04/11/17 21:48 - Πόσο παρεξηγημένη ήταν η Σαπφώ;

 
Πόσο παρεξηγημένη ήταν η Σαπφώ;

Η δημιουργία αυτής της κατηγορίας θεωρείται από πολλούς αβάσιμη, και λέγεται πως η σκανδαλοθηρία των μεταγενεστέρων χρόνων εκμεταλλεύτηκε το γεγονός πως η Σαπφώ απευθυνόταν ονομαστικά στις μαθήτριές της, με φρασεολογία που θα δικαιολογείτο μόνο μεταξύ ανδρών. Μερικοί ισχυρίζονται πως η κατηγορία οφείλεται στο γεγονός πως οι Αθηναίοι ήταν αδύνατον να δεχτούν μια τέτοια κοινωνική ελευθερία των γυναικών χωρίς να την συνδυάζουν με ανηθικότητα (ενώ υπήρχε ανάμεσα στους Δωριείς και Αιολείς χωρίς να θεωρείται μίασμα), και δεύτερον στην αχαλίνωτη φαντασία των κωμικών ποιητών. Ας δούμε, όμως, τι λέει μια παλιά τοπική εφημερίδα της Λέσβου για την Σαπφώ!..

Η Σαπφώ, γενική της Σαπφούς, (αιολική διάλεκτος Ψάπφω, αποκαλούμενη και Σαπφώ η Λέσβια από τον τόπο καταγωγής της) ( 630 - 570 π.Χ.), ήταν Eλληνίδα λυρική ποιήτρια από τη Λέσβο, ιδιαίτερα γνωστή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα για τα ποιήματά της. Με το όνομά της (καλώς ή κακώς) έχει συνδεθεί και ο λεσβιακός έρωτας. Η δημιουργία αυτής της κατηγορίας θεωρείται από πολλούς αβάσιμη, και λέγεται πως η σκανδαλοθηρία των μεταγενεστέρων χρόνων εκμεταλλεύτηκε το γεγονός πως η Σαπφώ απευθυνόταν ονομαστικά στις μαθήτριές της, με φρασεολογία που θα δικαιολογείτο μόνο μεταξύ ανδρών. Μερικοί ισχυρίζονται πως η κατηγορία οφείλεται στο γεγονός πως οι Αθηναίοι ήταν αδύνατον να δεχτούν μια τέτοια κοινωνική ελευθερία των γυναικών χωρίς να την συνδυάζουν με ανηθικότητα (ενώ υπήρχε ανάμεσα στους Δωριείς και Αιολείς χωρίς να θεωρείται μίασμα), και δεύτερον στην αχαλίνωτη φαντασία των κωμικών ποιητών.
(Η ίδια έγραφε το όνομα της, σύμφωνα με την Αιολική διάλεκτο, Ψάπφα). Λεσβία ποιήτρια, που γεννήθηκε στη Μυτιλήνη (ή ίσως στην Ερεσσό), στα μέσα περίπου του 7ου αιώνα π.Χ. Καταγόταν από καλή οικογένεια, και το όνομα του πατέρα της φαίνεται πως ήταν Σκαμανδρώνυμος. Η μητέρα της λεγόταν Κληίς. Είχε τρεις αδελφούς, τον Χάραξο, τον Λάριχο και τον Ευρύγιο. Κατά τον Σουΐδα, είχε παντρευτεί τον Κερκώλα, έναν πλούσιο άντρα από την Άνδρο. Φαίνεται πως είχε τουλάχιστον ένα παιδί, μια κόρη, που ονομαζόταν Κληίς, όπως η γιαγιά της. Η Σαπφώ ήταν σύγχρονη του Αλκαίου, του Στησιχόρου και του Πιττακού. Με τον Αλκαίο φαίνεται πως συνδεόταν και με στενή φιλία, όπως δείχνουν αποσπάσματα στίχων και των δύο ποιητών που έχουν σωθεί. Σχετικά με τον αδελφό της Σαπφούς, Χάραξο, ο Ηρόδοτος (Β' 135) διηγείται την ιστορία του στην Αίγυπτο με την εταίρα Ροδώπη, που τελικά και την παντρεύτηκε. Ο Χάραξος ήταν έμπορος κρασιών. Σ' ένα απόσπασμα ποιήματός της, η Σαπφώ επιπλήττει τον Χάραξο, αλλά όχι για τον έρωτά του προς την Ροδώπη. Κατά τον Αθηναίο, η ερωμένη του Χαράξου ονομαζόταν Δωρίχα. Δεν υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες σχετικά με τη ζωή της ποιήτριας, άλλα φαίνεται πως, όπως κι ο Αλκαίος, εγκατάλειψε τη Λέσβο εξαιτίας πολιτικών ταραχών στο νησί. Λέγεται πως πήγε στη Σικελία και πέθανε εκεί. Κατά άλλην εκδοχή, που φαίνεται και η πιο πιθανή, ξαναγύρισε στην πατρίδα της έπειτα από μερικά χρόνια. Η μετανάστευσή της αυτή φαίνεται να έγινε ανάμεσα στα 604 και 592 π.Χ. Τόσο από τις πληροφορίες που μας δίνει ο Ηρόδοτος για τον αδελφό της Χάραξο, όσο και από έναν από τους στίχους της, όπου αποκαλεί τον εαυτό της γεραιτέρα, η Σαπφώ φαίνεται να πέθανε σε αρκετά προχωρημένη ηλικία.

Πόσο παρεξηγημένη είναι η Σαπφώ;

Η δημιουργία αυτής της κατηγορίας θεωρείται από πολλούς αβάσιμη, και λέγεται πως η σκανδαλοθηρία των μεταγενεστέρων χρόνων εκμεταλλεύτηκε το γεγονός πως η Σαπφώ απευθυνόταν ονομαστικά στις μαθήτριές της, με φρασεολογία που θα δικαιολογείτο μόνο μεταξύ ανδρών. Μερικοί ισχυρίζονται πως η κατηγορία οφείλεται στο γεγονός πως οι Αθηναίοι ήταν αδύνατον να δεχτούν μια τέτοια κοινωνική ελευθερία των γυναικών χωρίς να την συνδυάζουν με ανηθικότητα (ενώ υπήρχε ανάμεσα στους Δωριείς και Αιολείς χωρίς να θεωρείται μίασμα), και δεύτερον στην αχαλίνωτη φαντασία των κωμικών ποιητών. Ας δούμε, όμως, τι λέει μια παλιά τοπική εφημερίδα της Λέσβου για την Σαπφώ, όπως η «ΕΞΕΛΙΞΙΣ» της 7ης Οκτωβρίου του 1940: