25/09/13 23:50 - Με δυσκολία θάρθει , έλεγε ο Πατροκοσμάς!..

  

Με δυσκολία θάρθει , έλεγε ο Πατροκοσμάς!..

 Όταν οι κάτοικοι μιας περιοχής του υπόδουλου Ελληνισμού ρωτούσαν συνεχώς τον Πατροκοσμά «πότε θα έρθει το ποθούμενον», το έλεγαν με τη φράση αυτή σαν υπονοούμενο, ώστε να μην υποψιάζονται οι Τούρκοι ότι οι Έλληνες ποθούν την ελευθερία και ο άγιος Κοσμάς τους απαντούσε καταλλήλως: «Με δυσκολία θάρθη», αλλά θα έρθει.

16. "Με δυσκολία θάρθη"

Εννοείται το ποθούμενον. Δηλαδή η πολυπόθητος ελευθερία. Δεν ξέρουμε ακριβώς σε ποιο σημείο ειπώθηκε αυτή η προφητεία, που έχει ευρύτερη μορφή, δεδομένου ότι ολόκληρη η υπόδουλη Ελλάδα περίμενε την ώρα και την στιγμή για τον μεγάλο ξεσηκωμό, που έγινε το 1821.
Είναι μια ευκαιρία να πούμε κάτι το οποίο έρχεται και ως απάντηση σε όσους έχουν τους όποιους προβληματισμούς για τις προφητείες του Κοσμά του Αιτωλού και μάλιστα για το περίφημο «ποθούμενον», που ο γράφων έχει εκδώσει ειδικό βιβλίο με τον ομώνυμο τίτλο στη σειρά «Οι Προφητείες του Ελληνισμού» (21) .
Όταν οι κάτοικοι μιας περιοχής του υπόδουλου Ελληνισμού ρωτούσαν συνεχώς τον Πατροκοσμά «πότε θα έρθει το ποθούμενον», το έλεγαν με τη φράση αυτή σαν υπονοούμενο, ώστε να μην υποψιάζονται οι Τούρκοι ότι οι Έλληνες ποθούν την ελευθερία και ο άγιος Κοσμάς τους απαντούσε καταλλήλως: «Με δυσκολία θάρθη», αλλά θα έρθει.
Ήδη, η εποχή που ζούσε ο Κοσμάς ο Αιτωλός ήταν προεπαναστατική και ασφαλώς ο Παπουλάκος του Βορρά γνώριζε τι συμβαίνει στην Ευρώπη με τα επαναστατικά μηνύματα του Ρήγα Φεραίου πού έζησε την ίδια εποχή με τον Πατροκοσμά.

Αριστερά: Ο Ρήγας Φεραίος (ή Βελεστινλής). Έσυρε πρώτος, σαν άλλος Παπουλάκος, τον χορό με τον «Θούριό» του!.. Δεξιά: Η απελευθέρωση της Ελλάδος (Liberazione della Grecia). Η μορφή του Ρήγα δεσπόζει δίπλα στην Ελλάδα. (Ιταλική, έντυπη αλληγορική σύνθεση, τέλη 19ου - αρχές 20ου αιώνα, που βρίσκεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο).

