01/02/14 23:33 - Ο Αριστοτέλης μπορεί να γίνει όργανο πολιτικής σκέψης των σημερινών Ελλήνων;

 

Ο Αριστοτέλης μπορεί να γίνει όργανο πολιτικής σκέψης των σημερινών Ελλήνων;

Η απάντηση είναι ναι, μόνο εάν, για παράδειγμα, μιμηθούν και σήμερα την εκπληκτική προσπάθεια των μαθητών του Α΄ Λυκείου Κερατσινίου, οι οποίοι επιχείρησαν την δική τους προσέγγιση στον μεγάλο Σταγειρίτη φιλόσοφο, υπό την επίβλεψη του φωτισμένου δασκάλου Παναγιώτου Κων. Μητροπέτρου!.. Ας ελπίσουμε!..

« Δήλον ουν, ότι τούτους όρους τρεις ποητέον εις
την παιδείαν, το τε μέσον και το δυνατόν και το
πρέπον»  (Πολιτικά, 1342.b, 34)

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ αμφιβολία, ότι ζούμε την εποχή των μεγάλων αμφισβητήσεων. Μία εποχή κατά την οποίαν τα μεγάλα οράματα και τα μεγάλα ιδανικά έχουν ισοπεδωθεί κάτω από τον ολετήρα της Παγκοσμιοποιήσεως, της Νέας Τάξεως Πραγμάτων και της Νέας Εποχής. Προσωπικότητες εκμηδενίζονται, πνευματικοί άνθρωποι εκφυλίζονται, δημιουργοί ευτελίζονται και οι πάσης φύσεως άξιοι και ικανοί άνθρωποι «αλέθονται» στην μηχανή του χρόνου. Ενός χρόνου που, χωρίς τον Θεό, έχει «σταματήσει» τους λεπτοδείκτες του στο μηδέν!..
Η ηλεκτρονική εποχή, για την οποίαν πολλοί πίστεψαν στην θαυματοποιό δημιουργία της, το μόνο το οποίο έχει επιτύχει είναι η ηλεκτρονική αιχμαλωσία και ο απομονωτισμός των ανθρώπων, αφού η λεγόμενη «μοναξιά των μεγαλουπόλεων» επιτείνει σε καθημερινή βάση το πρόβλημα με τις όποιες συνέπειές του.
Κι όλα αυτά σε ποια Χώρα; Την Ελλάδα του φωτός και του πολιτισμού!…Την Χώρα πού γέννησε ήρωες και σοφούς, μάρτυρες και αγίους!… Την Χώρα πού διαθέτει τους μεγαλύτερους θησαυρούς της Γης, όπως είναι η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και το Ευαγγέλιο σε γλώσσα ελληνική!…(«Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός του ανθρώπου» είχε πει ο Χριστός αντικρίζοντας τους ΄Ελληνες!…).

ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟ!..

Αρχαίους και Χριστό, λοιπόν, διαθέτει η Ελλάδα!… Κι όλα αυτά την ώρα πού κάποιοι άλλοι διαθέτουν όπλα και χρυσό!.. Στη ζυγαριά του χρόνου, όμως, ποια έχουν μεγαλύτερη αξία;
Κάπως έτσι πρέπει να σκέφτηκαν ορισμένα Ελληνόπουλα, τα οποία, κόντρα στο ρεύμα της εποχής, σαν πέστροφες αντίθετα στο ρεύμα του ποταμού, πήγαν να βρουν την καθαρή και ξάστερη, την λαγαρή πηγή του Ελληνισμού, που είναι οι αρχαίοι ΄Ελληνες!
Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι μαθητές του Α΄ Λυκείου Κερατσινίου τα οποία, υπό την καθοδήγησιν του Καθηγητού των κ Παναγιώτου Κωνσταντίνου Μητροπέτρου, μελέτησαν τον Αριστοτέλη και τον προσέγγισαν μ’ ένα δικό τους δημιουργικό τρόπο, ώστε να γίνεται εύληπτος και κατανοητός στον κόσμο. Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, ώστε και ο γράφων να μελετά πιο άνετα τον μεγάλο Σταγειρίτη φιλόσοφο, πού κάποιοι θέλησαν να τον ενταφιάσουν απ’ την παράλογη και «ανεξήγητη» πολιτική τόσων και τόσων ετών!…
Οφείλω να ομολογήσω, ότι παρόμοιο τόλμημα (διότι περί τολμήματος πρόκειται) και μάλιστα από μαθητές Λυκείου, δεν έχει προηγούμενο, πέραν κάποιων μεμονωμένων περιπτώσεων, από ανθρώπους δηλαδή, πού ήθελαν να κάνουν την δική τους υπέρβαση για να εντρυφήσουν στα κείμενα του Αριστοτέλους.
Αξίζουν, λοιπόν, τα θερμά (θερμότατα) συγχαρητήρια σ’ όλα αυτά παιδιά, πού μας απέδειξαν τι σημαίνει να είσαι ΄Ελληνας, αφού κατάφεραν να μας περιηγήσουν στα βαθυστόχαστα μονοπάτια του αριστοτελικού πνεύματος. Ενός ανθρώπου του οποίου την επιχειρηματολογία είχαν δανεισθή ακόμη και οι ιεραπόστολοι για ν’ αποδείξουν τα Περί ψυχής στις διάφορες ιεραποστολές των στα βάθη της Ανατολής!

