13/10/11 18:33 - Τι έλεγαν οι Γερμανοί για τους Έλληνες!.. (12)

Τι έλεγαν οι Γερμανοί για τους Έλληνες!.. (12)

Μια σειρά αποκαλυπτικών άρθρων για τις σχέσεις Γερμανίας και Ελληνισμού, έτσι όπως ακριβώς αναφέρονται μέσα στο ανέκδοτο –και πολύτομο- έργο μας «Οικουμενικός Ελληνισμός», για να θυμούνται όλοι εκείνοι οι Γερμανοί, που λοιδορούν σήμερα την Ελλάδα, τι έλεγαν στο παρελθόν για τους Έλληνες, που τους φώτισαν κυριολεκτικά τη σκέψη μέσω των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων!.. Σήμερα διαβάστε τι είπαν ή τι έκαναν πολλοί επιφανείς Γερμανοί διανοούμενοι, όπως ο Τσίλερ και τόσοι άλλοι!..

Για ποιο λόγο ο Ερνέστος Τσίλερ κατάφερε να γίνει τόσο αγαπητός ώστε να σφραγίσει το αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι της Ελλάδας; «Διότι η νεοκλασική αρχιτεκτονική έχει ήδη καθιερωθεί στην Αθήνα από τους Βαυαρούς αρχιτέκτονες και είχε γίνει αποδεκτή από τους Έλληνες», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη- Πλάκα. «Με τα σχέδια του Τσίλερ πλέον οι Αθηναίοι θαμπώνονται. Είναι φίνα. Ενσωματώνουν στοιχεία της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής με βυζαντινά και παλλαδιανά- με τον τρόπο δηλαδή που οι αναγεννησιακοί είχαν αφομοιώσει και αναδείξει την αρχαιότητα. Η αρχιτεκτονική του θα αναδειχθεί φωτοτροπική, θα συνομιλήσει με το φως της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα είναι να καθιερώσει ένα στυλ εκλεκτικό και ευχάριστο, εξελληνισμένο, πιο προχωρημένο από εκείνο της εποχής του και σαφώς όχι τόσο αυστηρό».


Κρίστιαν Φρίντριχ Χέμπελ (1813-1863). Γερμανός ποιητής και δραματουργός. Γιος οικοδόμου, σπούδασε, ύστερα από πολλές στερήσεις, ιστορία και φιλολογία στο Αμβούργο και στα πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης και του Μονάχου. Πρόδρομος του σύγχρονου ρεαλιστικού δράματος, συνηγόρησε θερμότατα για τη χειραφέτηση της γυναίκας και χρησιμοποίησε πρώτος στα έργα του την τεχνική του αρχαίου ελληνικού δράματος. Τα πιο αξιόλογα έργα του είναι τα: «Ιουδήθ»(1840), «Γενοβέφα» (1843), «Μαρία η Μαγδαληνή» (1844), «Ηρώδης και Μαριάμνη» (1850), το οποίο συνιστά και το αριστούργημά του, «Μιχαήλ Άγγελος» (1851), «Αγνή Μπερνάουερ» (1852), «Ο Γύγης και το δαχτυλίδι του» (1856), «Νιμπελούγκεν» (1862), τριλογία για την οποία τιμήθηκε με το βραβείο Σίλερ, τις κωμωδίες «Το διαμάντι» (1847) και «Το ρουμπίνι» (1857) και το επικό ποίημα «Μάνα και παιδί» (1859) κ.ά.

