11/01/19 18:47 - Ποίος ο ρόλος του ποιητή Αγάθωνα στο περίφημο Συμπόσιο;

 

Ποίος ο ρόλος του ποιητή Αγάθωνα στο περίφημο Συμπόσιο;

 Πραγματικά ο Αγάθων ήταν ο πρώτος ποιη­τής που έφερε στην τραγωδία κάτι από τη μα­γεία του γοργίειου τεχνικού λόγου. - Ο Αριστο­φάνης χρησιμοποίησε μια σκηνή των Θεσμοφοριαζουσών του για να κοροϊδέψει τη ματαιόδοξη ωραιοπάθεια του Αγάθωνα, τον κοσμικό σνομπισμό του και τη γυναικωτή του φύση, όπως αναφέρουν διάφορα Λεξικά για τους Αρχαίους Έλληνες.

ΑΝΑΝΤΙΡΡΗΤΑ ο Αγάθων υπήρξε ένας τραγικός ποιητής, ο οποίος γεννήθηκε μεταξύ του 448 και 446 π.Χ. στην Αθήνα και πέθανε γύρω στο 400 στην Πέλλα (Μακεδονία).

Οι χρονολο­γίες της ζωής του είναι αβέβαιες, επειδή συνά­γονται μόνο από περιγραφές της εποχής του (του Πλάτωνα και του Αριστοφάνη). Νέος ακό­μη ο Αγάθων σύχναζε, ως εξαιρετικά προικισμένος μαθητής, στους κύκλους των σοφιστών (Πρωτα­γόρα, Πρόδικου, Ιππία, Γοργία)· ήταν φίλος του Παυσανία και είχε γνωριμία με τον Σωκράτη. Στα Λήναια του 416 π.Χ. κέρδισε την πρώτη του νίκη σε τραγικό αγώνα· η νίκη αυτή υπήρξε ύστερα η αφορμή για μια γιορτή στο σπίτι του, που έμεινε περίφημη χάρη στο Συμπόσιο του Πλάτωνα. Κάπου μεταξύ του 411 και του 408 ο Αγάθων πήγε, όπως πριν από αυτόν ο Ευριπίδης, στην αυλή του βασιλιά Αρχέλαου στην Πέλλα της Μακεδονίας, όπου και πέθανε μεταξύ 405 και 400.

Εν σχέσει με τις αβέβαιες αυτές χρονολο­γίες ο Πλάτωνας και ο Αριστοφάνης μας μεταδί­δουν πλήθος χαρακτηριστικές λεπτομέρειες, που είναι βέβαια διαφωτιστικές, όχι όμως πά­ντοτε ιστορικά φερέγγυες. Ο Πλάτωνας μας πα­ρουσιάζει την εκλεκτή πνευματική συντροφιά που γιορτάζει στο σπίτι του πλούσιου Αγάθωνα· ανάμε­σα στους εγκωμιαστικούς λόγους για τον Έρω­τα που εκφωνούνται από τους παρόντες, ο πέ­μπτος προέρχεται από τον οικοδεσπότη.

Με αυ­τόν τον παραφορτωμένο με γοργίεια λεκτικά και ηχητικά σχήματα λόγο θέλησε ασφαλώς ο Πλάτωνας να χαρακτηρίσει το ύφος του Αγάθωνα· το πνευματικό επίπεδο αυτού του λόγου εμφανίζε­ται περίεργα χαμηλό, ιδίως καθώς πλαισιώνεται από τους αριστουργηματικούς λόγους του Αρι­στοφάνη και του Σωκράτη. Αν μέσω του λόγου αυτού υπήρχε η πρόθεση να γίνει υπαινιγμός ότι ο Αγάθων ήταν συγγραφέας και πεζών έργων, μένει ένα ερώτημα· μάλλον φαίνεται πως ο Πλάτωνας υποδεικνύει εδώ πως η καινούργια τότε μορφή του διθυράμβου είχε ασκήσει μεγάλη επιρροή στον Αγάθωνα.

Πραγματικά ο Αγάθων ήταν ο πρώτος ποιη­τής που έφερε στην τραγωδία κάτι από τη μα­γεία του γοργίειου τεχνικού λόγου. - Ο Αριστο­φάνης χρησιμοποίησε μια σκηνή των Θεσμοφοριαζουσών του για να κοροϊδέψει τη ματαιόδοξη ωραιοπάθεια του Αγάθωνα, τον κοσμικό σνομπισμό του και τη γυναικωτή του φύση, όπως αναφέρουν διάφορα Λεξικά για τους Αρχαίους Έλληνες

Μαζί με τον Ευ­ριπίδη ο Αγάθων εκπροσωπεί στη σκηνή αυτή την ομάδα των καινούργιων ποιητών, εναντίον των οποίων, κυρίως εναντίον της επιτήδευσης τους, ο Αριστοφάνης έδειξε συχνά την έχθρα του. Ωστόσο στους Βατράχους του, γύρω στο 405, όταν ο Αγάθων δεν έμενε πια στην Αθήνα, ο Αριστο­φάνης, κρίνοντας τους ποιητές που ζούσαν ακό­μη, μιλάει με φιλική θέρμη για τον Αγάθωνα, κάτι που λίγοι σήμερα αναδεικνύουν ως ένα θέμα που έχει την δική του αξία.

Με σεβασμό και τιμή

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΝ. ΣΑΚΚΕΤΟΣ

Παρασκευή, 11 Ιανουαρίου 2019