05/08/14 21:27 - Τα νεότερα ελληνικά μουσικά ρεύματα και οι κύριοι εκφραστές τους!..

 

Τα νεότερα ελληνικά μουσικά ρεύματα και οι κύριοι εκφραστές τους!..

Μπορεί –και είναι αλήθεια- η καταγωγική περιοχή της αρχαίας ελληνικής ποίησης να βρίσκεται στις θρησκευτικές τελετουργίες, ωστόσο, παρακολουθώντας τούς σημερινούς εκφραστές των νεότερων ελληνικών μουσικών ρευμάτων, από Ελληνίδες και Έλληνες καλλιτέχνες, δεν μπορείς παρά να κάνεις πολλούς μουσικούς συνειρμούς, που σε οδηγούν νοσταλγικά από το χθες στο σήμερα!..

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ορισμένες καλλιτεχνικές εμφανίσεις μιας εκρηκτικής Ελληνίδας ερμηνεύτριας, της Κατερίνας Στικούδη, που έγινε πολύ γνωστή κι από την τηλεόραση, θα λέγαμε χωρίς περιστροφές ότι έκανε εντύπωση το μπρίο αυτής της πανέμορφης και (αναντίρρητα) πολύ σέξι Ελληνίδας καλλιτέχνιδας, η οποία κυριολεκτικά «oργώνει» την πίστα, στην όποια καλλιτεχνική της εκδήλωση, όπως για παράδειγμα η πασαρέλα, όπου η Κατερίνα Στικούδη έχει κάνει διάφορες επιδείξεις μόδας ή η τηλεόραση, όπου κατά καιρούς κάνει πολλές εμφανίσεις και ως παρουσιάστρια διαφόρων θεμάτων!
Το γεγονός τούτο μας έδωσε την αφορμή να ανατρέξουμε στο απώτατο παρελθόν, όπως είναι η αρχαιότητα, και να λειτουργήσουμε συνειρμικά για τις σχέσεις μουσικής μεταξύ βυζαντίου και νεότερου ελληνικού κράτους, όπου πλέον όλα τα είδη της μουσικής βρίσκονται στο απώγειό τους.
Ωστόσο, όπως αναφέρει και η εγκυκλοπαίδεια «Δομή», ένα νέο, τεράστιας σημασίας κεφάλαιο για το σύγχρονο πολιτισμό άνοιγε στα τέλη της δεκαετίας του ’50 και στις αρχές της δεκαετίας του ’60 με τη γέννηση της rock n’ roll μουσικής. Το rock n’ roll ήταν το αποτέλεσμα κυρίως δύο παραγόντων: από τη μια μεριά των εξελίξεων στην τεχνολογία ήχου, με σημαντικότερη τομή τη χρήση του ηλεκτρικών μουσικών οργάνων, και από την άλλη της αμφισβήτησης και του ριζοσπαστισμού της νεολαίας στο ευρύτερο πολιτισμικό πεδίο, τμήμα του οποίου ήταν και η αναζήτηση του καινούριου στη μουσική. Οι καινούριες διεθνείς τάσεις στην κουλτούρα των νέων ενέπνευσαν τους εγχώριους μουσικούς, αλλά και τους ακροατές. Βέβαια, όλα αυτά εμφανίστηκαν με κάποια χρονική υστέρηση. Άλλωστε, η νοοτροπία αρκετών καλλιτεχνών και η κατάσταση στην εγχώρια μουσική παραγωγή ήταν έτσι, που δεν ήταν εύκολο να ενσωματωθούν νέες τάσεις και ρεύματα γεννημένα εκτός των συνόρων. Τα τεχνικά μέσα ήταν ανύπαρκτα και τα στούντιο λιγοστά Η εγκαθίδρυση της δικτατορίας το 1967 δυσκόλεψε περισσότερο τα πράγματα, εφόσον εξ ορισμού πλέον η ποπ (από το αγγλικό popular = δημοφιλής) και ροκ μουσική ήταν καταδικαστέες.
Η ποπ και ροκ μουσική κουλτούρα στην Ελλάδα μπορεί να χωριστεί σε 4 περιόδους: τη δεκαετία του ’60, τη δεκαετία του ’70, τη δεκαετία του ’80 και την περίοδο από τις αρχές του ’90 μέχρι τις μέρες μας.

Η Κατερίνα Στικούδη σε μία πολύ εντυπωσιακή φωτογράφιση!..