Ερνστ Κούρτιους (Ερνέστος Κούρτιος) (1814-1896). Γερμανός ιστορικός και αρχαιολόγος. Γεννήθηκε στο Λίμπεκ. Σπούδασε αρχαιολογία και φιλοσοφία στη Βόννη και το Βερολίνο. Ήρθε στην Ελλάδα μεταξύ 1837-1840 και μελέτησε τον αρχαίο και νεότερο ελληνικό πολιτισμό, κάνοντας συγκριτικές έρευνες και μελέτες. Σε συνεργασία με το φίλο του ποιητή και παιδαγωγό Γκάιμπελ δημοσίευσε το 1840 στη Βόννη μεταφράσεις σκηνών αρχαίων δραμάτων και λυρικών ποιημάτων με τον τίτλο «Κλασικές σπουδές». Το 1844 εκλέχτηκε έκτακτος καθηγητής του πανεπιστημίου του Βερολίνου, ενώ το 1853 έγινε μέλος της Ακαδημίας. Υπήρξε πρόεδρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας και μέλος της κεντρικής διεύθυνσης του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Γερμανίας. Το 1874 υπέδειξε και συνυπέγραψε, ως αρχαιολογικός πληρεξούσιος της Γερμανίας, τη σύμβαση μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας για τις ανασκαφές στο χώρο της αρχαίας Ολυμπίας, που άρχισαν το 1875 και τελείωσαν το 1881. Έγραψε μεταξύ άλλων και τα έργα «Δελφικά ανέκδοτα» (1852), «Δώδεκα αττικές επιγραφές» (1843), «Η Ακρόπολις των Αθηνών», «Ολυμπία» (1852), τρίτομη «Ελληνική Ιστορία» (1857-1861), που μεταφράστηκε στην ελληνική από το Σπυρίδωνα Λάμπρο, και την εισαγωγή στο πεντάτομο έργο «Ανασκαφές της Ολυμπίας». Ο Κούρτιους υπήρξε θερμός λάτρης της Ελλάδας, η οποία, όπως έλεγε, «υπήρξε η χώρα της νεότητας της ανθρωπότητας και τώρα είναι η χώρα της ομορφιάς»:
 «Διέρχομαι εις την Ελλάδα φωτεινάς ευήλιους ημέρας. Η αίσθησίς μου είναι γλαυκή και ευρεία, ως ο ουρανός της και ευλογώ την τύχην ότι μοι επιδαψιλεύει ολίγα έτη νεότητος εν Ελλάδι, τη χώρα της νεότητος της ανθρωπότητος. Η Ελλάς είναι ακόμη τώρα η χώρα του κάλλους.» (Από επιστολή που έστειλε το 1837 από την Ελλάδα σε φίλους του στη Γερμανία. Πηγή: «Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια», τομ. ΙΕ'.)
 «Εις την Ιστορίαν του Ελληνικού έθνους το πλέον αξιοσημείωτον είναι ότι παρά την υποδούλωσίν του, ο πολιτισμός του μεταδίδεται εις τους κατακτητάς του.» (Από το βιβλίο του «Ελληνική Ιστορία», 1881.)

Γεώργιος Λουδοβίκος Μάουρερ (1790-1872). Ένα από τα τρία μέλη της βαυαρικής αντιβασιλείας στην Ελλάδα (1833-1834), διαπρεπής νομομαθής και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Μονάχου. Ως μέλος της αντιβασιλείας είχε αναλάβει τους τομείς της Δικαιοσύνης, της Εκκλησίας και της Παιδείας. Εργάστηκε για τη σύνταξη του ποινικού νόμου, την οργάνωση των δικαστηρίων και πήρε μέτρα για την εκπαίδευση και την Εκκλησία. Στην εποχή του η Εκκλησία της Ελλάδας ανακηρύχτηκε αυτοκέφαλη (1833). Ανακλήθηκε στη Βαυαρία, επειδή διαφώνησε με τον πρόεδρο της αντιβασιλείας Άρμανσπεργκ. Το 1835 δημοσίευσε το τρίτομο έργο του «Ο ελληνικός λαός». (Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία»).

Μέντελσον-Μπαρτόλντι Καρλ (1838-1897). Γερμανός ιστορικός. Γεννήθηκε στη Λιψία και διατέλεσε καθηγητής της ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ. Το 1863 επισκέφτηκε την Ελλάδα και από τότε άρχισε να ασχολείται συγγραφικά με τη νεότερη ελληνική ιστορία. Έργα του: «Ελληνική ιστορία από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους ως την εποχή μας» 2 τόμοι (1ος τόμος, 1870, 2ος, 1874), που μεταφράστηκαν από το Μιχαήλ Παπαρρηγόπουλο (ο 1ος τόμος, 1872) και από τον Άγγελο Βλάχο (ο 2ος, 1873-1876), «Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης» κ.ά. ». (Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία»).

