01/01/13 21:04 - Η περιτομή του Ιησού ήταν φυλετική ή θρησκευτική συνήθεια;

Η περιτομή του Ιησού ήταν φυλετική ή θρησκευτική συνήθεια;

Απάντηση σε φίλο της ιστοσελίδας μας ο οποίος ρωτάει αν η περιτομή την οποίαν έκανε ο Ιησούς Χριστός ήταν ένα δείγμα της φυλετικής καταγωγής Του ή όχι!.. "Μωϋσής δέδωκεν υμίν την περιτομήν, ουχ ότι εκ τού Μωϋσέως εστίν, αλλ' εκ των πατέρων", είχε πει ο ίδιος ο Χριστός!..

ΕΙΝΑΙ γνωστό ότι όποιος ανοίξει την όποια ελληνική ή διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια (1) θα δει ότι στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός ζητά από τον Αβραάμ να περιτμηθεί και να περιτμήσει τους απογόνους και τους δούλους του ως απόδειξη της συμφωνίας που συνάπτει ο Θεός με τον Ισραήλ:

«καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν, καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν [...] καὶ ἀπερίτμητος ἄρσην, ὃς οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς, ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασε» [Γεν. 17:11, 14 (Μετάφραση των Ο')].

Στο Χριστιανισμό η παράδοση της περιτομής (2) δεν διατηρείται, αφού θεωρείται ότι η αναγκαιότητά της καταργείται με την εκούσια σταυρική θυσία του Ιησού και αντικαθίσταται από το βάπτισμα. «Ο θεϊκός νόμος δεν απαιτεί πλέον κατά τους Χριστιανούς τη συμβολική περικοπή του πέους, την αναγνώριση δηλαδή με αυτόν τον τρόπο της παντοδυναμίας του Θεού, αλλά εισάγεται μια πιο ισότιμη σχέση που στηρίζεται στην αγάπη.» (3)

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρει σχετικά στις επιστολές του:

«ἐν ᾧ [Χριστῷ] καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκός, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ (Κολ. 2:11).
ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, εἰ περιτομὴν ἔτι κηρύσσω, τί ἔτι διώκομαι; ἄρα κατήργηται τὸ σκάνδαλον τοῦ σταυροῦ [...] ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν ἑνὶ λόγῳ πληροῦται, ἐν τῷ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Γαλ. 5:11, 14)

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Επειδή το θέμα της περιτομής του Κυρίου, που τιμά σήμερα 1η Ιανουαρίου η Εκκλησία μας, έχει προβληματίσει πολλούς αναγνώστες μας, θα θέλαμε συνοπτικά να αναφέρουμε τα εξής:

1ον. Το ότι ο Θεός συνάπτει μια συμφωνία με το Ισραήλ, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Θεός αγνοεί τους άλλους λαούς της γης. Περίτρανη απόδειξη το γεγονός ότι περιτομή κάνουν και διάφοροι άλλοι λαοί, ιδίως μουσουλμανκοί. Αυτό τι σημαίνει; Ότι οι μουσουλμανικοί αυτοί λαοί είναι Ισραηλίτες; Όχι, βέβαια! Κατά συνέπειαν, η περιτομή, δεν είναι φυλετική, αλλά θρησκευτική συνήθεια.

2ον. Ο Ιησούς Χριστός δεν έκανε περιτομή με τη θέλησή του διότι μπήκε στη διαδικασία αυτή μόλις 8 ημερών, αλλά του έκαναν περιτομή. Κι εδώ υπάρχει μεγάλη διαφορά. Δεν γνωρίζουμε δηλαδή αν ο Ιησούς ήθελε ή όχι να γίνει αυτή η περιτομή. Και αυτό έχει μεγάλη σημασία, διότι είναι άλλο πράγμα να θέλεις να κάνεις εσύ περιτομή και άλλο να σου την επιβάλλουν οι άλλοι!