Πράγματι. Ποιος αρνείται σήμερον την σπουδαιότητα των αριστοτελικών έργων; Να είναι καλά τα παιδιά πού μας έμαθαν τι σημαίνει λογική επιστήμη ή όργανον του Αριστοτέλους, (αναλυτικά πρότερα, αναλυτικά ύστερα κλπ). τις φυσικές επιστήμες , πού αγγίζουν τα όρια της τελειότητος για μια σύγχρονη επιστημονική σκέψη, ή τις ηθικές επιστήμες (Ηθικά Νικομάχεια, Ηθικά Μεγάλα, Ηθικά Ευδήμεια). Κι ακόμη-ακόμη τις πολιτικές επιστήμες (Πολιτικά, Αθηναίων Πολιτεία),ή τα έργα του Σταγειρίτου φιλοσόφου με τις ποιητικές επιστήμες (Ρητορική, Περί Ποιητικής) και τόσα άλλα, πού αφορούν την εμβάθυνση στην επιστημονική σκέψη του Αριστοτέλους!

ΜΕΡΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Ας πάρουμε, αν θέλετε, το πιο δύσκολο έργο του Αριστοτέλους, πού είναι το ΄Οργανον, αφού αφορά την λογικήν επιστήμην.
Τι διαβάζομεν εδώ;
Η μαθήτρια Μαριάννα Κων. Δασκαλάκη, αναπτύσσοντας το θέμα «Κατηγορίαι-Περί ερμηνείας», μας ομιλεί για την ουσία και τα συμβεβηκότα της, τα μέρη και τις μορφές των λογικών προτάσεων, ενώ η συμμαθήτριά της Μαρία Παρασκ. Κισσακιαβούρη, ερευνώντας τα «Αναλυτικά Πρότερα», εξηγεί τι είναι οι μορφές και οι ιδιότητες του συλλογισμού, καθώς και τους συλλογιστικούς κανόνες και μεθόδους.
Το ίδιο και με την μαθήτρια Δήμητρα Αθαν. Κρουστάλλη, η οποία, αναπτύσσοντας τα «Αναλυτικά ΄Υστερα», μας ομιλεί για την αποδεικτική διαδικασία, τον ορισμό και την αρχή της αντιφάσεως, ενώ η συμμαθήτριά της Χριστίνα Ευκλ. Πανάγου, διερευνώντας το θέμα «Τοπικά –Σοφιστικοί ΄Ελεγχοι», μιλάει για τους θεμελιώδεις κανόνες του ορισμού, της λογικής επιχειρηματολογίας και της ερωταποκρίσεως, την ώρα πού διεισδύει στην ουσία και τα είδη των σοφισμάτων.

Αυτά για το ΄Οργανο, το πιο δύσκολο έργο του Αριστοτέλους, το οποίο, έτσι όπως το αναπτύσσουν οι παραπάνω μαθήτριες του Α΄Λυκείου Κερατσινίου, γίνεται «παιχνιδάκι» στα χέρια των αναγνωστών!..
Αλλά και οι άλλοι μαθητές του ως άνω Λυκείου έκαναν σπουδαίο έργο. Ποιος θα μπορούσε να φαντασθή ότι, για παράδειγμα, ο Θωμάς Ηλ. Παπακωνσταντίνου, εμβαθύνοντας στην αριστοτελική σκέψη, και δη στα Φυσικά του, θα μας μιλούσε για τις πρώτες αρχές, την κίνηση, το άπειρο, τον τόπο, το κενό, τον χρόνο και το Πρώτον Κινούν Ακίνητον;
Ή, για να έλθουμε στην Αικατερίνη Ιω. Δημητριάδου, που αναπτύσσει το έργο Περί Ουρανού, θα μας έκανε κανείς άλλος ποιο κατανοητό το θέμα για το σχήμα του Σύμπαντος, τις κινήσεις των αστέρων και τα πέντε στοιχεία;
Με τα Μετεωρολογικά (Τα φαινόμενα της υποσεληνίου περιοχής),
ασχολήθηκε η Σοφία Τριαντ. Σοϊλεμέ, για τα Περί γενέσεως και φθοράς (Τα είδη της μεταβολής των όντων) έγραψε η Χρυσάνθη Γεωργ. Καλκέψου, ενώ ο Στέφανος Αντ. Λαγουτάρης καταπιάστηκε με τα Ελάσσονα (Περί χρωμάτων, Περί ακουστών, Φυσιογνωμικά, Περί φυτών, Περί θαυμασίων ακουσμάτων, Μηχανικά, Περί ατόμων γραμμών, Ανέμων θέσεις και προσηγορίαι, Περί Ξενοφάνους, Περί Ζήνωνος, Περί Γοργίου) και η Κυριακή Νικ. Χηράκη δούλεψε τα Μικρά Φυσικά του Αριστοτέλους (Περί αισθήσεως και αισθητών, Περί μνήμης και αναμνήσεως, Περί ύπνου και εγρηγόρσεως, Περί ενυπνίων, Περί της καθ’ ύπνου μαντικής, Περί μακροβιότητος και βραχυβιότητος, Περί νεότητος και γήρως, Περί ζωής και θανάτου, Περί αναπνοής).
Τι να πη κανείς για την Πελαγία Δημ. Ματθαίου, πού ασχολήθηκε με το έργο Περί ζώων κινήσεως (Περί ζώων μορίων, Περί ζώων κινήσεως, Περί ζώων πορείας) ή το θέμα πού απασχολεί «ζωντανούς και τεθνεώτες», όπως το Περί Ψυχής έργον του Σταγειρίτου φιλοσόφου (Η ψυχή ως πρώτη εντελέχεια σώματος φυσικού εν δυνάμει ζωήν έχοντος), πού διαπραγματεύτηκε η Μαρία Ανδρ. Αλυφαντή;
Περί Πνεύματος ( Η ουσία και οι ιδιότητες του πνεύματος και η σχέση του με την ψυχή), ένα άλλο έργο του Αριστοτέλους, είναι το κεντρικό θέμα της Σταματικής Παν. Αρώνη, ενώ για τα Προβλήματα
(Προβλήματα ιατρικά, Περί ιδρώτα, Περί οινοποσίαν και μέθην, Περί αφροδίσια, Από κόπου, Εκ του πώς κείσθαι συμβαίνει, Εκ συμπαθείας, Εκ ρίγους και φρίκης, Περί υπώπια και ουλάς και μώλωπας) ασχολείται η μαθήτρια Ιωάννα Στυλ. Λουρίδα.