«Ο Ρήγας, λέει ένας διακεκριμένος μελετητής της ζωής του μεγάλου εθνεγέρτη (22), ως πραγματικός ηγέτης και επαναστάτης έδωσε προτεραιότητα στην ψυχική προετοιμασία των σκλαβωμένων, ώστε να πάρουν τα όπλα και να επαναστατήσουν κατά της Οθωμανικής τυραννίας. Ήθελε πρώτα να εξυψώσει το ηθικό τους και μετά να τους ωθήσει στον αγώνα της επανάστασης, όπου θα χρειαζόταν και τη ζωή τους ακόμη να θυσιάσουν. Προσπάθησε να δείξει στους συμπατριώτες του τη μεγάλη κληρονομιά, που είχαν από τους αρχαίους ΄Ελληνες, το μεγαλείο των ελληνικών πόλεων, την οικονομική και πολιτική τους δύναμη και την ανδρεία των προπατόρων τους.
Για το σκοπό αυτό:
α) Τυπώνει τη Χάρτα της Ελλάδος (Βιέννη 1797), σε 12 φύλλα, συνολικής επιφάνειας 2Χ2 μ., πραγματικό άθλο για την εποχή του και που, κατά τον υπουργό της Αστυνομίας της Αυστρίας, Pergen, παρίστανε «το μεγαλείον της Ελλάδος». Την εμπλούτισε με τοπογραφικά διαγράμματα σημαντικών ιστορικών τόπων και γεγονότων: Της Ολυμπίας, της Σπάρτης, της Σαλαμίνας, των Αθηνών, των Δελφών, των Πλαταιών, των Θερμοπυλών και της γενέτειράς του, του Βελεστίνου.
Την έκδοση της Χάρτας αρχίζει με την «Επιπεδογραφία της Κωνσταντινουπόλεως», θέλοντας να δείξει τη συνέχεια του Ελληνισμού. Χαρακτηριστικός είναι ο συμβολισμός στην προμετωπίδα της Χάρτας: ο Ηρακλής με το ξύλινο ρόπαλό του, σύμβολο της ελληνικής δύναμης, του πνεύματος, παλεύει με έφιππη αμαζόνα, σύμβολο της περσικής, ασιατικής δύναμης, της ύλης, των αρμάτων, και τσακίζει το σιδερένιο αμφίστομο τσεκούρι της.
Ακόμη, στα φύλλα της Χάρτας του σκορπά περί τα εκατόν εξήντα νομίσματα αρχαίων ελληνικών πόλεων, παραθέτοντας και τις παλαιές ονομασίες των πόλεων της εποχής του. Έτσι, τόνιζε την ιστορία τους και έδειχνε την οικονομική και πολιτική δύναμη των προγόνων. Παραθέτει τα ονόματα επιφανών της αρχαιότητας, που διακρίθηκαν στα γράμματα. Στις τέχνες, στις επιστήμες και στην πολιτική, θέλοντας να τονίσει τους ένδοξους προγόνους των Ελλήνων.
β) Για να ενισχύσει το φρόνημα των συμπατριωτών του τύπωσε το 1797 τη μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, περιβαλλομένη από τις μορφές τεσσάρων στρατηγών του και από τέσσερις παραστάσεις: τη θριαμβευτική είσοδό του στη Βαβυλώνα, τη φυγή των Περσών στο Γρανικό ποταμό, την ήττα του Δαρείου, την οικογένεια του Δαρείου να προσκυνά την Αλέξανδρο. Σε μια εποχή θριάμβου του Βοναπάρτη και όταν άλλοι τον υμνούσαν ως ελευθερωτή, ο Ρήγας δεν έγραψε ούτε μία λέξη, ούτε ένα στίχο υπέρ του Ναπολέοντα. Αντίθετα, τύπωνε την εικόνα του Αλεξάνδρου, δείχνοντας στους Έλληνες ποια πρέπει να είναι η πορεία τους. Να μην προσβλέπουν στους ξένους για βοήθεια.
γ) Μετέφρασε και εξέδωσε μέρος από τον τέταρτο τόμο του έργου «Νέος Ανάχαρσις» του J. J. Barthelemy (1716-1795) όπου τονίζει στους Ελληνες την αρχαία δόξα και τη σημαντική καταγωγή τους.
δ) Ως πραγματικός επαναστάτης, για να εμψυχώσει τους υποδούλους, συνθέτει τον επαναστατικό παιάνα «Θούριο».
Ο Θούριος, με το γνωστό εκείνο: «Ως πότε παλληκάρια», διαδόθηκε γρήγορα σε χειρόγραφη μορφή, εμψυχώνοντας τους Έλληνες για τον Μεγάλο Αγώνα. Με απλά λόγια για να είναι κατανοητά στο λαό, τονίζει τη σημασία της ελευθερίας, ύψιστο αγαθό του ανθρώπου πάνω και από τη ζωή..» (23).

Κι αυτά τα γνώριζε, ασφαλώς, ο Πατροκοσμάς, που ήταν φλογισμένη κι η δική του ψυχή για την λευτεριά των Ελλήνων!..