3ον. Το ότι ο Ιησούς Χριστός δεν ήθελε την περιτομή μπορούμε να το εικάσουμε από μια στιχομυθία που είχε με τους Ιουδαίους όπου κατεφέρθη εναντίον τους όπως διαβάζουμε στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, αφού δεν υιοθετεί την άποψη ότι ο Μωϋσής έδωσε εντολή περιτομής:

«14 Ήδη δε της εορτής μεσούσης ανέβη ο Ιησούς εις το ιερόν και εδίδασκε. 15 εθαύμαζον οι Ιουδαίοι λέγοντες· Πώς ούτος γράμματα οίδε μη μεμαθηκώς; 16 απεκρίθη ούν αυτοίς ο Ιησούς και είπεν· Η εμή διδαχή ουκ έστιν εμή, αλλά τού πέμψαντός με· 17 εάν τις θέλη το θέλημα αυτού ποιείν, γνώσεται περί της διδαχής, πότερον εκ τού Θεού εστιν ή εγώ απ' εμαυτού λαλώ. 18 ο αφ' εαυτού λαλών την δόξαν την ιδίαν ζητεί, ο δε ζητών την δόξαν τού πέμψαντος αυτόν, ούτος αληθής εστιν, και αδικία εν αυτώ ουκ έστιν. 19 ου Μωϋσής δέδωκεν υμίν τον νόμον; και ουδείς εξ υμών ποιεί τον νόμον. τι με ζητείτε αποκτείναι;
20 απεκρίθη ο όχλος και είπε· Δαιμόνιον έχεις· τις σε ζητεί αποκτείναι; 21 απεκρίθη Ιησούς και είπεν αυτοίς· Έν έργον εποίησα, και πάντες θαυμάζετε διά τούτο 22 Μωϋσής δέδωκεν υμίν την περιτομήν, ουχ ότι εκ τού Μωϋσέως εστίν, αλλ' εκ των πατέρων, και εν σαββάτω περιτέμνετε άνθρωπον. 23 ει περιτομήν λαμβάνει άνθρωπος εν σαββάτω, ίνα μη λυθή ο νόμος Μωϋσέως, εμοί χολάτε ότι όλον άνθρωπον υγιή εποίησα εν σαββάτω! 24 μη κρίνετε κατ' όψιν, αλλά την δικαίαν κρίσιν κρίνατε…» (Ιω. Ζ, 14-24)

Νεοελληνική απόδοση της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας:

«14 Είχαν πια περάσει οι μισές μέρες της γιορτής, και τότε ο Ιησούς ανέβηκε στο *ναό και δίδασκε. 15 Οι Ιουδαίοι απορούσαν κι έλεγαν: «Πώς ξέρει γράμματα αυτός, χωρίς να έχει σπουδάσει;» 16 Ο Ιησούς γύρισε σ' αυτούς και τους είπε: «Αυτά που διδάσκω δεν είναι δικά μου αλλά εκείνου που μ' έστειλε. 17 Όποιος είναι πρόθυμος να τηρεί το θέλημα του, αυτός θα καταλάβει αν αυτά που λέω προέρχονται από το θεό ή τα λέω από μόνος μου. 18 Εκείνος που μιλάει από μόνος του επιδιώκει τον έπαινο των άλλων για τον εαυτό του• όποιος όμως επιδιώκει τον έπαινο εκείνου που τον έστειλε, αυτός είναι αξιόπιστος και δεν υπάρχει τίποτα ψεύτικο σ' αυτόν. 19 Ο Μωυσής δεν σας έδωσε το νόμο; Κι όμως κανείς σας δεν τον τηρεί. Γιατί λοιπόν θέλετε να με σκοτώσετε;» 20 «Είσαι δαιμονισμένος», απάντησε το πλήθος, «ποιος θέλει να σε σκοτώσει;» 21 Τότε ο Ιησούς τους είπε: «Ένα θαύμα έκανα, κι όλοι απορείτε γι' αυτό. Ο Μωυσής σάς έδωσε την εντολή της περιτομής. Βέβαια, η περιτομή δεν έχει την αρχή της στο Μωυσή αλλά στους πατριάρχες- έτσι την ασκείτε ακόμη και το Σάββατο. 23 Ένα βρέφος, λοιπόν, περιτέμνεται ακόμα και το Σάββατο, για να μην καταλυθεί ο νόμος του Μωυσή, κι εσείς οργίζεστε εναντίον μου επειδή θεράπευσα ολόκληρον άνθρωπο το Σάββατο! 24 Μην κρίνετε επιφανειακά, αλλά να κρίνετε με τα σωστά κριτήρια…». (Ιω. Ζ, 14-24)

Προσέξατε!.. Ο Ιησούς με τη φράση "Μωϋσής δέδωκεν υμίν την περιτομήν", διαχωρίζει τη θέση του από τους Ιουδαίους, διότι λέει ότι "ο Μωϋσής σάς έδωσε την περιτομή",  δεν λέει τη φράση "ο Μωϋσής μάς έδωσε την περιτομή", κάτι που θα έλεγαν όλοι οι πολίτες στους συμπατριώτες ή ομοεθνείς τους! Κι αυτό κάτι σημαίνει για όλους τους ιστορικούς ερευνητές.

