22/04/19 16:53 - Εν Εκκλησίαις…

 

Εν Εκκλησίαις…

22 Απριλίου: Μεγάλη Δευτέρα - Ιωσήφ του Παγκάλου (1). Αποστόλου (Ο΄) Ναθαναήλ (2). Θεοχάρους και Αποστόλου οσίων των εν Άρτη. Νεάρχου. Οσίου Θεοδώρου του Συκεώτου (3), επισκόπου Αναστασιουπόλεως (†613).

(1) Από τη σημερινή μέρα ξεκινούν τα άγια Πάθη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Τύπος του Κυρίου μας Ιησού είναι ο πάγκαλος Ιωσήφ που σήμερα επιτελούμε την ανάμνησή του (Γεν. 37 - 50).

Ήταν ο μικρότερος γιός του Πατριάρχη Ιακώβ και ο πιο αγαπητός. Όμως φθονήθηκε από τα αδέλφια του και αρχικά τον έρριξαν σ' ένα βαθύ λάκκο και εξαπάτησαν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Στη συνέχεια τον πούλησαν για τριάντα αργύρια σε εμπόρους, οι οποίοι τον ξαναπούλησαν στον αρχιμάργειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Πετεφρή. Ο Ιωσήφ ήταν πανέμορφος και τον ερωτεύθηκε η γυναίκα του Πετεφρή, που θέλησε να τον παρασύρει σε ανήθικη πράξη βιαίως. Μόλις εκείνη έπιασε τον Ιωσήφ, εκείνος άφησε στα χέρια της το χιτώνα του και έφυγε. Εκείνη από το θυμό της τον συκοφάντησε στο σύζυγό της, ότι δήθεν αυτός επιτέθηκε εναντίον της με ανήθικους σκοπούς. Ο Πετεφρής την πίστευσε και φυλάκισε τον Ιωσήφ.

Κάποτε όμως ο Φαραώ, ο βασιλιάς της Αιγύπτου, είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν εξηγητή. Με το φωτισμό του Θεού, μόνο ο Ιωσήφ μπόρεσε να το εξηγήσει. Ότι θα έλθουν στη χώρα του επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και πείνας. Ενθουσιάσθηκε ο Φαραώ από τη σοφία του και τον έκανε γενικό άρχοντα, σαν πρωθυπουργό. Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια της πείνας όλο το λαό. Με αφορμή τη διανομή του σιταριού, φανερώθηκαν τ' αδέλφια του που τον είχαν φθονήσει. Εκείνος δεν τους κράτησε κακία, αντίθετα τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς.

Αυτός λοιπόν αποτελεί προεικόνηση του Χριστού, διότι και Αυτός, αγαπητός γιός του Πατέρα, φθονήθηκε από τους ομοφύλους Του Ιουδαίους, πουλήθηκε από το μαθητή Του για τριάντα αργύρια και κλείσθηκε στο σκοτεινό λάκκο, τον τάφο.

Επίσης, σήμερα μνημονεύουμε και τη άκαρπο συκή, την οποία καταράσθηκε ο Κύριος και ξεράθηκε αμέσως Ματθ. 21:19, Μαρκ. 11:13). Συμβολίζει τόσο τη Συναγωγή των Εβραίων, η οποία δεν είχε πνευματικούς καρπούς, όσο και κάθε άνθρωπο που στερείται πνευματικών καρπών, αρετών. Έδειξε ο Κύριος τη δύναμή Του στο άψυχο δένδρο και ποτέ πάνω σε άνθρωπο, για να δείξει ότι δεν έχει μόνο δύναμη να ευεργετεί, αλλά και να τιμωρεί.

Ο ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει πως την ώρα που ο Κύριος επιτίμησε τη συκή και ξηράθηκε, κατέπεσαν αμέσως τα καταπράσινα φύλλα της και την επόμενη μέρα ξεράθηκε και η ρίζα της (Μαρκ. 11:21). Οι μαθητές έκθαμβοι από το θαύμα αυτό δεν ζητούσαν να μάθουν την βαθύτερη έννοιά του, αλλά είχαν την απορία «πως παραχρήμα εξηράνθη η συκή;» (Ματθ. 21:20). Πρώτη φορά είχαν δει τιμωρία της άψυχης φύσεως.