Κάρολος Νόρμαν (1784-1822). Γερμανός αξιωματικός και φιλέλληνας. Γεννήθηκε στη Στουτγάρδη και πήρε μέρος στους πολέμους για την αντιμετώπιση των Γάλλων του Μεγάλου Ναπολέοντα. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση του 1821 ο Νόρμαν σχημάτισε εκστρατευτικό σώμα από 52 παλαίμαχους, κυρίως, αξιωματικούς και τον Ιανουάριο του 1822 κατέβηκε στην Ελλάδα, στο Νεόκαστρο. Στις 30 του ίδιου μήνα υπεράσπισε το Νεόκαστρο από την τουρκική επίθεση. Αργότερα συνόδευσε τον Αλ. Μαυροκορδάτο στην εκστρατεία στη Δυτική Στερεά Ελλάδα, ως αρχηγός του τακτικού σώματος, που το αποτελούσαν Έλληνες και φιλέλληνες. Πήρε μέρος στη μάχη του Πέτα (6 Ιουλίου 1822), κατά την οποία το τακτικό σώμα διαλύθηκε από τους Τούρκους. Ο ίδιος, βαριά πληγωμένος, κατόρθωσε να φτάσει στο Μεσολόγγι, όπου και πέθανε το Νοέμβριο του 1822. (Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία»).

Γιάκομπ Φιλίπ Φαλμεράιερ (1790-1860). Γερμανός ιστορικός. Σπούδασε θεολογία, ανατολικές γλώσσες και ιστορία στο Σάλτσμπουργκ. Ταξίδεψε (1836-1848) στη Γαλλία, στην Ιταλία και κυρίως στην ανατολική Μεσόγειο (Παλαιστίνη, Συρία, Αίγυπτο, Κωνσταντινούπολη, Μ. Ασία, Ελλάδα). Το 1848 διορίστηκε καθηγητής της ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Μονάχου, αλλά οι φιλελεύθερες ιδέες του έγιναν αιτία να απολυθεί πολύ γρήγορα· έφυγε τότε για την Ελβετία, στην οποία παρέμεινε για δύο χρόνια. Ο Φαλμεράιερ έγινε γνωστός με τη θεωρία του για τον εκσλαβισμό των Ελλήνων, που τη διατύπωσε για πρώτη φορά στο βιβλίο του « Ιστορία της χερσονήσου του Μορέως κατά το μεσαίωνα» (1830), προκαλώντας την έντονη αντίδραση των επιστημόνων όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σύμφωνα με τη θεωρία του αυτή, την οποία συμπλήρωσε και σε άλλα έργα του που δημοσίευσε αργότερα, οι σύγχρονοι Έλληνες δεν έχουν φυλετικά καμιά σχέση με τους Έλληνες της αρχαιότητας. Η φυλή εκείνη απορροφήθηκε τελείως από τα σλαβικά φύλα, που άρχισαν να κατεβαίνουν και να καταλαμβάνουν τον ελλαδικό χώρο από τα τέλη του 6ου αι. μ.Χ. Τα ελάχιστα υπολείμματα της ελληνικής φυλής εξαφανίστηκαν τελείως με τον ερχομό στην Ελλάδα των Αλβανών, που άρχισε το 12ο αι. Την άποψη αυτή την ασπάστηκαν και άλλοι σύγχρονοί του ιστορικοί. Μία σειρά, όμως, από σοβαρές μελέτες, που έγιναν από Έλληνες και ξένους μελετητές, ιστορικούς, γλωσσολόγους και ανθρωπολόγους ακόμα, ανέτρεψαν τη θεωρία του Φαλμεράιερ. Οι ειδικοί που ασχολήθηκαν με το θέμα, παραδέχτηκαν την εγκατάσταση σλαβικών και αλβανικών φύλων στον ελληνικό χώρο από τον 7ο ως το 14ο αι. Τα φύλα, όμως, αφομοιώθηκαν, εκχριστιανίστηκαν και εξελληνίστηκαν, αφήνοντας μόνο μερικά γλωσσικά και πολιτιστικά κατάλοιπα δικά τους, όπως διάφορα τοπωνύμια και έθιμα. Ανάμεσα στους μελετητές που εργάστηκαν για την ανατροπή της θεωρίας του Φαλμεράιερ είναι ο Κ. Παπαρρηγόπουλος, ο Δ. Ζακυθηνός, ο Σπ. Ζαμπέλιος, ο Α. Πουλιανός, ο Ν. Πολίτης, οι Γερμανοί Χοπφ και Τσινκχάιζεν, ο Γκ. Στάτμιλερ, ο Φρ. Τιρς, ο Σλοβένος Β. Κόπιταρ κ.ά. (Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία»)

Έντουαρντ Γκέρχαρντ (1795-1867). Γερμανός αρχαιολόγος. Το 1831 απέδειξε οριστικά την ελληνική καταγωγή των αγγείων που βρέθηκαν στους ετρουσκικούς τάφους και άρχισε την έκδοση της συλλογής του «Αρχαία γλυπτά». Το 1852 ίδρυσε την «Αρχαιολογική Εφημερίδα».

