04/08/15 18:45 - Ο γιατρός Ορειβάσιος άκουσε τον τελευταίο χρησμό της Πυθίας;

 

Ο γιατρός Ορειβάσιος άκουσε τον τελευταίο χρησμό της Πυθίας;

Μετά το θάνατο του Ιουλιανού, ο Ορειβάσιος αναγκάστηκε να φύγει από την Κωνσταντινούπολη, γιατί δεν τον ήθελαν οι διάδοχοι του αυτοκράτορα. Το 369 όμως ξαναγύρισε και φαίνεται ότι έμεινε εκεί έως το θάνατό του. Δεν είναι γνωστός ο τρόπος του θανάτου του, αλλά φαίνεται ότι έφτασε σε βαθιά γεράματα. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι τριάντα χρόνια μετά τη συγγραφή της εγκυκλοπαίδειάς του, εξέδωσε μια επιτομή του έργου του αυτού σε εννέα βιβλία, με τον τίτλο: Η εις Ευστάθιον σύνοψις, που μεταφράστηκε αργότερα στη λατινική και αραβική. Γνωστό από τη λατινική του μετάφραση είναι επίσης ένα τρίτο σύγγραμμα του Ορειβάσιου, τα Ευπόριστα, που το αποτελούσαν τέσσερα βιβλία. Από τα υπόλοιπα έργα του σώθηκαν μόνο οι τίτλοι. Ο Ορειβάσιος, λοιπόν, άκουσε τον τελευταίο χρησμό της Πυθίας; Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια, ότι ο Ορειβάσιος (332-363 μ.Χ.) ήταν ένας Έλληνας γιατρός από την Πέργαμο, που έζησε στους χρόνους του αυτοκράτορα Ιουλιανού και ήταν μάλιστα και προσωπικός γιατρός του. Είχε σπουδάσει στην Αλεξάνδρεια, κοντά στο Ζήνωνα τον Κύπριο. Είχε συνοδεύσει τον Ιουλιανό στην εκστρατεία του εναντίον της Γαλατίας το 355 μ.Χ., και εκεί είχε επεξεργαστεί μια ιατρική εγκυκλοπαίδεια σε 72 βιβλία με τον τίτλο Ιατρικαί Συναγωγαί ή Εβδομηκοντάβιβλος. Το βιβλίο αυτό στηριζόταν σε έργα παλαιοτέρων γιατρών, όπως του Γαληνού, αλλά είχε και δικές του παρατηρήσεις. Από μια λατινική μετάφραση που διασώθηκε, το ύφος του φαίνεται ευχάριστο και κομψό. Μετά το θάνατο του Ιουλιανού, αναγκάστηκε να φύγει από την Κωνσταντινούπολη, γιατί δεν τον ήθελαν οι διάδοχοι του αυτοκράτορα. Το 369 όμως ξαναγύρισε και φαίνεται ότι έμεινε εκεί έως το θάνατό του. Δεν είναι γνωστός ο τρόπος του θανάτου του, αλλά φαίνεται ότι έφτασε σε βαθιά γεράματα. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι τριάντα χρόνια μετά τη συγγραφή της εγκυκλοπαίδειάς του, εξέδωσε μια επιτομή του έργου του αυτού σε εννέα βιβλία, με τον τίτλο: Η εις Ευστάθιον σύνοψις, που μεταφράστηκε αργότερα στη λατινική και αραβική. Γνωστό από τη λατινική του μετάφραση είναι επίσης ένα τρίτο σύγγραμμα του Ορειβάσιου, τα Ευπόριστα, που το αποτελούσαν τέσσερα βιβλία. Από τα υπόλοιπα έργα του σώθηκαν μόνο οι τίτλοι.

Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΧΡΗΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΥΘΙΑΣ

Ο Κεδρηνός αναφέρει ότι ο Ιουλιανός, ο οποίος με διάταγμά του επανέφερε κατά κάποιον τρόπο σαν θρησκεία του κράτους την λατρεία των αρχαίων θεών, έστειλε τον στενό του φίλο, τον γιατρό Ορειβάσιο, να ρωτήσει το Μαντείο των Δελφών, για την αναστήλωση του αρχαίου αυτού θρησκευτικού κέντρου, αλά έλαβε την απάντηση που ακολουθεί:

«Είπατε τω βασιλήι χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά
ουκέτι Φοίβος έχει καλύβαν, ου μάντιδα δάφνην
ου παγάν λαλέουσαν; Απέσβετο και λάλον ύδωρ».

Που σημαίνει:

«Πέστε στον βασιλιά, πως έπεσε κάτω η αυλή που βρισκόταν το ξόανο, δεν έχει πια σπίτι ούτε μαντική δάφνη, ούτε πηγή να μιλάει, χάθηκε και το νερό που μιλούσε».

Για το θέμα αυτό έχει γράψει ο βυζαντινός χρονογράφος Γεώργιος Κεδρηνός μέσα στο σύγγραμμα : «Σύνοψις ιστοριών αρχομένη από κτίσεως κόσμου και μέχρι της βασιλείας Ισαακίου του Κομνηνού συλλεγείσα παρά κυρού Γεωργίου του Κεδρηνού εκ διαφόρων βιβλίων» (Volume 1 page 532 line 10).

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Ο ΦΙΛΟΣΤΟΡΓΙΟΣ

Βεβαίως, επειδή ορισμένοι θέλησαν να αμφισβητήσουν το ως άνω κείμενο του Γεωργίου Κεδρηνού, που έζησε τον 11ον αιώνα μ.Χ. (συγκεκριμένα περί το 1058 μ.Χ.), ο γράφων ανέτρεξε σε πολύ παλαιότερες πηγές και βρήκε αυτόν τον χρησμό να επιβεβαιώνεται και από τον σπουδαίο αρχαίο Έλληνα συγγραφέα και φιλόσοφο, τον Φιλοστόργιο (;+425 μ.Χ.), ο οποίος μέσα στο έργο του: «Εκκλησιαστική ιστορία» καταγράφει έναν ζωηρό διάλογο μεταξύ Ιουλιανού και αγίου Αρτεμίου, που μαρτύρησε στην Αλεξάνδρεια, και ο οποίος διάλογος έχει, επί λέξει, ως εξής:

«Artemii Rassio 48: Ο γαρ Ιουλιανός πάλαι τον Ελληνισμόν κατά ψυχήν ωδίνων εκ των εν Ιωνία γενομένων αυτώ προς τους αμφί τον Μάξιμον φιλοσόφων συνουσιών, εφ’ όσον μεν ο τε αδελφός αυτώ περιήν και μετ’ αυτόν Κωνστάντιος, ο δε ουδέν παραγυμνούν εθάρρει δια το εξ εκείνων δέος επεί δε ούτοι εξ ανθρώπων ήσαν, αυτός δε των πραγμάτων ήδη κύριος ην, τότε δη εις το φανερόν απαμφιασάμενος πάσαις αθρόον εις τον Ελληνισμόν εξερράγη ταις προθυμίαις.
Ebd. 22: Ο γαρ Ιουλιανός, ως δεδήλωται, την των Ρωμαίων βασιλείαν υποζωσάμενος, εσπούδαζε μάλιστα τον Ελληνισμόν επανορθούν. Πανταχού τοίνυν γράμματα διαπεμπόμενος εκέλευε τα τούτων τεμένη και τους βωμούς ανιστάν μετά πολλής σπουδής τε και προθυμίας.
Artemii Rassio 35 [Artemius’ Rede an Iulian]: Γίνωσκε τοίνυν ως η του Χριστού ανίκητος και αήττητος υπάρχει ισχύς τε και δύναμις πάντως δε και αυτός τούτο πεπληροφόρησαι εξ ων σοι χρησμών Οριβάσιος ο ιατρός κοιαίστωρ παρά του εν Δελφοίς Απόλλωνος άρτι κεκόμικεν. Εγώ δε σοι και τον χρησμόν, καν μη βούλη, επαναγνώσομαι. Έχει γαρ ούτως:
Είπατε τω βασιλεί χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά.
Ουκέτι Φοίβος έχει καλύβαν, ου μάντιδα δάφνην,
Ου παγάν λαέουσαν, απέσβετο και λάλον ύδωρ»
[(Philostorgius: Historia ecclesiastica (fragmenta e passione Artemii)] (Book 7 fragment 1c line 7).

Τι παρατηρήσαμε στην τελευταία φράση του αγίου Αρτεμίου; Βλέπουμε ότι σε αυστηρό τόνο λέγει στον Ιουλιανό:
«Γνώριζε, λοιπόν, ότι η δύναμις του Χριστού είναι ανίκητη και αήττητη, όλοι δε όπως και συ έχεις πληροφορίες, τις οποίες ο φίλος σου ιατρός Ορειβάσιος σου έφερε από τον Δελφικό Απόλλωνα».
Χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά, λοιπόν …