4ον. Ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος, όπως γράψαμε και παραπάνω, δεν επιθυμούσε την περιτομή σε όλους τους εκχριστιανισθέντες ανθρώπους. Μάλιστα, κάποια στιγμή οργίζεται και λέει γι’ αυτούς που προτείνουν περιτομή: «Να πάνε να ευνουχιστούν όσοι σας αναστατώνουν με τέτοια πράγματα!..». Διαβάζουμε το σχετικό χωρίο από την Προς Γαλάτας επιστολή του:

«1 Τή ελευθερία ούν, ή Χριστός ημάς ηλευθέρωσε, στήκετε, και μη πάλιν ζυγώ δουλείας ενέχεσθε. 2 Ίδε εγώ Παύλος λέγω υμίν ότι εάν περιτέμνησθε, Χριστός υμάς ουδέν ωφελήσει. 3 μαρτύρομαι δε πάλιν παντί ανθρώπω περιτεμνομένω ότι οφειλέτης εστίν όλον τον νόμον ποιήσαι. 4 Κατηργήθητε από τού Χριστού οίτινες εν νόμω δικαιούσθε, της χάριτος εξεπέσατε· 5 ημείς γάρ Πνεύματι εκ πίστεως ελπίδα δικαιοσύνης απεκδεχόμεθα. 6 εν γάρ Χριστώ Ιησού ούτε περιτομή τι ισχύει ούτε ακροβυστία, αλλά πίστις δι' αγάπης ενεργουμένη. 7 Ετρέχετε καλώς· τις υμάς ενέκοψε τή αληθεία μη πείθεσθαι; 8 η πεισμονή ουκ εκ τού καλούντος υμάς. 9 μικρά ζύμη όλον το φύραμα ζυμοί.
10 εγώ πέποιθα εις υμάς εν Κυρίω ότι ουδέν άλλο φρονήσετε· ο δε ταράσσων υμάς βαστάσει το κρίμα, όστις αν ή. 11 εγώ δε, αδελφοί, ει περιτομήν έτι κηρύσσω, τι έτι διώκομαι; άρα κατήργηται το σκάνδαλον τού σταυρού. 12 όφελον και αποκόψονται οι αναστατούντες υμάς...» (Προς Γαλάτας Ε΄1-12)

Νεοελληνική απόδοση της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας:

« 1. Χριστός μάς απελευθέρωσε για να είμαστε ελεύθεροι. Παραμένετε, λοιπόν, σταθεροί στην ελευθερία και μην ξαναμπαίνετε κάτω από ζυγό δουλείας.
2 Ακούστε με, εγώ ο Παύλος σας το λέω: Αν περιτέμνεστε, ο Χριστός δε θα σας ωφελήσει σε τίποτε.3 Επίσης θυμίζω σ' όποιον θέλει να περιτμηθεί, πως έχει υποχρέωση να τηρεί όλον το *νόμο. 4 Όσοι όμως από σας ψάχνετε να βρείτε τη σωτηρία στο νόμο δεν ανήκετε πια στο Χριστό• έχετε φύγει από τη χάρη του θεού. 5 Όσο για μας, εμείς με την πίστη που μας δίνει το Πνεύμα έχουμε στραμμένη την ελπίδα μας στην ευσπλαχνία του θεού, που θα μας δικαιώσει• την ημέρα της κρίσεως. 6 Άλλωστε εκεί που κυριαρχεί ο Ιησούς Χριστός δεν έχει καμιά σημασία ούτε το να κάνεις 'περιτομή ούτε το να μην κάνεις- σημασία έχει η πίστη στο Χριστό, η οποία εκδηλώνεται έμπρακτα με αγάπη.
7 Πηγαίνατε καλά. Ποιος σας έκοψε την ορμή και δεν πιστεύετε πια στην αλήθεια; 8 Όσα σας είπαν για να σας μεταπείσουν δεν προέρχονται από το θεό, που σας προσκαλεί. 9 Είναι αρκετό λίγο προζύμι, για να φουσκώσει όλο το ζυμάρι. 10 Εγώ βέβαια σας έχω εμπιστοσύνη. Ο Κύριος θα σας βοηθήσει να μην παρασυρθείτε. Όσο γι' αυτόν που σας αναστατώνει, το κρίμα πάνω του, όποιος κι αν είναι.11 Κι όσο για μένα αδερφοί μου, γιατί με καταδιώκουν, αν εξακολουθώ να κηρύττω την αναγκαιότητα της περιτομής, όπως με κατηγορούν; Αν ήταν έτσι, το κήρυγμα για το σταυρό θα είχε πάψει να είναι σκάνδαλο. 12 Να πάνε να ευνουχιστούν όσοι σας αναστατώνουν με τέτοια πράγματα!..» (Προς Γαλάτας 5, 1-12)