Άρνολντ Πάσοβ (1829-1870). Γερμανός φιλόλογος. Ασχολήθηκε ειδικά με την ελληνική φιλολογία και παράδοση. Το 1860 εξέδωσε συλλογή νεοελληνικών δημοτικών τραγουδιών με τίτλο «Τραγούδια Ρωμαίικα». Σ' αυτήν περιλαμβάνονται τραγούδια παρμένα από τις εκδόσεις των Φοριέλ, Ζαμπέλιου, Τομαζέο κ.ά., καθώς και από ανέκδοτες συλλογές. Άλλα έργα του: «Περί των ομηρικών παραβολών», «Σοφόκλειες μελέτες» κτλ.

Ερνστ Τσίλερ (1837-1923). Γερμανός αρχιτέκτονας, γνωστός για τα έργα του στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Ο Τσίλερ γεννήθηκε στη Σαξονία και σπούδασε στο Πολυτεχνείο της Δρέσδης. Στην αρχή δούλεψε ως σχεδιαστής στο γραφείο του Χάνσεν, στη Βιέννη. Ο ίδιος ο Χάνσεν τον έστειλε στην Ελλάδα να επιβλέψει την εκτέλεση της μελέτης του για το κτίριο της Ακαδημίας στην Αθήνα. Από το 1861 και ως το θάνατό του ο Τσίλερ έμεινε στην Ελλάδα. Απέκτησε την ελληνική ιθαγένεια, διατέλεσε καθηγητής στο Πολυτεχνείο κατά το διάστημα 1872-1883 και επί κυβέρνησης Χαρ. Τρικούπη υπήρξε διευθυντής του υπουργείου Δημόσιων Έργων. Έχτισε πολλά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια στο χαρακτηριστικό για την εποχή ρυθμό της κλασικής αναγέννησης. Μερικά από τα περισσότερο γνωστά είναι το παλαιό Δημοτικό θέατρο της Αθήνας (έχει πια κατεδαφιστεί), το ανάκτορο του πρίγκιπα Νικόλαου (προοριζόμενο αρχικά για ιδιωτική βίλα ), το Ιλίου Μέλαθρον (η κατοικία του ζεύγους Σλίμαν), όπου στεγαζόταν ως το 1983 ο Άρειος Πάγος, καθώς και αρκετά άλλα κτίρια, νοσοκομεία, δικαστήρια, βίλες, κατοικίες κτλ. Αυτός οργάνωσε τις ανασκαφές για το Παναθηναϊκό Στάδιο, ενώ έγραψε αριθμό μελετών για τον Παρθενώνα, τα αρχαία υδραγωγεία, το Παναθηναϊκό Στάδιο κ.ά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία Έκθεση-αφιέρωμα που έγινε για τον Ερνέστο Τσίλερ στην Εθνική Πινακοθήκη (Βασ. Κωνσταντίνου 50) από τέλη Μαρτίου μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2010, η εφημερίδα «Τα Νέα» σε ένα άρθρο της με τίτλο: «Ο αρχιτέκτονας που άλλαξε την Ελλάδα», είχε σημειώσει για τον Ερνέστο Τσίλερ τα εξής:
«Σφράγισε την αρχιτεκτονική της Αθήνας και της Ελλάδας, υπογράφοντας 500 κτίρια. Απολύθηκε επειδή κατήγγειλε σκάνδαλα και χρεοκόπησε. Ο Ερνέστος Τσίλερ, ο αρχιτέκτονας πίσω από το Προεδρικό Μέγαρο, το Εθνικό Θέατρο και το Δημαρχείο της Σύρου, αποκαλύπτεται στην Εθνική Πινακοθήκη.
Είναι ο αρχιτέκτονας που έφερε πρώτος στην Ελλάδα τον τεχνητό εξαερισμό και την κεντρική θέρμανση. Εκείνος που αντικατέστησε τα παντζούρια με ρολά στα μαγαζιά της Αθήνας και κόσμησε τα κτίρια του με χυτοσιδηρά κιγκλιδώματα με σχέδια εμπνευσμένα από τη μυθολογία. Ο πρώτος που χρησιμοποίησε σιδηρά υποστυλώματα στην οικοδομή. Και ο πρώτος ανασκαφέας της Τροίας.
Δεν είναι άλλος από τον Σάξονα Ερνέστο Τσίλερ. Τον αρχιτέκτονα που κατάφερε να αλλάξει το πρόσωπο της Αθήνας και της Ελλάδας, που τις σφράγισε με εντυπωσιακά κτίρια και αναδείχθηκε σε «ποιητή της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής». Τον δημιουργό που ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 24 ετών για να επιβλέψει την ανέγερση της Ακαδημίας (σε σχέδια του Δανού εργοδότη του Θεόφιλου Χάνσεν), κατάφερε γρήγορα να μπει στα αθηναϊκά σαλόνια, να γίνει ο αγαπημένος αρχιτέκτονας της αστικής τάξης και να συγκρουστεί με τα μεγαλοσυμφέροντα της εποχής.
Μια έκθεση - αφιέρωμα που προγραμματίζει για τον Μάρτιο η Εθνική Πινακοθήκη «μιλάει» όχι μόνον για τα κτίρια που χάρισαν φήμη και υστεροφημία στον Τσίλερ, αλλά και για τις πτυχές της ζωής και του έργου του που έχουν μείνει στη σκιά.
Η Εθνική Πινακοθήκη απέκτησε ένα πολύ μεγάλο μέρος του αρχείου του το 1961 επί διεύθυνσης Μαρίνου Καλλιγά προς 200.000 δρχ.- τιμή συμφέρουσα, όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης, δρ. Μαριλένα Κασιμάτη, δεδομένου πως τόσο κόστιζε εκείνη την εποχή κι ένα γλυπτό του Χρήστου Καπράλου.
Στις αίθουσες της Εθνικής Πινακοθήκης θα βρουν θέση η πλατεία Κοτζιά με το κτίριο Μελά και η Πανεπιστημίου με το Ιλίου Μέλαθρον και κτίρια σε Αθήνα, Πύργο, Αίγιο... Οι προσόψεις των κτιρίων σε φυσικό σχεδόν μέγεθος θα συστήνουν το έργο και από τις «ανοιχτές» πόρτες τους οι επισκέπτες θα ανακαλύπτουν στην πίσω όψη υπό χαμηλότερο φωτισμό τα πρωτότυπα σχέδια του Τσίλερ βάσει του σχεδιασμού που υπογράφει ο αρχιτέκτονας Βασίλης Κολώνας. Στον κάτω όροφο μια αστική πλατεία με τις παρόδους της θα αναστήσει πλήθος ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων με την υπογραφή του» (Μαίρη Αδαμοπούλου, Εφημερίδα «Τα Νέα», 25 Ιανουαρίου 2010).