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 φτιάχνονται τα πρώτα συγκροτήματα, τα οποία είναι αρκετά επηρεασμένα από τη μοντέρνα ιταλική μουσική και, βεβαίως, από τους πρώιμους Beatles και τους Rolling Stones, καθώς και άλλα ονόματα της διεθνούς σκηνής. Συγκροτήματα όπως οι Charms, με τον Μάικ Ροζάκη στο τραγούδι, οι Forminx, το πρώτο συγκρότημα του Βαγγέλη Παπαθανασίου, οι Idols με τον Ντέμη Ρούσσο, οι Olympians του Πασχάλη, οι We five, Fratelli, Juniors, Stormies και άλλοι. Γίνονται οι πρώτες ηχογραφήσεις κυρίως δίσκων 45 στροφών από τη Mercury, τη Phillips, τη Music Box, την Decca, την Pan-Vox, την Parlophon και την Odeon. Ο Νίκος Μαστοράκης και ο Λευτέρης Κογκαλίδης, στην Αθήνα ο πρώτος και στη Θεσσαλονίκη ο δεύτερος, συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξη της ποπ-ροκ σκηνής της εποχής, μιας και διοργάνωναν συναυλίες, πάρτι και ραδιοφωνικές παραγωγές όπως το «Λεωφορείο “Η Μελωδία”» του Μαστοράκη και το «Μουσικό Εξπρές» του Κογκαλίδη. Το 1964 κυκλοφόρησε το πρώτο μουσικό περιοδικό, Μοντέρνοι Ρυθμοί. Προς τα τέλη της δεκαετίας, και συγκεκριμένα το 1968, έλαβε χώρα το σημαντικότερο γεγονός για την ποπ-ροκ μουσική της περιόδου: είναι η δημιουργία των Aphrodite’s Child, από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον Ντέμη Ρούσσο και τον Λουκά Σιδερά, του πρώτου ελληνικού ροκ συγκροτήματος με υψηλή καλλιτεχνική αξία, που έτυχε αναγνώρισης και εκτός συνόρων.

Η δεκαετία του ’70 κινείται σαφώς σε πιο ροκ φόρμες. Η νεογέννητη ελληνική σκηνή μεγαλώνει σιγά σιγά. Μερικά από τα ιστορικότερα συγκροτήματα και τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της εγχώριας ροκ λαμβάνουν τη σκυτάλη από τους προγενέστερους. Δημιουργείται το συγκρότημα Εξαδάκτυλος με το Δημήτρη Πουλικάκο στις τάξεις τους, οι Πελόμα Μποκιού με τον Βλάση Μπονάτσο και οι Νοστράδαμος, ενώ το 1970 ηχογραφούν για πρώτη φορά οι Socrates Drunk The Conium, το κατά πολλούς σημαντικότερο ελληνικό ροκ συγκρότημα, αποτελούμενο από τον Γιάννη Σπάθα, τον Αντώνη Τουρκογιώργη και τον Ηλία Μπουκουβάλα. Ξεχωριστή όμως προσωπικότητα είναι ο Παύλος Σιδηρόπουλος, ανιψιός της ποιήτριας Έλλης Αλεξίου και τελευταίος απόγονος του Ζορμπά. Ο Σιδηρόπουλος αποτέλεσε τον ορισμό του ανεξάρτητου και ασυμβίβαστου ρόκερ στη χώρα μας και επέδρασε όσο κανείς άλλος στην εξέλιξη της ροκ, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τους μετέπειτα μουσικούς.
Την περίοδο αυτή φτιάχνονται ροκ κλαμπ για ζωντανές εμφανίσεις όπως το θρυλικό «Κύτταρο» στο κέντρο της Αθήνας και τα «Tiffany’s» και «Λήδρα» στην Πλάκα. Την 1η Μαρτίου 1978 κυκλοφορεί για πρώτη φορά το σημαντικότερο μουσικό περιοδικό της χώρας, το Ποπ & Ροκ, με διευθυντή σύνταξης τον κορυφαίο μουσικό δημοσιογράφο Γιάννη Πετρίδη. Η έκδοση του Ποπ & Ροκ, η οποία ακόμη συνεχίζεται, συνέβαλε τα μέγιστα στη διάδοση της ροκ μουσικής.

Τη δεκαετία του ’70 ηχογραφoύνται χαρακτηριστικοί δίσκοι, αν και οι παραγωγές βρίσκονται ακόμη σε χαμηλά ποιοτικά επίπεδα, τα στούντιο είναι λίγα, οι τεχνικοί ήχου και οι μουσικοί παραγωγοί μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού. Το 1971 η Lyra βγάζει σε κυκλοφορία την πρώτη ζωντανά ηχογραφημένη ελληνική ροκ συλλογή με τίτλο Ζωντανοί στο Κύτταρο.

Το 1972 κυκλοφορεί από την Vertigo το 666 των Aphrodite’s Child, το οποίο είναι βασισμένο στην αποκάλυψη του Ιωάννη, κορυφαία δημιουργία του συγκροτήματος και ένα από τα καλύτερα άλμπουμ του ιδιώματος που ονομάστηκε pro¬gressive (προοδευτικό) ροκ. Το 1971 η Zodiac κυκλοφο¬ρεί το δίσκο Τα παιδιά είναι εντάξει, έχουν καλούς σκοπούς των Εξαδάκτυλος και οι Πελόμα Μποκιού το ομώνυμό τους από τη Lyra το 1972. Ηχογραφημένο στο Λονδίνο και με παραγωγό τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, κυκλοφορεί το κλασικό άλμπουμ Phos των Socrates Drunk The Conium από τη Vertigo το 1976. Οι Σπυριδούλα με τον Παύλο Σιδηρόπουλο βγάζουν το 1978 το Φλου, ενώ ο Δημήτρης Πουλικάκος το θρυλικό Live Crazy love στου Ζωγράφου το 1979 με τη Μίνος.

Η δεκαετία του ’80 ήταν η περίοδος της έκρηξης των Ελληνικών συγκροτημάτων. Με επιρροές από το πανκ και το νιου-γουέιβ αλλά και τη γοητεία των κλασικών πια, μια πλειάδα συγκροτημάτων εμφανίζεται και αυτή τη φορά όχι μόνο στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Οι τεχνολογίες ηχογράφησης έχουν πλέον εξελιχθεί και τα στούντιο έχουν πληθύνει, αν και ακόμη η κατάσταση δεν μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική σε αυτό το επίπεδο. Εμφανίζονται στην Ελλάδα ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες, εταιρείες που δεν ανήκουν σε πολυεθνικές ή μεγάλα ονόματα της εγχώριας βιομηχανίας. Το γεγονός αυτό δρα καθοριστικά γιατί οι εταιρείες αυτές δίνουν το δικαίωμα σε πολλά συγκροτήματα να εκδώσουν τις δουλειές τους. Σημαντική αλλαγή είναι η χρήση από τους περισσότερους του αγγλικού στίχου, τάση που είναι γεγονός πως δεν κατάφερε να κυριαρχήσει. Επίσης, είναι η περίοδο που αναπτύσσεται και το φαινόμενο του μοντέρνου ελληνικού τραγουδιού μαζικής κατανάλωσης, δηλαδή μιας μορφής ελληνικής ποπ. Την περίοδο αυτή δημιουργούνται συγκροτήματα που σφραγίζουν τις εξελίξεις όπως οι Μουσικές Ταξιαρχίες με τον Τζίμη Πανούση, οι Τρύπες και οι Last Drive. Το καθένα από τα 3 αυτά σχήματα επιδρά καθοριστικά. Οι Μουσικές Ταξιαρχίες φέρνουν την πρόκληση και το καυστικό χιούμορ στην πρώτη γραμμή της έμπνευσης, οι Τρύπες γίνονται το παράδειγμα ελληνικού ροκ συγκροτήματος για πολλά μετέπειτα ελληνόφωνα σχήματα, ενώ οι Last Drive, συνδυάζοντας πολλά ροκ ιδιώματα με αγγλόφωνο στίχο, εισάγουν την ελληνική σκηνή σε μια άλλη εποχή. Φτιάχνεται στη Θεσσαλονίκη το 1983 το πρώτο ελληνικό μπλουζ συγκρότημα, οι Blues Gang, οι οποίοι το 1987 θα μετονομαστούν σε Blues Wire, αποτελώντας μέχρι σήμερα το καλύτερο σύνολο σε αυτό το είδος στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα εμφανίζεται ένα επίσης πολύ σημαντικό ρεύμα μουσικής δημιουργίας με επιρροές από το ροκ, με σημαντικότερους εκπροσώπους τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, τους Φατμέ, τους Τερμίτες και τον Διονύση Τσακνή. Είναι αυτοί οι δημιουργοί που θα διαμορφώσουν το σύγχρονο ηλεκτρικό τραγούδι στην Ελλάδα.

Η σύγχρονη περίοδος από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 μέχρι και της μέρες μας είναι πια μια φάση υπερωρίμανσης για τη σύγχρονη μουσική. Πλέον οι μουσικές παραγωγές φτάνουν σε υψηλά ποιοτικά επίπεδα, τα συγκροτήματα πολλαπλασιάζονται, το ίδιο και οι δίσκοι, οι οποίοι είναι πλέον ψηφιακοί και όχι βινιλίου. Η είσοδος του CD και στην ελληνική αγορά αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα που άπτονται της παραγωγής και διακίνησης μουσικής. Η μουσική τεχνολογία μαζικοποιείται, ενώ η τεχνογνωσία γίνεται κτήμα όλο και περισσότερων δημιουργών, που πια φτιάχνουν τα δικά τους στούντιο. Το βίντεο κλιπ ως μορφή προώθησης της μουσικής γίνεται καθεστώς. Στην Ελλάδα διοργανώνονται πια συναυλίες και φεστιβάλ με μεγάλα ονόματα. Όλα τα μουσικά ρεύματα που υπάρχουν στη διεθνή σκηνή έχουν τους δικούς τους δημιουργούς στον ελλαδικό χώρο και μάλιστα διαφόρους εκπροσώπους των οι οποίοι ξεσηκώνουν τον κόσμο με την εμφάνισή τους. Και ένας εξ αυτών ένα θηλυκό πρόσωπο, η αστραφτερή Ελληνίδα καλλιτέχνιδα, Κατερίνα Στικούδη, που καταξιώθηκε πλέον στον καλλιτεχνικό μας γαλαξία έχοντας στο ενεργητικό της σημαντικές ερμηνευτικές επιτυχίες – και όχι μόνο!..