22/10/15 20:19 - Χριστιανισμός και Αριστερά!..

 

Χριστιανισμός και Αριστερά!..

Με αφορμή την ομιλία του Έλληνα Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα στη Διεθνή Διάσκεψη για τον Θρησκευτικό και τον Πολιτιστικό Πλουραλισμό, ας δούμε ορισμένα εισαγωγικά σημειώματα για τον Χριστιανισμό και την Αριστερά, που γέννησε τον σοσιαλισμό ή τον κομμουνισμό, ο οποίος ήθελε την κοινοκτημοσύνη. Μη λησμονούμε ότι μεταξύ των Ελλήνων αποίκων των νήσων του Αιόλου (σημερινό Λίπαρι) δημιουργήθηκαν μορφές στρατιωτικού κομμουνισμού όπου οι άνδρες εκτελούσαν τον έναν χρόνο χρέη πολεμιστή και τον άλλο χρόνο γεωργού. Μορφές κοινοκτημοσύνης παρουσιάστηκαν επίσης σε θεσμούς της Κρήτης και της Σπάρτης, στις πυθαγόρειες κοινωνίες, στις θεωρίες του Φαλέως του Χαλκηδονίου και του Ιπποδάμου του Μιλησίου, τους οποίους αναφέρει ο Αριστοτέλης, ενώ αντιλήψεις κοινοκτημοσύνης σατιρίζει ο Αριστοφάνης στις Εκκλησιάζουσες, γεγονός που έμμεσα μαρτυρεί τη διάδοσή τους. Για κοινοκτημοσύνη, όμως, μίλησε και ο Χριστιανισμός!..

ΕΙΝΑΙ αλήθεια πως όταν μιλάμε για χριστιανισμό, εννοούμε τη «θρησκεία» που αποκαλύφθηκε από το Θεό διαμέσου του Ιησού Χριστού και συνδέθηκε άρρηκτα με το πρόσωπο του Χριστού. Ο χριστιανισμός είναι σύμφωνα με τη χριστιανική πίστη η μόνη θρησκεία «εξ αποκαλύψεως» που υπερτερεί όλων των άλλων θρησκειών, γιατί αφενός αποκαλύφθηκε από τον ίδιο τον Υιό του Θεού, για να εκπληρωθεί το σχέδιο της ενανθρώπησης, και αφετέρου οι αλήθειες που δίδαξε είναι άμεσα συνυφασμένες με την ιστορική υπόσταση του Χριστού.
Η διδασκαλία του χριστιανισμού συνοψίζεται στο ότι είναι μία προφητική, θεϊστική, απολυτρωτική, υπερκόσμια και καθολική θρησκεία. Ο χαρακτηρισμός της ως προφητικής θρησκείας έγκειται στο ότι η θρησκεία αυτή προφητεύτηκε αρκετά χρόνια πριν, στα χρόνια της Παλαιάς Διαθήκης, κατά τα οποία όλοι οι προφήτες ανέμεναν το Γιαχβέ, το Μεσσία τους, για να τους λυτρώσει από την αβέβαιη κατάσταση στην οποία ζούσαν. Ο τελευταίος προφήτης βέβαια είναι ο ίδιος ο Χριστός, ο οποίος «ενανθρώπησε» για να εκπληρώσει το απολυτρωτικό σχέδιο του Θεού. Ο όρος θεϊστική αποδίδεται στη χριστιανική θρησκεία, γιατί είναι η μόνη θρησκεία που έκανε λόγο για ένα Θεό πάνω από όλους με τον οποίο οι άνθρωποι οφείλουν να αποκαταστήσουν τη σχέση τους. Η ύπαρξη προσωπικού Θεού καθιστά τους ανθρώπους υπεύθυνους για τη σωτηρία τους γιατί πλέον καλούνται να συνεργήσουν και οι ίδιοι, να αναγνωρίσουν το άγιο θέλημα του Θεού, να γεφυρώσουν το μεταξύ τους χάσμα –συνέπεια της πτώσης των πρωτόπλαστων– και να αποκτήσουν μια υϊκή σχέση προς το Θεό-πατέρα. Οι όροι απολυτρωτική και υπερκόσμια είναι ίσως οι μεγαλύτερες καινοτομίες που έφερε ο χριστιανισμός. Ήταν η πρώτη θρησκεία που έκανε λόγο για λύτρωση και σωτηρία του ανθρώπου πέραν του κόσμου τούτου. Ο ίδιος μάλιστα ο Χριστός ήρθε επαγγελόμενος τη σωτηρία του ανθρώπου. Ως τότε υπήρχε η πίστη ότι δεν υπάρχει μεταθανάτια ζωή και ότι αληθινά ευτυχισμένος ήταν όποιος είχε κατακτήσει αγαθά σε αυτόν τον κόσμο. Ο Χριστός με τη διδασκαλία του έρχεται και διδάσκει για μια νέα κοινωνία όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι ίσοι, δε θα υπάρχει φτώχεια και ο άνθρωπος θα είναι πλήρως απαλλαγμένος από τις μέριμνες του γήινου κόσμου. Κατά συνέπεια όλες οι ενέργειες των χριστιανών θα πρέπει να αποβλέπουν στο επέκεινα, εκεί που πραγματικά βρίσκεται η αληθινή ζωή. Τέλος, ο όρος καθολική χρησιμοποιείται γιατί ο χριστιανισμός είναι μια θρησκεία που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως.

