30/03/13 23:51 - Τι γινόταν ακριβώς στα Ελευσίνια Μυστήρια; (2)

Τι γινόταν ακριβώς στα Ελευσίνια Μυστήρια; (2)

Μια σειρά αποκαλυπτικών άρθρων για τα τεκταινόμενα μέσα στα Ελευσίνια Μυστήρια και ο τρόπος με τον οποίον πολλοί είχαν μεν πρόσβαση, αλλά τηρούσαν σιγήν ιχθύος μέχρι θανάτου, αφού ο παραβάτης καταδιωκόταν απηνώς, εις περίπτωση κατά την οποίαν απεκάλυπτε τα εντός των Μυστηρίων δρώμενα!.. Διαβάστε τα κείμενα!.. Οι πληροφορίες είναι συγκλονιστικές!..

Το ακριβές εδάφιον του Παυσανία, όπου όχι μόνον δεν δίνει εξηγήσεις περί των Ελευσινίων Μυστηρίων, αλλά αποφεύγει κιόλας να τα απαριθμήσει: «Τα δε εντός του τείχους του ιερού το τε όνειρον απείνε γράφειν και τοις ου τελεσθείσιν, οπόσων θέας είργονται, δήλα δήπου μηδέ πυθέσθαι μετείναί σφισιν», σύμφωνα με τα ψηφιοποιημένα αρχαία ελληνικά χειρόγραφα.

ΕΙΝΑΙ αλήθεια ότι, σύμφωνα με πολλούς αρχαίους συγγραφείς (και εθνικούς και χριστιανούς), οι μύστες των Ελευσινίων Μυστηρίων ελάμβαναν την «ιεράν υποχρέωσιν» να τηρήσουν απόλυτη σιωπή, για όλα όσα γίνονταν μέσα σ’ αυτά, είτε αυτά που έβλεπαν είτε αυτά που άκουγαν! Κι όχι μόνο!.. Η ίδια η Αθηναϊκή πολιτεία είχε επιβάλλει με ζηλότυπο τρόπο αυτή την υποχρέωση και μάλιστα ο παραβάτης, όπως αποκαλύπτει ο πανεπιστημιακός δάσκαλος Γεώργιος Μυλωνάς σε σχετική μελέτη του, «κατεδιώκετο απηνώς»!...

Τι λέει, λοιπόν, ο ρήτορας Ισοκράτης (1) στο σημείο αυτό; Διαβάζουμε:

«Ειδότες δε την πόλιν των μεν περί τους θεούς μάλιστ’ αν οργισθείσαν, εί τις εις τα μυστήρια φαίνοιτ’ εξαμαρτάνων, των δ’ άλλων, ει τις την δημοκρατίαν τολμώη καταλύειν..» (2)

Το ακριβές εδάφιον του ρήτορα Ισοκράτη, που μιλάει για την απηνή καταδίωξη εκείνων που τολμούσαν να μιλήσουν για τα Ελευσίνια Μυστήρια (Περί του ζεύγους, 6).

Εδώ θα πρέπει να θυμηθούμε την καταφορά (3) των Αθηναίων κατά του Αλκιβιάδη (4), την επικήρυξη του Διαγόρα του Μηλίου (5) και την δίωξη του Ανδοκίδη (6), όπως τουλάχιστον μας αναφέρει ο Θουκυδίδης (VI, 27-28 κ. 60), ο Ξενοφώντας στα «Ελληνικά» του (I, 4,14), ο Πλούταρχος στον «Αλκιβιάδη» (19-22), ο Αριστοφάνης στις «Όρνιθες» (1071-4) και άλλοι ιστορικοί (7).

Για να συνειδητοποιήσει ο κόσμος την σοβαρότητα της μυστικότητας που επικρατούσε τον καιρό εκείνο σχετικά με τα δρώμενα στα Ελευσίνια Μυστήρια, θα αναφέρουμε μόνον τούτο:

Ο περιηγητής Παυσανίας, που έζησε τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν, γράφοντας τα έργα του, όχι μόνον δεν δίνει εξηγήσεις περί των Μυστηρίων αυτών, αλλά αποφεύγει κιόλας να τα απαριθμήσει (!!). Διαβάζουμε:

«Τα δε εντός του τείχους του ιερού το τε όνειρον απείνε γράφειν και τοις ου τελεσθείσιν, οπόσων θέας είργονται, δήλα δήπου μηδέ πυθέσθαι μετείναί σφισιν». Τα ίδια δε λέγει και για το «εν άστει Ελευσίνιον» (8), που αναφέρει ο Γεώργιος Μυλωνάς.

