08/11/11 18:24 - Τι λέγανε οι Γάλλοι για τους Έλληνες!.. (24)

Τι λέγανε οι Γάλλοι για τους Έλληνες!.. (24)

Επειδή τελευταία κι αυτός ακόμη ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας κ. Νικολά Σαρκοζί άρχισε να στρέφει τα νώτα του στην Ελλάδα, από την οποία μάλιστα έχει και καταγωγή, του θυμίζουμε σε μια σειρά άρθρων τις σχέσεις της Γαλλίας με τον Ελληνισμό και, ασφαλώς, τι έλεγαν οι συμπατριώτες του Γάλλοι διανοούμενοι ή στοχαστές για την Ελλάδα, τους Έλληνες και τον Ελληνικό Πολιτισμό!..

«ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΑ»: Μελέτες για τον φιλελληνισμό και την Ελληνική Επανάσταση του 1821

Ο γράφων έχει μπροστά του ένα σημαντικό έργο του Ιωάννου Δ. Δημάκη (JEAN DIMAKIS), από τις Εκδόσεις Καρδαμίτσα (Αθήνα 1992). Θα ήθελα να διαβάσουμε μαζί τον πρόλογο:

«Στον παρόντα τόμο συγκεντρώνονται μελέτες μας σχετικά με το φιλελληνικό κίνημα στην Ευρώπη κατά την Επανάσταση του 1821, που βρίσκονται διάσπαρτες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, ώστε ο εντοπισμός και η χρησιμοποίησή τους να είναι δυσχερής. Τα θέματά τους είναι ποικίλα. Αναφέρονται σε γενικές θεωρήσεις του φιλελληνισμού, στη σύνδεσή του με την πολιτική ζωή των χωρών που εκδηλώθηκε, στο ρόλο του τύπου, στη συμβολή προσωπικοτήτων και οργανώσεων, σε γεγονότα που είχαν ιδιαίτερη απήχηση στην κοινή γνώμη, καθώς και σε κάποιες εκδηλώσεις αντίθετες προς το φιλελληνικό ρεύμα. Τα κείμενα κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με τη γλώσσα που έχουν γραφεί, την ελληνική και τη γαλλική. Η ταξινόμηση τους γίνεται στο εσωτερικό κάθε κατηγορίας με τη χρονολογική σειρά που δημοσιεύθηκαν και την ένδειξη στο τέλος της προέλευσης τους. Οι μελέτες αναδημοσιεύονται με την αρχική μορφή τους χωρίς μεταβολές. Η ιστορική ερευνά δεν έχει. προσκομίσει εν τω μεταξύ αξιόλογα πρόσθετα στοιχεία για τα θέματα τους, ώστε να απαιτείται νεώτερη επεξεργασία τους. Πάντως όπου υπάρχουν μεταγενέστερες βιβλιογραφικές συμβολές, σημειώνονται μέσα σε αγκύλες. Εξάλλου αφού δεν υπήρξε επέμβαση στο «μείζον», το περιεχόμενό τους, δεν κρίθηκε αναγκαίο να υπάρξει επέμβαση και στο «έλασσον», την εξωτερική μορφή τους. Έτσι δημοσιεύονται με το γλωσσικό τύπο και την ορθογραφία που πρωτοεμφανίσθηκαν.»

Τα περιεχόμενα του πρώτου μέρους του έργου είναι τα εξής:
 Η συνεργασία του Κωνσταντίνου Νικολόπουλου στο γαλλικό τύπο από το 1821 ως το 1824
 Tα δραματικά γεγονότα της Χίου του 1822 δια μέσου των στηλών του γαλλικού τύπου της εποχής
 Μαρτυρίες για την τύχη μερικών ορφανών από τη Χίο που γλύτωσαν από τη σφαγή του 1822
 Ο πίνακας του Delacroix Η «Σφαγή της Χίου» και η κριτική της εποχής.
 Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου και οι γαλλικές βουλευτικές εκλογές του 1827
 Δύο πολιτικά στιχουργήματα του Παναγιώτη Κοδρικά.
 Οι καταχρήσεις του φιλελληνισμου στην Ευρώπη. Τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις.

Το δεύτερο μέρος του παραπάνω έργου έχει κείμενα στη γαλλική γλώσσα.
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ από Γάλλο αρχαιογνώστη σε πρώτη δημοσίευση
ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Mantegna 1497 Μουσείο Λούβρου
Léon A. Olivier
A Mademoiselle Polymnie K.
Χαιρετισμός στην Βοιωτία
Salve alma parens!

Ύστερα από μια πορεία κοπιαστική
αντίκρισα του Κιθαιρώνα το δερβένι:
θέαμα ανείπωτο, εικόνα ονειρική,
ο πιο όμορφος ορίζοντας τον τόπο δένει.

Των πιο αρχαίων ημερών η πόλη,
η Θήβα, μέσ’ στον κάμπο λαμπυρίζει.
Η πλούσια γη της, γόνιμο περβόλι,
χωρίς να εξαντλείται, πρασινίζει.

Ο Παρνασσός, ο Ελικών ελατοφόρος,
η επιβλητική του Σαγματά οξύτης,
μ’ όλη τη χάρι του, μπροστά, το Πτώον όρος
και πίσω μακριά η κορυφή της Οίτης.

Τα Λεύκτρα, οι Πλαταιές μέσ’ στην ευδία,
θυμίζουν αρχαιότητες που υμνούνται,
σκόρπιες σ’ αυτά της δόξης τα πεδία,
που τα παλιά τους κλέη αναγεννιούνται.

Βλέπω από ‘δω ψηλά το αιώνιο γαλάζιο
του ουρανού της Αττικής, το μέγα θάμβος,
όπου απ’ το φως το λαμπερό και το καθάριο
παίρνει μιαν όψη συγκλονιστικήν ο κάμπος.

Εδώ το φως κάπως γλυκά ξανθίζει˙
τα περιγράμματα ξεθωριασμένα ˙
ένας ατμός τα πάντα πλημμυρίζει
κι απ’ την αχλύ είν’ όλα καλυμμένα.

Ω! γοητευτική, πανέμορφη, Βοιωτία,
χώρα με δόξα, μ’ αρετή και με τιμή,
ποιος στην υπεροχή σου δεν θα κάμει μνεία,
στο μόχθο των ανθρώπων σου και στην απαντοχή;!

Απέναντι στην φινετσάτη Αθήνα
λάμπεις εσύ, μέσ’ στην απλότητά σου.
Έλληνες άλλοι έδρεψαν της Τέχνης κρίνα
αλλά πιο έντιμα υπήρξαν τα παιδιά σου.

Η γλυκιά και υγρή σου ατμοσφαίρα,
τις δροσερές γυναίκες σου στολίζει.
Η Τανάγρα! καθώς φωτίζει η μέρα,
η ευφορία της στη γη καρπίζει.

Του Θέσπι η ωραία κόρη, η Φρύνη,
της καλλονής το μέτρο προσδιορίζει,
έτσι που η Αφροδίτη αντίγραφο έχει μείνει
της Φρύνης, στους αιώνες να τη θυμίζει.

Αυλίδα, στη θάλασσά σου, δίχως κύμα,
οι Έλληνες συγκέντρωναν τα πλοία,
κι είδαν εκείνο το αθώο θύμα,
απ’ των θεών να διαφεύγει τη μανία.

Ο Κάδμος πρόσφερε το δώρο τ’ ακριβό
στης ένδοξης μητρόπολής σου τα παλάτια,
σημάδια που ‘καναν το Λόγο ικανό
για να μπορεί να κουβεντιάζει με τα μάτια.

Εδώ γεννήθηκεν η έννοια του τείχους,
που κλει την ένδοξη την πόλη πέρα ως πέρα,
κάτω απ’ της λύρας του Αμφίωνα τους ήχους,
που αρμονικοί επλημμυρίζαν τον αέρα.


Της πιο μεγάλης δόξας είσαι η κοιτίδα.
Ο Ηρακλής τέκνο δικό σου και προστάτης.
Των τύμβων σου η σκιά καλύπτει με φροντίδα
την Αντιγόνη και τον κρύφιον έρωτά της.

Στη Θήβα είδε το φώς, τη δοξασμένη,
ο Διόνυσος, θεός του οίνου, της χαράς.
Κρασί! που ‘χει τη δύναμη να ευφραίνει
και να μεθάει τα βάθη της καρδιάς.

Χαιρώνεια με τον στέρεο προμαχώνα
και με τον τύμβο των νεκρών σου νέων,
από την ένδοξη εκατόμβη του αγώνα ˙
τον ύπνο τους επαγρυπνά ο Λέων.

Απ’ του Επαμεινώνδα τ’ άστρο ο ουρανός σου
κι απ’ του Ισίοδου, φωτίζεται, Βοιωτία ˙
από τον Πελοπίδα και τον Πίνδαρό σου,
την Κόρρινα, τον Πλούταρχο, την Ιστορία.

Ένδοξη χώρα, η Ιστορία σ’ αγαπάει ˙
μάχεται κάθε μια καρδιά με την καρδιά σου,
γιατί το φωτοστέφανο ακτινοβολάει
του πόνου, γύρω απ’ τ’ ακριβό διάδημά σου.
Μετάφραση: Γιώργος Χ. Θεοχάρης

Ο Léon A. Olivier, Γάλλος, πιθανότατα διπλωματικός υπάλληλος, έζησε για πολλές δεκαετίες στην Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα. Αρχαιογνώστης, κατείχε την λατινική και αρχαία ελληνική γλώσσα καθώς και την νέα ελληνική. Συνεργάτης από τις αρχές της δεκαετίας του 1880 μέχρι το 1914 του περιοδικού «Ποικίλη Στοά», δημοσίευε ποιήματα με ελληνικά θέματα στη γαλλική γλώσσα. Στα ελληνικά δημοσίευσε μία μελέτη με τίτλο Καταγωγή και χαρακτήρ των Αράβων, καθώς και εντυπώσεις από την Κωνσταντινούπολη. Επίσης ένα άρθρο με τίτλο Ο Ναπολέων τη νύχτα του Βατερλώ. Το 1886 εκδόθηκε στην Αθήνα το βιβλίο του Grammaire elementaire du grec moderne και το 1896 το δίγλωσσο (ελληνογαλλικό) Les Jeux Olympiques 776 av. J.C. – 1896. Το 1894 εξέδωσε το Εγχειρίδιον Ζατρικίου. Μας είναι άγνωστες οι ημερομηνίες γέννησης και θανάτου του. Γ. Χ. Θ.


Ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης (Δεσφίνα Φωκίδος 1951) ζει στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας και εργάζεται στην εταιρεία Αλουμίνιον της Ελλάδος. Τύπωσε τις ποιητικές συλλογές: Πτωχόν Μετάλλευμα, εκδόσεις Εμβόλιμον, 1990, Αμειψισπορά, εκδόσεις της Δημόσιας ΒιβλιοθήκηςΛεβαδείας, 1996, Ενθύμιον, εκδόσεις Καστανιώτη, 2004. Δημοσιεύει κείμενα λογοτεχνικής κριτικής και επιμελείται την έκδοση του λογοτεχνικού περιοδικού Εμβόλιμον.