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ Ή ΠΡΩΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΡΓΑ!…

Ακολουθούν, όμως, και άλλες εργασίες!… Η Μαρία Δημ. Αντωνοπούλου έχει προ οφθαλμών το έργο Μετά τα Φυσικά ή Θεολογία ή Πρώτη Φιλοσοφία (Η γνώση των πρώτων αρχών, η εξέταση του όντος και το Πρώτον Κινούν Ακίνητον), ενώ η Παναγιώτα Σωκρ. Γεωργιάδου περνάει από το δικό της «μικροσκόπιο» τα Ηθικά Νικομάχεια (Η αναζήτηση του υπερτάτου αγαθού και η αρετή ως μεσότης μεταξύ ελλείψεως και υπερβολής), του Αριστοτέλους.
Πάντα ταύτα, την ώρα πού η Γεωργία Κων. Μάνου γράφει για τα Ηθικά Μεγάλα (Επιστημονική θεμελίωση της αρετής, το αγαθόν και οι αρετές), ενώ η Βασιλική Δημ. Παπαδάκη βλέπει την Ουσία της ευδαιμονίας και τα εντός και εκτός της ψυχής αγαθά μέσω του έργου Ηθικά Ευδήμεια του Αριστοτέλους.
Βεβαίως, από το πανεπιστημιακό έργο του Αριστοτέλους δεν θα μπορούσαν να λείψουν τα Πολιτικά (Η πολιτική ζωή και οι μορφές του πολιτεύματος. Οι σκοποί της παιδείας στην άριστη πολιτεία), πού γράφει ο Ιωάννης Ευαγγ. Δημητριάδης, η Αθηναίων Πολιτεία (Η ιστορική ανάλυση των Αθηναϊκών πολιτευμάτων και η πολιτική οργάνωση των Αθηνών), πού υπογραμμίζει ο Σταύρος Γερασ. Μπενετάτος, ενώ για τα ποιητικά έργα του Αριστοτέλη ασχολήθηκε η Αμέρισσα Κων. Μανωλάκη και η Τριανταφυλλιά Κων. Κωστέργια. Η πρώτη με την Ρητορική (Οι νόμοι της ρητορικής, σχέση ρήτορος και ακροατή, τα πάθη, τα ήθη και η ορθή διάταξη του λόγου) και η δεύτερη με το Περί Ποιητικής έργον του Αριστοτέλη, αφού έχει να κάνη με τους γενικούς νόμους της ποιητικής δημιουργίας και την έρευνα της τραγωδίας!
Τέλος και τω Θεώ δόξα, γράφει ένα CD-ROM, που κυκλοφόρησε το περιοδικό «Νέμεσις».
Προσωπικώς, ας ευχαριστήσω τον Θεό, πού μας χάρισε τόσα άξια τέκνα, τα οποία, ασφαλώς, θα κοσμούν σήμερον τα αμφιθέατρα των Πανεπιστημίων! Εύγε! Εύγε και πάλι Εύγε!..
Παραμένει ωστόσο το ρώτημα: Ποιοι θα μιμηθούν σήμερα την εκπληκτική προσπάθεια των μαθητών του Α΄ Λυκείου Κερατσινίου;