Αύριο η συνέχεια…
------------------------

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Ο Ισοκράτης ήταν ένας από τους δέκα ρήτορες του αλεξανδρινού «Κανόνος» και από τους σπουδαιότερους ρητοδιδάσκαλους της κλασικής αρχαιότητας, που θεωρείται συγχρόνως ένας από τους παράγοντες που διαμόρφωσαν την πολιτική κατάσταση του καιρού του. Λίγο μεγαλύτερος από τον Πλάτωνα ο Ισοκράτης (436 π.Χ-338 π.Χ.) ήταν λογογράφος και ρητοροδιδάσκαλος, έζησε και έγραψε στο ίδιο πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο του Πελοποννησιακού πολέμου και την μεταβατική περίοδο από τον αποκαλούμενο χρυσό αιώνα στην περίοδο παρακμής της αθηναϊκής πόλης-κράτους. Η ανάμειξη του στα κοινά ήταν έμμεση, με τους λόγους του προσπάθησε να παρέμβει στην πολιτική της Αθήνας, εκφράζοντας πανελλήνιες ιδέες. Σώζονται 21 λόγοι του, 9 επιστολές και μερικά αποσπάσματα. (Βικιπαίδεια).
2. Ισοκράτους, Περί του ζεύγους, 6.
3. καταφορά ἡ (AM καταφορά) [καταφέρω]· η προς τα κάτω φορά, η καταβίβαση, το κατέβασμα· || (νεοελλ.) (ιατρ.) κατάσταση βαθιάς νάρκης μεταξύ ληθάργου και κώματος, ληθαργική προσβολή· || (νεοελλ.-μσν.) έντονη έκφραση δυσμένειας, κατάκριση, αποδοκιμασία, δυσμενής κριτική, επίκριση, κατακραυγή εναντίον προσώπου ή κατάστασης («κάλλιο το γκρέμισμα τού σπιτιού σου παρά η καταφορά τού κόσμου», παροιμ.)· || (αρχ.) 1. (ειδικά για ξίφος) φορά, κίνηση, χτύπημα προς τα κάτω· 2. (μτφ.) προσβολή, επίθεση εναντίον κάποιου· 3. (επιγρ.) πληρωμή· 4. (γενικά) η προς τα κάτω κίνηση· 5. (για βροχή, χαλάζι κ.λπ.) πτώση· 6. (για τον ήλιο, τα ζωδιακά σημεία κ.λπ.) δύση· 7. (για συλλογισμό) επαγωγή, συναγωγή συμπεράσματος· 8. (επιγρ.) (για υλικά προς τη θάλασσα) μεταγωγή, μεταφορά· 9. (επιγρ.) επικλινής επιφάνεια· 10. (φρ.) α) «ἐκ καταφορᾱς»· με χτύπημα που καταφέρεται από πάνω προς τα κάτω, δηλ. κοφτά, χτυπητά· β) (ιατρ.) «καταφορά κοιλίης»· η διάρροια, (Αριστοτ.). (Πάπυρος, Μέγα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας)
4. O Αλκιβιάδης, γιος του Κλεινίου, από τον δήμο του Σκαμβωνίδη (περίπου. 450-404 π.Χ), ήταν ένας εξέχων Αθηναίος πολιτικός, ρήτορας και στρατηγός. Ήταν το τελευταίο γνωστό μέλος της αριστοκρατικής οικογένειας των Αλκμεωνίδων. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στο δεύτερο μισό του Πελοποννησιακού πολέμου ως στρατηγικός σύμβουλος, στρατιωτικός και πολιτικός.
5. Ο Διαγόρας ο Μήλιος ήταν Έλληνας ποιητής και σοφιστής του 5ου αιώνα π.Χ. Στην αρχαιότητα αναφέρεται ως άθεος. Πέρα από αυτό το στοιχείο ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες σχετικά με την ζωή και τα πιστεύω του. Κατέκρινε την ελληνική θρησκεία και ασκούσε κριτική στα ελευσίνια μυστήρια. Οι Αθηναίοι τον κατηγόρησαν για ασέβεια και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πόλη. Πέθανε στην Κόρινθο.
6. Ανδοκίδης. Γόνος πλούσιας οικογένειας με βαθιές ρίζες στο παρελθόν, ο ρήτορας και πολιτικός Ανδοκίδης ο Κυδαθηνεύς γεννήθηκε λίγο πριν από το 440 π.Χ., στην πόλη των Αθηνών. Συγκεκριμένα καταγόταν από ιερατική οικογένεια, που κληρονομικά κατείχε το αξίωμα των κηρύκων της Ελευσίνιας Δήμητρας. Αναφορικά με το συγγραφικό του έργο, οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι τον κατατάσσουν στους δέκα Αθηναίους ρήτορες.
7. FHG (Didot), t. IV, σ. 446b. [Λυσίας] VI και Ανδοκίδης Ι.
8. Ο Παυσανίας (Ι, 38,7) για το «εν άστει Ελευσίνιον» λέγει: «πρόσω δε ιέναι με ωρμημένον τούδε του λόγου και οπόσα εξήγησιν έχει το Αθήνησιν ιερόν, καλούμενον δε Ελευσίνιον, επέσχεν όψιν ονείρατος• α δε ες πάντας όσιον γράφειν, ες ταύτα αποτρέψωμεν» (Ι, 14, 3).