Ο Κύριος παίρνοντας αφορμή από την απορία των μαθητών, χωρίς να εξηγήσει την συμβολική σημασία του θαύματος, τους δίδαξε για τη μεγάλη δύναμη της πίστεως, η οποία όταν συνοδεύεται από εσωτερική θέρμη και χωρίς τον παραμικρό δισταγμό μπορεί να κατορθώσει αφάνταστα πράγματα. Τους είπε: «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν καὶ μὴ διακριθῆτε, οὐ μόνον τὸ τῆς συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ κἂν τῷ ὄρει τούτῳ εἴπητε, ἂρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, γενήσεται·» (Ματθ. 21:21). Αυτή την πίστη θέλει η Εκκλησία μας να μεταδώσει και σε μας.

Η υμνογραφία αναφέρεται σήμερα στα δύο παραπάνω θέματα, αλλά και επί πλέον στο θέμα της πορείας του Κυρίου προς το Πάθος. Από το τροπάριο: «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται...» οι ακολουθίες της Μ. Δευτέρας έως Τετάρτης λέγονται και «Ακολουθίες του Νυμφίου».

(2) Ο άγιος Ναθαναήλ καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας όπου ο Κύριος πραγματοποίησε το πρώτο του θαύμα. Ήταν στενός φίλος του Αποστόλου Φιλίππου, ο οποίος και του ανήγγειλε την υλοποίηση της προφητείας στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Στη συνέχεια έγινε ένας εκ των 12 Αποστόλων για τον οποίο ο Κύριος έπλεξε το εγκώμιο λέγοντας:« Ιδέ αληθής Ισραηλίτης, εν ω δόλη ουκ έστιν». Μετά την ανάληψη του Κυρίου ο Ναθαναήλ εξετέλεσε και αυτή την ανατεθείσα αποστολή της διάδοσης του Ευαγγελίου.

(3) Ο όσιος Θεόδωρος καταγόταν από το χωριό Συκεόν της Γαλατίας και έζησε στα χρόνια του περίφημου αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Ήταν καρπός μίας αμαρτωλής σχέσης μεταξύ μίας νεαρής ονόματι Μαρίας και κάποιου βασιλικού ταχυδρόμου ονόματι Κοσμά. Όμως ο πατέρας του γρήγορα τον εγκατέλειψε. Αντίθετα η μητέρα του μετανοηθείσα στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων. Αποδείχθηκε συνετή και αφοσιώθηκε με όλη της την ψυχή στην ανατροφή του παιδιού της, ανατρέφοντάς τον «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου». Και ο Θεόδωρος αντάμειψε με τον καλύτερο τρόπο τις μητρικές προσδοκίες. Σε νεαρή ηλικία εκάρη μοναχός και αργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος. Για τα πλούσια πνευματικά και διοικητικά του τάλαντα εξελέγη ομόφωνα Επίσκοπος Αναστασιουπόλεως. Από τη θέση αυτή ο Θεόδωρος ξεδίπλωσε όλες τις αρετές πού τον κοσμούσαν, αναδειχθείς σε μέγα διδάσκαλο κλήρου και λαού. Συμβούλευε, νουθετούσε, ενθάρρυνε, βοηθούσε και ευεργετούσε τούς πάντες ανεξαιρέτως. Η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα, ώστε πολλοί άρχοντες έφθαναν στην έδρα της Επισκοπής του για να λάβουν τις πνευματικές οδηγίες του. Έλαβε δε από τον Πανάγαθο Θεό το χάρισμα να απαλλάσσει από τα ακάθαρτα πνεύματα. Παρέδωσε ειρηνικά την αγία ψυχή του στον ιερώνυμο χορό των Αγίων και Δικαίων της πίστεώς μας.

Απολυτίκιον
Ήχος πλ. δ'.

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν, ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ούν ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθής, ίνα μη τω θανάτω παραδοθής, και της βασιλείας έξω κλεισθής, αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός, διά της Θεοτόκου ελέησον ημάς. https://www.youtube.com/watch?v=Hbm7_sSFBVM