09/05/11 16:54 - Πώς ξεκίνησε η τηλεόραση στην Ελλάδα; (2)

Πώς ξεκίνησε η τηλεόραση στην Ελλάδα; (2)

Πώς περνά ο καιρός!.. Πώς περνούν τα χρόνια!.. Ας θυμηθούμε, λοιπόν, πώς μέσα σε κλίμα συναίνεσης, ή μάλλον ενθουσιασμού, ξεκίνησε τις εκπομπές του το Mega channel. Λίγο αργότερα άρχισε να εκπέμπει και ο ΑΝΤ1, και σιγά σιγά και τα υπόλοιπα κανάλια!..

Η Ρούλα (Θεοδώρα) Κορομηλά είναι από τις πιο δημοφιλείς παρουσιάστριες της ελληνικής τηλεόρασης (κρατικής και ιδιωτικής). Γεννήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 1957 στην Αθήνα και κατάγεται από τη Μεσσηνία. Ξεκίνησε την τηλεοπτική της καριέρα στα τέλη της δεκαετίας του '80 μέσα από την κρατική τηλεόραση, και στη συνέχεια σε διάφορα κανάλια της ιδιωτικής τηλεόρασης, καθιέρωσε προγράμματα που για πρώτη φορά έκαναν την εμφάνιση τους στη μικρή οθόνη, όπως οι πρωινές εκπομπές, τα φαντασμογορικά σόου και οι τηλεμαραθώνιοι. Πρόκειται για ένα κορίτσι-φαινόμενο της ελληνικής τηλοψίας, αφού ακόμη και σήμερα δεσπόζει σε πολλές τηλεοπτικές εκπομπές.

 Η ατμόσφαιρα ευφορίας που επικράτησε εκείνη την εποχή της ελεύθερης ιδιωτικής τηλεόρασης (τέλη του 1980), συνοδεύτηκε από αδιαφορία για τους κινδύνους που έκρυβε η ανεξέλεγκτη, χωρίς μελέτη, σχεδιασμό και πρόβλεψη απελευθέρωση των τηλεοπτικών συχνοτήτων – όπως ακριβώς είχε γίνει άλλωστε και με τις ραδιοφωνικές. Επρόκειτο για κινδύνους που δεν είχαν σχέση μόνο με την ευρυθμία της δημοκρατίας, αλλά και με την οικονομική βιωσιμότητα των ίδιων των τηλεοπτικών επιχειρήσεων, καθιστώντας τα προβλήματα αυτά σημαντικό παράγοντα διαπλοκής στην οικονομικοπολιτική ζωή της χώρας, όπως θα δούμε παρακάτω.

Ακριβώς αυτό το κλίμα, το οποίο ενισχυόταν από τις ευδαίμονες θεωρίες περί λιγότερου κράτους το οποίο θα αντιστάθμιζαν οι εξισορροπιστικές δυνάμεις της αγοράς, στάθηκε πολύ βολικό για τους πρώτους εραστές των τηλεοπτικών συχνοτήτων, οι οποίοι έγιναν δεκτοί άνευ όρων και προβληματισμών. Βέβαια, τότε δεν είχε γίνει συνείδηση αυτό που γνωρίζουν σήμερα πολύ καλά πολιτική εξουσία και τηλεοπτικό κοινό, ότι δηλαδή η τηλεοπτική αγορά είναι ιδιόμορφη, καθώς δεν ανταποκρίνεται στη ζήτηση, αλλά την επιβάλλει, μέσα από την ομοιομορφία της προσφοράς, και έτσι κάθε άλλο παρά ποικιλία επιλογών καταλήγει να έχει ο τηλεθεατής.

Το γεγονός αυτό όμως το είχαν αγνοήσει ακόμη και οι μυσταγωγοί της τεχνολογίας, όπως ο Φούλερ και ο Μάρσαλ Μακλιούαν, όταν ευαγγελίζονταν το θαύμα των νέων μέσων επικοινωνίας, χωρίς να θέλουν να δουν τελικά τον έλεγχο που επιβάλλουν αυτά, ακόμη και τον ανορθολογικό ρόλο τους στη μυθοποίηση της πραγματικότητας.

Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι η τηλεόραση κατασκευάζει εκ του μη όντως γεγονότα και μια νέα κοινωνική πραγματικότητα, διότι κάθε κοινωνική αλλαγή πρέπει να έχει τις ρίζες της στην υλική κοινωνική ύπαρξη. Ωστόσο την είδαμε να αναδεικνύεται σε πολλές περιπτώσεις σε ρυθμιστικό παράγοντα των πολιτικών εξελίξεων, ή τουλάχιστον να το επιχειρεί, με τη δημιουργία αλλεπάλληλων εντάσεων.

Οι μπερλουσκονικές πιρουέτες στην πολιτική εξουσία στο ρυθμό που είχε ήδη επιβάλει ο ίδιος ο μεγιστάνας των ιταλικών μίντια ήταν το πρώτο σοκ από την αποκάλυψη της δύναμης του τηλεοπτικού μέσου.

Η «σύγκρουση» τηλεόρασης-παραδοσιακής πολιτικής εξουσίας, την οποία οι μελετητές και οι επιστήμονες των μίντια είχαν θεωρήσει ως τη μεγαλύτερη του 20ού αιώνα, συνέβη και στη χώρα μας, ενώ συνεχίζεται με αμείωτη ένταση και στον 21ο αι., μια και η ακατάπαυστη απορύθμιση των μέσων οδήγησε στην επανάληψη ακραίων φαινόμενων.

Πάντως, στη χώρα μας ουδείς σκέφτηκε, εκείνα τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας των ιδιωτικών καναλιών, να θέσει τα θεμελιώδη ερωτήματα που είχαν απασχολήσει πολιτικούς, δημοσιογράφους και κοινό σε άλλες χώρες. Μηδαμινό υπήρξε το ενδιαφέρον για το γεγονός ότι η ελευθερία επιλογών του κοινού που διακηρύσσει η ιδιωτική τηλεόραση, ακροβατεί στο τεντωμένο σκοινί των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων για να προσκρούσει στο περίφημο φαινόμενο της διαπλοκής. Μοναδικό μέλημα της εξουσίας ήταν πώς θα κρατήσει τα νέα κανάλια σε καθεστώς ομηρίας, δηλαδή υπό τον έλεγχό της. Έτσι όμως κατέστη αναπόφευκτη η εμπλοκή των τηλεοπτικών μέσων με την πολιτική εξουσία, αλλά και με οικονομικά συμφέροντα, ο ρόλος των οποίων αποδεικνύεται καθοριστικός στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης (CNN και Πόλεμος στον Περσικό κόλπο, «Επιχείρηση Καθαρά Χέρια» στην Ιταλία, και στη χώρα μας υπόθεση Οτσαλάν, Γιουγκοσλαβικό κ.ά.).

Θα συνεχίσουμε με το χρονικό της αδειοδότησης…