08/06/12 18:33 - Το κάλλος, η ομορφιά και τα ονόματα των αρχαίων Ελλήνων!..

Το κάλλος, η ομορφιά και τα ονόματα των αρχαίων Ελλήνων!..

Από την ομηρική εποχή διαπιστώνουμε ότι η τάση της αρχαίας ελληνικής θρησκείας ήταν να διαγρά­ψει από το Πάνθεο της κάθε τερατόμορφο θεό πηγάζει από το ίδιο πνεύμα που υποχρέωσε τους επικούς να παραμερίσουν από τους λαϊκούς μύ­θους καθετί που αντιβαίνει στη φυσική πραγματι­κότητα. Έτσι, ακόμη και σήμερα πολλοί φέρουν αρχαία ελληνικά ονόματα αρχαίων Ελλήνων ή Ελληνίδων για τα οποία αισθάνονται τουλάχιστον υπερήφανοι!..

Μια σύγχρονη και πανέμορφη Ελληνίδα, η Μαρία Μπεζαντάκου, η οποία είναι φίλη μας στο στο facebook και αρέσκεται μέσα σ’ αυτό να υπογράφει ως Κασσάνδρα (Kassandra)!..

ΕΙΝΑΙ γνωστό ότι όλοι οι θεοί και οι ήρωες της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας είναι όμορφοι, όχι βέβαια γιατί οι ' Ελληνες ήσαν όμορφοι όλοι. Αν προίκισαν τους θεούς και τους ήρωές τους με ομορφιά, ο λόγος είναι πάλι ότι αυτό που δεν μπορούσαν να το χαρούν πάντοτε στην πραγμα­τικότητα το πρόβαλλαν στον ιδανικό κόσμο του μύθου. Κανένας άλλωστε λαός δεν λάτρεψε την ομορφιά τόσο πολύ, όσο ο ελληνικός λαός!

Για το κάλλος των θεών και των ηρώων, όπως παρουσιάζεται στα έργα της αρχαίας πλαστικής, δεν χρειάζεται να γίνει ιδιαίτερος λόγος. Στον Όμηρο οι θεοί δεν συνοδεύονται από κανένα επίθετο που να αναφέρεται στην ομορφιά τους, ενώ τονίζεται το μεγαλείο τους και η δύναμή τους (π.χ. Ζευς κύδιστος, μέγιστος, Ποσειδάων ευρυσθενής). Την ομορφιά τους τη θεωρούν αυ­τονόητη, μια και ενσαρκώνουν τον τέλειο άνθρω­πο. Μόνο για τις θεές, σαν γυναίκες που είναι, γίνεται εξαίρεση.

Και για τους ήρωες ο έπαινος της ομορφιάς υστερεί, όπως είναι φυσικό, μπροστά στον έπαινο της παλικα­ριάς τους, δεν λείπει όμως. Έξω από το επίθετο εύςηύς τε μέγας τε = όμορφος και μεγαλό­σωμος) που συνοδεύει ορισμένους ήρωες, στην Ιλιάδα πολλοί άλλοι χαρακτηρίζονται ως όμοιοι με τους θεούς στην όψη (θεοειδής, επιείκελος αθανάτοισι κ.ά.). Και τα ξανθά μαλλιά που δίνονται στον Αχιλλέα, τον Μενέλαο και τον Μελέαγρο είναι δείγμα ομορφιάς.

Η πανέμορφη Ελληνίδα, Μαρία Μπεζαντάκου (Kassandra), σε μια φωτογράφιση όλο αρχαίο μυστήριο!..

Στις γυναίκες, θεές και θνητές, η έξαρση της ομορφιάς είναι συχνή, γιατί στα χρόνια εκείνα το κάλλος ήταν μια από τις κύριες αρετές της γυ­ναίκας. Παράλληλα με μερικούς γενικούς χαρα­κτηρισμούς (καλή, περικαλλής), ο έπαινος αναφέ­ρεται στα μαλλιά τους (καλλίκομος, ευπλόκαμος κ.ά.), στα μάτια τους (βοώπις), στο πρόσωπο τους γενικά (καλλιπάρηος), στα άκρα τους (λευκώλενος, αργυρόπεζα, καλλίσφυρος).