Στρέιτ. Όνομα πολιτικών και νομομαθών γερμανικής καταγωγής, που απέκτησαν την ελληνική υπηκοότητα και έζησαν στην Ελλάδα. 1) Στέφανος Στρέιτ (1837-1920). Τραπεζίτης και καθηγητής της Νομικής σχολής του πανεπιστημίου της Αθήνας. Την περίοδο 1897-1910 διατέλεσε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας. Παράλληλα, ήταν καθηγητής στο πανεπιστήμιο Αθηνών στην έδρα του συνταγματικού δικαίου. Το 1897 παραιτήθηκε από την έδρα του και διατέλεσε υπουργός Οικονομικών ως το 1898. Το 1898 ίδρυσε στην Κρήτη την Τράπεζα Κρήτης, η οποία αργότερα συγχωνεύτηκε με την Εθνική Τράπεζα. 2) Γεώργιος Στρέιτ (1868-1948). Γιος του προηγούμενου, καθηγητής της Νομικής σχολής του πανεπιστημίου της Αθήνας. Διατέλεσε σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών, πρεσβευτής και υπουργός Εξωτερικών (1913-1914). Το 1926 εκλέχτηκε ακαδημαϊκός και το 1931 διατέλεσε πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Έγραψε πολλά βιβλία και τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις.

Συνεχίζεται…