Όταν μιλάμε για Αριστερά, εννοούμε τον όρο εκείνο ο οποίος χρησιμοποιείται στην πολιτική για να δηλώσει τις ριζοσπαστικές τάσεις και απόψεις. Καθιερώθηκε κατά τα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης επειδή οι ριζοσπαστικοί βουλευτές κατέλαβαν τα έδρανα της αριστερής πλευράς του γαλλικού Κοινοβουλίου.
Από τα τέλη του 19ου αιώνα, μετά την εμφάνιση του μαρξισμού, ο όρος Αριστερά περιλαμβάνει τις πολιτικές δυνάμεις, από τους σοσιαλδημοκράτες και τους αριστερούς ριζοσπάστες ως τις ακραίων θέσεων αναρχικές ή μαρξιστικές ομάδες. Τον κύριο όγκο της Αριστεράς αποτελούν στις περισσότερες χώρες τα σοσιαλιστικά και τα κομουνιστικά κόμματα.
Βέβαια, υπάρχει και ο όρος αριστερισμός, δηλαδή μία πολιτική θέση, η εξτρεμιστική αριστερά, την οποία ο Λένιν χαρακτήριζε ως «παιδική αρρώστια του κομουνισμού». Είναι η έκφραση μαξιμαλιστικών τάσεων του παγκόσμιου κομουνιστικού κινήματος. Ο αριστερισμός, τον οποίο οι οπαδοί του χαρακτηρίζουν ως γνήσιο επαναστατικό κομουνισμό, έρχεται συχνά σε σύγκρουση με τα κομουνιστικά κόμματα –ιδίως αυτά που δε βρίσκονται στην εξουσία– γιατί υπονομεύει την κομματική πειθαρχία και συντελεί στην εμφάνιση διασπαστικών τάσεων.

Κοινά στοιχεία

Λένε πως μεταξύ Χριστιανισμού και Αριστεράς υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία, όπως, για παράδειγμα, η περιλάλητη κοινοκτημοσύνη, που διακήρυσσε ο χριστιανισμός, αλλά και ο σοσιαλισμός ή ο κομμουνισμός.