Για την Περίβοια, την κόρη του Ευρυμέδοντα, λέγεται ότι ήταν η πιο όμορφη μέσα στις γυναίκες (η 57), για την Κασσάνδρα η ωραιότερη κόρη του Πριάμου και έμοιαζε με τη χρυσή Αφροδίτη (Ν 365 κ.ε. Ω 699). Η Καστιάνειρα, μία από τις γυναίκες του Πριάμου, έμοιαζε στην κορμοστασιά με τις θεές (Θ 305), το ίδιο και η Ναυσικά, η βασιλοπούλα των Φαιάκων (ζ 16), όταν έσερνε το χορό, ξεχώριζε μέσα στις άλλες κοπέλες, όπως η Άρτεμη ανάμεσα στις Νύμφες (ζ 101 κ.ε.).

Τέλος, η Θεσσαλία και η Σπάρτη αναφέρονται από τον Όμηρο ως καλλιγύναικες. Ανάλογες παρατηρήσεις μπο­ρούμε να κάνουμε και στη μετα-ομηρική ποίηση: Το κάλλος είναι μια σταθερή ιδιότητα των θεών και των ηρώων, και ας μην αναφέρεται πάντοτε ρητά.

Στην Ιλιάδα ένας μόνο Αχαιός είναι χτυπητά άσχημος, ο Θερσίτης (Β 211 κ.ε.): χωλός, καμ­πούρης, αλλήθωρος, με σουβλερό κεφάλι, με αραιό χνούδι στη θέση των μαλλιών. Ο ποιητής το­νίζει τη μοναδική του ασχήμια, καθώς και την αμε­τροέπεια του, την ασέβεια του μπροστά στους άρχοντες και τη δειλία του, ακριβώς για να τον παρουσιάσει ως τον αντίποδα του ηρωικού ιδανι­κού, όπως το πραγματώνουν οι άλλοι πολεμιστές, Αχαιοί και Τρώες.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Θερσί­της είναι από τους ελάχιστους που ο Όμηρος τον αναφέρει μόνο με το γυμνό όνομα του χωρίς γενεαλογικά στοιχεία, ουσιαστικά λοιπόν τον διαφοροποιεί από την ηρωική οικογένεια. Είναι ένας κοινός άνθρωπος, τιποτένιος, γεμάτος αναί­δεια και θράσος — Θερσίτης όνομα και πράγμα.

Μαρία Μπεζαντάκου: Η σύγχρονη Ελληνίδα … Κασσάνδρα (Kassandra)!.. Το μήλο που μας δείχνει, το κάνει για να μας θυμίζει κάπου-κάπου και … «το μήλον της έριδος» ή «το μήλον του παραδείσου»!...

Κασσάνδρα: Η πανέξυπνη Ελληνίδα που ξεγέλασε τον Απόλλωνα!

Είναι αλήθεια, ότι την πίστη ότι ο θεός κρατάει κατάστιχα για τις πράξεις των ανθρώπων τη βρίσκουμε στον Αισχύ­λο, που στις «Αιτναίες» παρουσιάζει τη θεά Δίκη (δικαιοσύνη) καθισμένη δίπλα στο θρόνο του Δία να καταγράφει σε δέλτους τις αμαρτίες των θνη­τών (Αισχύλος, απόσπ. 530, στ. 62). Την ίδια πίστη είχαν και οι Εβραίοι (1). Παρόμοια στοιχεία μπορούμε να βρούμε και στις λαογραφικές έρευνες του Νικόλαου Πολίτη (2)

Ο θεός που τον εξαπατά ένας θνητός ή μία άλλη, οπωσδήποτε κατώτερή του, ύπαρξη ανήκει στα λαϊκά και αυτό θέματα. Έτσι ξεγελάει ο Προμηθέας τον Δία στη μοιρασιά του κρέατος των θυμάτων.  Όταν στον Ησίοδο λέγεται (Θεογονία 551 κ.ε.) ότι ο Δίας δια­βλέπει το δόλο, δέχεται όμως, παρόλο που αγα­νακτεί, να πάρει την πιο μικρή μερίδα, είναι φα­νερό πως έχουμε να κάνουμε με μία αδέξια προ­σπάθεια να σωθεί η τιμή του μεγάλου θεού, που σαν παντογνώστης έπρεπε να έχει καταλάβει την πονηριά του Προμηθέα. Στην αρχική παράδοση ο θεός ξεγελιόταν πραγματικά.

Το ίδιο επιτυγχάνει να κάνει στον Απόλλωνα με την απίστευτη εξυπνάδα και πονηριά της η Κασσάνδρα, όταν του υπόσχεται να δεχτεί τον ερωτά του, αν μόνο της δώσει το χάρισμα της μαντικής τέχνης, μόλις όμως το παίρνει, αρνιέται!.. Παρόμοια ιστορία ανα­φέρεται για τη Θέτιδα, όταν ο ' Ηφαιστος, για να της παραδώσει τα όπλα που φιλοτέχνησε για τον Αχιλλέα της ζητάει να του χαριστεί, η Θέτιδα τού δίνει την υπόσχεση, ύστερα όμως την αθετεί (3)

Ποια ήταν η αρχαία Ελληνίδα Κασσάνδρα

Με την ευκαιρία, ας πούμε λίγα λόγια περισσότερα για την Κασσάνδρα, που ήταν κόρη του Πρίαμου και της Εκάβης, η ομορφότερη απ' όλες τις κόρες τους!.. Όπως είπαμε, όταν ήταν νεαρή, την ερωτεύτηκε ο Απόλλων, ο θεός του φωτός, ο οποίος της υποσχέθηκε να της χαρίσει μαντικές ικανότητες, αρκεί η Κασσάνδρα να δεχόταν τον έρωτα του.

Η Κασσάνδρα προσποιήθηκε πως δεχόταν, αλλά μόλις ο θεός την έκανε μάντισσα, η Κασσάνδρα αρνήθηκε να εκπληρώσει τη δική της υπόσχεση. Τότε, για να την εκδικηθεί, ο Απόλλων την καταδίκασε να προμαντεύει πάντα το κακό και, το χειρότερο, να μην την πιστεύει κανείς. Έτσι, αν και προφήτευε τα κακά που θα έβρισκαν την Τροία από την αρπαγή της Ελένης, κανείς από τους Τρώες δεν έδωσε την παραμικρή προσοχή στα λόγια της. Το ίδιο συνέβη και με τον Δούρειο Ίππο, όταν και πάλι οι συμπολίτες της δεν την άκουσαν.

Μετά την πτώση της Τροίας, η Κασσάνδρα έγινε σκλάβα του Αγαμέμνονα. Μαζί του επέστρεψε στις Μυκήνες, ξέροντας από πριν τι επρόκειτο να συμβεί. Εκεί η δύστυχη βασιλοπούλα βρήκε το θάνατο από την Κλυταιμνήστρα αμέσως μετά τη δολοφονία του Αγαμέμνονα.

Οι προφητείες της Κασσάνδρας που δεν εισακούονταν έμειναν στην ιστορία. Ακόμα και σήμερα, όταν λέμε πως μιλούν οι Κασσάνδρες, εννοούμε πως κάποιοι κάνουν απαισιόδοξες προβλέψεις, που κανείς δεν πιστεύει πως θα γίνουν πραγματικότητα. Διατηρούν, όμως, από την εποχή εκείνη τα ηχηρά ονόματά τους που αποτελούν για όλους ένα μεγαλείο!

Ιδού, λοιπόν, γιατί οι Έλληνες και ιδίως οι Ελληνίδες  έχουν καύχημα, υπερηφάνεια και καμάρι να διατηρούν από αρχαιοτάτων τα αρχαία ελληνικά ονόματα και μάλιστα των Ελληνίδων εκείνων, όπως η πανέμορφη κι αστραφτερή Κασσάνδρα!..

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(1). Παράβαλε, μέσα σε άλλα, από την Καινή Διαθήκη, Αποκάλυψη του Ιωάννου 20, 12 κ.ε.: «και βιβλία ηνοίχθησαν και άλλο βιβλίον ηνοίχθη, δ έστι της ζωής- και εκρίθησαν οι νεκροί εκ των γεγραμμένων εν τοις βιβλίοις κατά τα έργα αυτών»
(2) Βλέπε: Ν. Πολίτη, Νεοελληνική Μυθολο­γία 2, 2, 412 κ.ε.
(3) Σχόλια στον Πίνδαρο, Νέμεα 4, 81.