, 17 Ιουνίου 2019

Τελευταία Άρθρα

  • Εν Εκκλησίαις!..
    18 Ιουνίου: Μάρτυρος Λεοντίου του εξ Αιγίνης και των συν αυτώ Υπατίου και Θεοδούλου και Αιθέριου (1) (†70). Οσίων Λεοντίου του μυροβλύτου, του εξ Άργους και εν Άθω ασκητικώς αθλήσαντος, Εράσμου και Λεοντίου, του ποιμένος. Σύναξις αρχιστρατήγου Μιχαήλ, εν τω «Φορώ».
  • Τα Θέματα της Ημέρας 17 Ιουνίου 2019
    Σημαντικά γεγονότα, άγνωστα καθημερινά ή διαχρονικά θέματα και πολλά επίκαιρα και αξιοσημείωτα σχόλια διανθίζουν το μπλογκ της ιστοσελίδας μας για τούτη τη χρονιά, το 2019!... Θέματα που θα σας κρατούν συντροφιά όχι μόνο με την πρωτοτυπία τους, αλλά και με τον τρόπο γραφής της ταπεινότητάς μας, που επί τόσα χρόνια υπηρετεί το δημοσιογραφικό τρίπτυχο: Ενημέρωση, Ψυχαγωγία και Επιμόρφωση. Καλή ανάγνωση!..
  • Γιατί κατηγορήθηκε ο Σωκράτης;
    Οι κατήγοροι είπαν ότι: «έχει δε πως ώδε Σωκράτη φησίν αδικείν τους τε νέους διαφθείροντα και θεούς ους η πόλις νομίζει ου νομίζοντα. Έτερα δε δαιμόνια καινά το με δη έγκλημα τοιούτόν εστιν τούτου δε του εγκλήματος εν έκαστον εξετάσωμεν» «Ο Σωκράτης είναι ένοχος επειδή διαφθείρει τους νέους και δεν πιστεύει στους θεούς της πόλης, αλλά σε καινούργια δαιμόνια. Αυτή λοιπόν είναι η κατηγορία, οπότε ας την εξετάσουμε ενδελεχώς.»
  • Εν Εκκλησίαις!..
    17 Ιουνίου: Μαρτύρων Μανουήλ, Σαβέλ και Ισμαήλ (1), των αδελφών (†362). Ισαύρου διακόνου, του εξ Αθηνών και εν Απολλωνία Ηπείρου αθλήσαντος (†γ΄αι.) και των συν αυτώ Βασιλείου και Ιννοκεντίου των Αθηναίων μαρτύρων († γ΄αι.). Ερμείου, Περεγρίνου πρεσβυτέρου, Φήλικος και Φιλονείδους (2) επισκόπου Κουρίου Κύπρου. Οσίων Βησσαρίωνος, Ιωσήφ του αναχωρητού, Πίωρ και Υπατίου του εν Ρουφιανιαναίς.

Τα τελευταία βιβλία του Άγγελου Σακκέτου

  • Αγία Γραφή και Εξωγήινα Όντα
    Η Αλήθεια και τα Παραμύθια σε πολλά ζητήματα ανθρώπων, που ασχολούνται με εξωγήινους και μεταφυσικές αναζητήσεις!..
  • Το Χειρόγραφο του Ιησού
    Το βιβλίο το οποίο αποκαλύπτει συγκλονιστικά χειρόγραφα και ποια είναι η πραγματική μορφή του Χριστού!..
  • Παπουλάκος: Άγνωστες Προφητείες...
    Άγνωστες Προφητείες και Θαύματα. Η επαλήθευση των προφητειών και ο παγκόσμιος θρίαμβος του ανθρώπου!