5ον. Επανερχόμενοι, λοιπόν, στο θέμα αν η περιτομή ήταν μια φυλετική η θρησκευτική συνήθεια, ας θυμηθούμε το 16ο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων, όπου ένα εδάφιο αναφέρει επί λέξει τα εξής:

«1 Κατήντησε δε εις Δέρβην και Λύστραν. και ιδού μαθητής τις ήν εκεί ονόματι Τιμόθεος, υιός γυναικός τινος Ιουδαίας πιστής, πατρός δε Έλληνος, 2 ός εμαρτυρείτο υπό των εν Λύστροις και Ικονίω αδελφών. 3 τούτον ηθέλησεν ο Παύλος σύν αυτώ εξελθείν, και λαβών περιέτεμεν αυτόν διά τους Ιουδαίους τους όντας εν τοίς τόποις εκείνοις· ήδεισαν γάρ άπαντες τον πατέρα αυτού ότι Έλλην υπήρχεν…» (Πράξεις Αποστόλων 16, 1-3)

Νεοελληνική απόδοση της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρείας:

«1 Ο Παύλος έφτασε στη Δέρβη και ύστερα στα Λύστρα. Εκεί ζούσε ένας χριστιανός που λεγόταν Τιμόθεος. Η μητέρα του ήταν χριστιανή ιουδαϊκής καταγωγής κι ο πατέρας του 'Έλληνας. 2 Στους χριστιανούς των Λύστρων και του Ικονίου είχε καλή φήμη. 3 Ο Παύλος θέλησε να τον πάρει μαζί του για συνοδό. Για να διευκολύνει τη δράση του μεταξύ των Ιουδαίων εκείνης της περιοχής, τού έκανε περιτομή, γιατί όλοι ήξεραν πως ο πατέρας του ήταν Έλληνας.» (!!!)

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Παρά το γεγονός ότι ο Παύλος, σε πολλά σημεία των Πράξεων των Αποστόλων και των Επιστολών του κάνει αναφορά στην περιτομή, εν τούτοις συνάγεται εκ του ασφαλούς το συμπέρασμα, ότι η περιτομή, που έκανε ο Ιησούς Χριστός, δεν ήταν μία φυλετική, αλλά μία θρησκευτική συνήθεια.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(1) Εν προκειμένω την Βκιπαίδεια.
(2) Περιτομή η, ΝΜΑ [περιτέμνω]· 1. (ιατρ.) η ολική ή μερική εκτομή τής ακροποσθίας τού πέους· 2. (θρησκειολ.) η κυκλική αποκοπή τού δέρματος που καλύπτει τη βάλανο τού ανδρικού γεννητικού οργάνου· 3. (φρ.) «εορτή περιτομής τού Κυρίου»· η όγδοη ημέρα μετά τη γέννηση τού Χριστού κατά την οποία έγινε η περιτομή του και έλαβε το ὁνομα Ιησούς και η οποία εορτάζεται την 1η Ιανουαρίου· || (νεοελλ.) η τομή τού επιπεφυκότα γύρω από τον σκληροκεράτιο δακτύλιο τού οφθαλμού· || (μσν.-αρχ.) 1. περικοπή, κυκλική, περιφερική εντομή μέρους τού σώματος· 2. (μτφ.) περικάθαρση, καθαρμός, απαλλαγή (α. «περιτομή καρδίας ἐν πνεύματι ού γράμματι» ΚΔ· β. «μία μὲν ἐν τῇ σαρκί, δευτέρα δὲ ἡ ἀπὸ προαιρέσεως· αὕτη σαρκὸς περιτομὴ αὕτη διανοίας περιτομή», Ιωάνν. Χρυσ.)· 3. (ως περιλπτ.) οι περιτετμημένοι, οι εκ περιτομής χριστιανοί («ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῑος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία», ΚΔ)· 4. (φρ.) «οἱ ἐκ περιτομῆς»· οι χριστιανοί που προέρχονται από λαούς στους οποίους ίσχυε το έθιμο τής περιτομής· || (αρχ.) τμήμα μηχανής. (Πάπυρος, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας).
(3) Βλέπε Βικιπαίδεια.