20/05/12 21:04 - Η Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας και το Άγιο Φως!.. (3)

Η Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας και το Άγιο Φως!.. (3)

Με αφορμή την τελετή της Αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, που έγινε την Πέμπτη, 10 Μαΐου στην Αρχαία Ολυμπία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, ας δούμε πώς οι Ολυμπιακοί Αγώνες έδωσαν πνευματική τροφή στους Πατέρες της Εκκλησίας και δια ποίου τρόπου η Ολυμπιακή Φλόγα έγινε (έν τινι μέτρω) ο πρόδρομος της Ελεύσεως του Αγίου Φωτός εις τον Πανάγιον Τάφον!..

Συνέχεια από το προηγούμενο…

Η ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΦΛΟΓΑ

Πώς μπορούμε, όμως, να «συσχετίσωμε» το θέμα της Ολυμπιακής Φλόγας με τον Άγιον Φως του Παναγίου Τάφου;
Ας το εξετάσωμεν:
Το θέμα της Τελετής της Αφής της Ολυμπιακής φλόγας, ως μία συμβολική πράξις, έχει μια πανάρχαια ιστορική ρίζα, αφού θυμίζει το αρχέγονο ελληνικό φως που διοχέτευσε στον κόσμο ο θεός Απόλλων, δεδομένου ότι, ο ολύμπιος αυτός θεός, ως γνωστόν, ήτο και θεός του φωτός.
Η λαμπαδηδρομία στην ελληνική αρχαιότητα είχε κι αυτή την δική της συμβολική αξία. Αυτός και ο λόγος που αξίζει να διαβάσωμε τι αναφέρει επ’ αυτού ο Πατριάρχης Φώτιος (; + 860 μ.Χ.), σε μία αναφορά του για τα « Γυμνάσια αλειπτήρια, ή βαλανεία, ή λουτρά» και, κυρίως, όταν αναλύει τον όρο «Γυμνασίαρχος»:

«Γυμνασίαρχος δέκα γυμνασίαρχοι ήσαν εις καθ’ εκάστην φυλήν, και ούτοι ήγον τα λαμπαδηδρόμια την εορτήν. Ήλειφε μεν ουν ο γυμνασίαρχος τους εφήβους, οι δε αλειψάμενοι κατά διαδοχήν έτρεχον άλλος άλλω την λαμπάδα μεταδιδούς. Και ήπτεν ο τελευταίος της τάξεως τον βωμόν. Εκ τοίνυν των διαφόρων τάξεων ο πρώτος άψας τον βωμόν ούτος ενίκα, και αυτός και η τούτου φυλή. Ήγετο δε η εορτή Προμηθεί και Ηφαίστω και Πανί τω μεν δια την κλοπήν του πυρός, Ηφαίστω δε ότι δεσπότης ενομίζετο του πυρός, τω Πανί δε ότι συμμαχήσειν έδοξε Αθηναίοις εν τοις Περσικοίς.» (Photius: Lexicon: Alphabetic letter gamma entry 226 line 1).

Για την Ελλάδα, όπως υποστηρίζει και η κα Χριστίνα Κουλούρη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, η λαμπαδηδρομία, θα συμβολίση την σύνδεση των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων με την αρχαιότητα και μάλιστα με τον ίδιο τον τόπο των αρχαίων Αγώνων, την Ολυμπία, ενώ για το τελετουργικό της Τελετής Αφής της Ολυμπιακής Φλόγας θα αναφέρει τα εξής:

«Το τελετουργικό που υιοθετήθηκε – με τη μέθοδο αφής της φλόγας και τις ενδυμασίες των ιερειών - αποτελούσε μια επιπλέον προσπάθεια «αναβίωσης» της αρχαιότητας. Ταυτόχρονα, η τελετή αυτή επιβεβαίωνε την «ελληνικότητα» των Ολυμπιακών Αγώνων και χάριζε στην Ελλάδα μια ξεχωριστή, τιμητική θέση στο ολυμπιακό τελετουργικό αντίστοιχη με εκείνη που της παρείχε το δικαίωμα να παρελαύνει πρώτη στην τελετή έναρξης (από το 1928). Στην ουσία, αποτελοιύσε μια μερική ικανοποίηση του αιτήματος της μόνιμης τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων, που είχε διατυπώσει η Ελλάδα το 1896, εφόσον της πρόσφερε τη δυνατότητα να είναι η μόνη αφετηρία τους».(«Το Βήμα», Πέμπτη 25 Μαρτίου 2004).

Σε άλλο σημείο του άρθρου της, η ως άνω καθηγήτρια, θα κάνη λόγο και για το ολυμπιακό κίνημα λέγοντας επί λέξει τα εξής:

«Για το ολυμπιακό κίνημα η λαμπαδηδρομία παρέπεμπε στην ειρηνική συνύπαρξη και στη συνεργασία διαφορετικών λαών στο ολυμπιακό έργο. Η πορεία της φλόγας από την αρχαία Ολυμπία στην εκάστοτε πόλη-διοργανώτρια των Ολυμπιακών Αγώνων δήλωνε την πορεία του ολυμπιακού πνεύματος μέσα στην Ιστορία. Ταυτόχρονα απαιτούσε το άνοιγμα των συνόρων και η συμμετοχή λαμπαδηδρόμων από διαφορετικά έθνη στη μεταφορά του ολυμπιακού φωτός».

ΓΕΓΟΝΟΣ είναι ότι η πρώτη τελετή αφής της Ολυμπιακής φλόγας έγινε στην Ολυμπία στις 20 Ιουλίου 1936 για την Ολυμπιάδα του Βερολίνου, ενώ η απόφαση για την θέσπιση αυτής της νέας ολυμπιακής τελετουργίας, είχε ληφθεί δύο χρόνια ενωρίτερον, εις την Σύνοδον της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής στην Αθήνα, με πρόταση του Καρλ Ντιμ (Carl Diem), παρά το γεγονός ότι η Ολυμπιακή φλόγα είχε χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες Ολυμπιάδες με συμβολικούς στόχους, αλλά δεν είχε γίνει λαμπαδηδρομία.
Είναι γνωστόν, ότι με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου το 1936, ο Γερμανός Καρλ Ντιμ, ο οποίος, σημειωτέον, ήταν Διευθυντής της Ακαδημίας των Σπορ της Κολωνίας, αλλά και Γραμματεύς της Οργανωτικής Επιτροπής των Αγώνων, συνέλαβε την ιδέα της ολυμπιακής λαμπαδηδρομίας. Είχε βρεθεί τον Μάιο του 1934 στην Ελλάδα για την Σύνοδο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, επισκέφθηκε την αρχαία Ολυμπία και, ενθουσιασμένος από το ελληνικό τοπίο στην Τεγέα, κοντά στην Βυζαντινή Επιτροπή, πρότεινε στα υπόλοιπα μέλη της ΔΟΕ να συνδέσουν τις δύο χώρες, Ελλάδα και Γερμανία, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου. Μάλιστα, όταν ρωτήθηκε με ποιόν τρόπο θα γίνη αυτό, απήντησε: «Με την Ολυμπιακή λαμπαδηδρομία»!
Γράφει η εφημερίς «Το Βήμα» της Πέμπτης 25 Μαρτίου 2004:

«Ήταν το 1936 που για πρώτη φορά έγινε αφή (άναμμα) της ολυμπιακής φλόγας με δάδα στην Ολυμπία και έτσι ξεκίνησε ένα από τα κορυφαία γεγονότα των εκάστοτε Ολυμπιακών Αγώνων. Σύμφωνα με ερευνητές ντοκουμέντων της εποχής, φορέας της ιδέας της αφής της ολυμπιακής φλόγας με την βοήθεια του ηλιακού φωτός είναι ο Έλληνας αρχαιολόγος και ζωγράφος Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς. Πάντως, ορισμένοι παρατηρούν ότι κινητήριος … έμπνευση ήταν η ναζιστική προπαγάνδα στην Γερμανία – η χιτλερική εξουσία τότε, έτσι κι αλλιώς, έκανε «λάστιχο» τους συμβολισμούς των Ολυμπιακών Αγώνων.
Το άναμμα της ιερής φλόγας στις 20 Ιουλίου του 1936 οδήγησε 7.000 κόσμου στο μικρό χωριό, την Ολυμπία, για να δουν το φως της ιερής φλόγας. Οι επίσημοι, που διέμειναν στο ξενοδοχείο των σιδηροδρόμων Ελλάδος, έφθασαν στον χώρο του σταδίου της αρχαίας Ολυμπίας στις 11 το πρωί. Λίγο μετά έγινε η είσοδος των «Εστιάδων» - ντυμένων με χλαμύδα κοριτσιών - που κατευθύνθηκαν προς τον χώρο της ιεράς Άλτιδος. Η αφή της ολυμπιακής φλόγας έγινε από την πρωθιέρεια Κούλα Πράτσικα και η δάδα με το φως, ξεκινώντας από την Ολυμπία, με πρώτο λαμπαδηδρόμο τον νεαρό αθλητή Κωνσταντίνο Κονδύλη, ταξίδεψε για πρώτη φορά χέρι με χέρι ως το Βερολίνο.
Έκτοτε η φλόγα σηματοδοτεί την έναρξη των Αγώνων και η διαδρομή της εμπεριέχει συμβολισμούς. Το 1960, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης, η φλόγα ακολούθησε μια διαδρομή «φόρο τιμής» στον ελληνικό και στον ρωμαϊκό πολιτισμό (διαδρομή Πειραιάς-Ρώμη με το πλοίο «Αμέρικο Βεσπούτσι» και σταθμοί σε περιοχές με μνημεία των δύο χωρών). Η διαδρομή αυτή ήταν και η πρώτη που καλύφθηκε τηλεοπτικά.
Το 1968, στο Μεξικό, η λαμπαδηδρομία ακολούθησε την διαδρομή του Χριστόφορου Κολόμβου και η πρωταθλήτρια στίβου Ενρικέτα Μπαζίλιο ήταν η πρώτη γυναίκα που άναψε φλόγα στον ολυμπιακό βωμό.
Το 1992 στην Βαρκελώνη, ο Αντόνιο Ρέμπολο, παραολυμπιονίκης τοξοβόλος, άναψε τον βωμό με φλεγόμενο βέλος, ενώ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϋ το 2000 η φλόγα ταξίδεψε κάτω από το νερό στο Creat Barrier Reef, διανύοντας την μεγαλύτερη ως τότε απόσταση στην ιστορία των Αγώνων.
Η ολυμπιακή λαμπαδηδρομία της Αθήνας 2004 είναι η πρώτη παγκόσμια λαμπαδηδρομία! Για πρώτη φορά θα περάσει και από τις πέντε ηπείρους, που εκπροσωπούνται από τους Ολυμπιακούς Κύκλους και για πρώτη φορά θα πάει στην Αφρική (Κάϊρο και Κέϊπ Τάουν) και στην Λατινική Αμερική (Ρίο Ντε Τζανέϊρο). Το οικουμενικό ταξίδι της θα ξεκινήσει στα 4 Ιουνίου 2004 από την Αθήνα και, περνώντας από 33 πόλεις του κόσμου, η φλόγα θα επιστρέψει στις 9 Ιουλίου 2004 στην Ελλάδα, για να καταλήξει – αφού διατρέξει νομούς της νησιωτικής και ηπειρωτικής χώρας - στις 13 Αυγούστου 2004 στο Ολυμπιακό Στάδιο για να σημάνει την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004».

Συνεχίζεται…