Μη λησμονούμε, ότι μεταξύ των Ελλήνων αποίκων των νήσων του Αιόλου* (σημερινό Λίπαρι) δημιουργήθηκαν μορφές στρατιωτικού κομμουνισμού όπου οι άνδρες εκτελούσαν τον έναν χρόνο χρέη πολεμιστή και τον άλλο χρόνο γεωργού! Μορφές κοινοκτημοσύνης παρουσιάστηκαν επίσης σε θεσμούς της Κρήτης και της Σπάρτης, στις πυθαγόρειες κοινωνίες, στις θεωρίες του Φαλέως του Χαλκηδονίου και του Ιπποδάμου του Μιλησίου, τους οποίους αναφέρει ο Αριστοτέλης, ενώ αντιλήψεις κοινοκτημοσύνης σατιρίζει ο Αριστοφάνης στις Εκκλησιάζουσες, γεγονός που έμμεσα μαρτυρεί τη διάδοσή τους. Επιστροφή στη φύση και κοινοκτημοσύνη των αγαθών υποστήριζαν οι κυνικοί Αντισθένης και Διογένης. Ο Πλάτων στην Πολιτεία και στους Νόμους του προσφέρει μια όψη του προβλήματος, που περιορίζεται στους φρουρούς του κράτους, αλλά είχε μεγάλη αξία ως παράδειγμα. Οι πλατωνικές αντιλήψεις ξαναπαρουσιάστηκαν στον Πλωτίνο, στον Πορφύριο και στον Ιαμβούλο, του οποίου η Πολιτεία του Ηλίου έχει ως βάση την κεντρική ιδέα της εργασίας για όλους. Οι θεωρίες όμως και οι πραγματοποιήσεις της κλασικής εποχής σχετικά με την κοινοκτημοσύνη στηρίχθηκαν ουσιαστικά σε νοητικά σχήματα. Νέες ηθικές ζυμώσεις εμφανίστηκαν με τον χριστιανισμό, στις πρώτες κοινότητες, στις οποίες ωστόσο δεν αναζητήθηκαν λύσεις για τα επίγεια προβλήματα, αλλά περισσότερο η αποφυγή των τελευταίων.

Η κοινοκτημοσύνη του Χριστιανισμού

Μέσα στο Ευαγγέλιο θα διαβάσουμε κάτι το οποίο έχει άμεση σχέση με την κοινοκτημοσύνη:

1 Εν έτει δε πεντεκαιδεκάτω της ηγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ηγεμονεύοντος Ποντίου Πιλάτου της Ιουδαίας, και τετραρχούντος της Γαλιλαίας Ηρώδου, Φιλίππου δε τού αδελφού αυτού τετραρχούντος της Ιτουραίας και Τραχωνίτιδος χώρας, και Λυσανίου της Αβιληνής τετραρχούντος, 2 επί αρχιερέως Άννα και Καϊάφα, εγένετο ρήμα Θεού επί Ιωάννην τον Ζαχαρίου υιόν εν τή ερήμω. 3 και ήλθεν εις πάσαν την περίχωρον τού Ιορδάνου κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εις άφεσιν αμαρτιών, 4 ως γέγραπται εν βίβλω λόγων Ησαίου τού προφήτου λέγοντος· Φωνή βοώντος εν τή ερήμω, ε τοιμάσατε την οδόν Κυρίου, ευθείας ποιείτε τας τρίβους αυτού· 5 πάσα φάραγξ πληρωθήσεται και πάν όρος και βουνός ταπεινωθήσεται, και έσται τα σκολιά εις ευθείαν και αι τραχείαι εις οδούς λείας, 6 και όψεται πάσα σάρξ το σωτήριον τού Θεού. 7 Έλεγεν ούν τοίς εκπορευομένοις όχλοις βαπτισθήναι υπ' αυτού· Γεννήματα εχιδνών, τις υπέδειξεν υμίν φυγείν από της μελλούσης οργής; 8 ποιήσατε ούν καρπούς αξίους της μετανοίας· και μη άρξησθε λέγειν εν εαυτοίς, πατέρα έχομεν τον Αβραάμ· λέγω γάρ υμίν ότι δύναται ο Θεός εκ των λίθων τούτων εγείραι τέκνα τώ Αβραάμ. 9 ήδη δε και η αξίνη προς την ρίζαν των δένδρων κείται· πάν ούν δένδρον μη ποιούν καρπόν καλόν εκκόπτεται και εις πύρ βάλλεται. 

10 Καί επηρώτων αυτόν οι όχλοι λέγοντες· Τί ούν ποιήσωμεν; 11 αποκριθείς δε λέγει αυτοίς· Ο έχων δύο χιτώνας μεταδότω τώ μη έχοντι, και ο έχων βρώματα ομοίως ποιείτω. 12 ήλθον δε και τελώναι βαπτισθήναι, και είπον προς αυτόν· Διδάσκαλε, τι ποιήσωμεν; 13 ο δε είπε προς αυτούς· Μηδέν πλέον παρά το διατεταγμένον υμίν πράσσετε... (Λουκ. 3, 1-13).

Ο σημερινός Έλληνας πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στη Διεθνή Διάσκεψη για τον Θρησκευτικό και τον Πολιτιστικό Πλουραλισμό, μεταξύ άλλων είπε τα εξής:

«Ο ελληνικός πολιτισμός διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική εξέλιξη αυτής της περιοχής, είτε κατά τη διάρκεια της κλασσικής και της ελληνιστικής αρχαιότητας, είτε κατά τη Βυζαντινή περίοδο. Είτε μέσω του Μεγάλου Αλεξάνδρου, είτε μέσω της Ορθόδοξης Αποστολικής κληρονομιάς ή μέσω του ρόλου των Ελλήνων εμπόρων την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η σύγχρονη Ελλάδα οικοδομήθηκε αναπτύσσοντας την ευρωπαϊκή της ταυτότητα, αλλά καλλιεργώντας ταυτόχρονα τις ρίζες της στη Μεσόγειο, στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Είναι μία ευρωπαϊκή χώρα με ρίζες και δεσμούς πέρα από την Ευρώπη. Είμαστε μία κοινωνία οι πρόγονοι της οποίας ήταν πρόσφυγες και μετανάστες, με διασπορά εκατομμυρίων ανθρώπων ανά τον κόσμο. Μία κοινωνία με σφύζουσα μουσουλμανική μειονότητα και εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστών όλων των θρησκευμάτων και από περιοχές από όλο τον κόσμο.
Είναι αυτή η σημαντική κληρονομιά και πραγματικότητα που κάνει αναγκαίο για εμάς να αναλάβουμε δράση σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Αυτός είναι ο λόγος που ακόμη και σήμερα, στην πιο δύσκολη οικονομική μας στιγμή, θεωρούμε ότι αποτελεί ευθύνη μας να φροντίσουμε τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που φθάνουν στα νησιά μας. Αυτός είναι ο λόγος που πιστεύουμε ότι η θρησκεία και ο πολιτισμός θα πρέπει να χρησιμεύσουν ως γέφυρες κατανόησης και επικοινωνίας και όχι ως εργαλεία καταπίεσης από εξτρεμιστικές πολιτικές δυνάμεις.
Στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο κρίσεων που διατρέχουν τη Μεσόγειο, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Κρίσεις που αποτελούν για εμάς προκλήσεις όχι μόνο στο γεωπολιτικό ή το οικονομικό επίπεδο, αλλά επίσης στο υπαρξιακό και πνευματικό επίπεδο…»

 

* Οι Αιολίδες Νήσοι ή Νησιά του Αιόλου (ιταλικά Isole Eolie, σικελικά Isuli Eoli) είναι ένα σύμπλεγμα οκτώ μικρών νησιών και αρκετών ακόμα βραχονησίδων που απλώνεται στη νότια Τυρρηνική Θάλασσα, λίγες δεκάδες ναυτικά μίλια ΒΔ της Μεσσήνης. Η θαλάσσια αυτή περιοχή καλείται Αρχιπέλαγος των Αιολίδων, η δε ονομασία οφείλεται στο γεγονός ότι οι Αρχαίοι Έλληνες εντόπιζαν εκεί (στο νησί Στρόμπολι) την κατοικία του Αιόλου, ακολουθώντας τη «γεωγραφία» των ομηρικών επών. Ελληνικής προέλευσης είναι και πολλά τοπωνύμια που απαντώνται στα νησιά, δείγμα μιας παρουσίας που ξεκίνησε κατά τα τέλη του β' ελληνικού αποικισμού και διήρκεσε μιάμιση χιλιετία!..

==========
ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος, Εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία», Εγκυκλοπαίδεια «δομή», Διαδικτυακή σελίδα του σημερινού Έλληνα Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα.