15/11/15 22:28 - Ποιος ήταν άραγε ο εφευρέτης του δίαυλου;

Ποιος ήταν άραγε ο εφευρέτης του δίαυλου;

Διηγούνταν στην Αθή­να ότι τον αυλό στην πραγματικότητα τον είχε βρει η θεά Αθηνά' όταν όμως είδε μέσα σ' ένα ρυάκι πόσο παραμορφωνόταν το πρόσωπο της, καθώς έπαιζε, τον έριξε μακριά της. Μια παραλ­λαγή του μύθου έλεγε πως η θεά Αθηνά ήταν η πρώτη που κατασκεύασε αυλό με κόκαλα ελα­φιού σ' ένα συμπόσιο των θεών. Η Ήρα όμως και η Αφροδίτη, βλέποντας την να φυσάει τον αυλό, κορόιδεψαν τόσο πολύ την όψη που έπαιρνε το πρόσωπο της, ώστε η Αθηνά πήγε αμέσως στη Φρυγία, για να κοιτάξει το πρόσω­πο της μέσα σε ένα ποτάμι. Εκεί είδε ότι οι δύο θεές είχαν δίκιο και έριξε τον αυλό μακριά, απειλώντας με τις πιο τρομερές τιμωρίες όποιον θα τον μάζευε. Ο Μαρσύας όμως τον περισυνέ­λεξε και η τιμωρία τού επιβλήθηκε από τον Απόλλωνα!..

ΛΕΝΕ πως ο Μαρσύας είναι ένας Σιληνός και ο μύθος του τοποθετείται στη Φρυγία, θεωρείται γενικά ο εφευρέτης του δίαυλου (σε αντίθεση με τη σύ­ριγγα ή τον αυλό του Πάνα). Ως αυλητής μερι­κές φορές αναφέρεται ανάμεσα στους ακόλου­θους της Κυβέλης, που και αυτοί έπαιζαν αυλό και τύμπανο.

Πατέρας του Μαρσύα είναι ο Ύαγνης ή ο Όλυμπος ή και ο Οίαγρος. Διηγούνταν στην Αθή­να ότι τον αυλό στην πραγματικότητα τον είχε βρει η θεά Αθηνά' όταν όμως είδε μέσα σ' ένα ρυάκι πόσο παραμορφωνόταν το πρόσωπο της, καθώς έπαιζε, τον έριξε μακριά της. Μια παραλ­λαγή του μύθου έλεγε πως η θεά Αθηνά ήταν η πρώτη που κατασκεύασε αυλό με κόκαλα ελα­φιού σ' ένα συμπόσιο των θεών. Η Ήρα όμως και η Αφροδίτη, βλέποντας την να φυσάει τον αυλό, κορόιδεψαν τόσο πολύ την όψη που έπαιρνε το πρόσωπο της, ώστε η Αθηνά πήγε αμέσως στη Φρυγία, για να κοιτάξει το πρόσω­πο της μέσα σε ένα ποτάμι. Εκεί είδε ότι οι δύο θεές είχαν δίκιο και έριξε τον αυλό μακριά, απειλώντας με τις πιο τρομερές τιμωρίες όποιον θα τον μάζευε. Ο Μαρσύας όμως τον περισυνέ­λεξε και η τιμωρία τού επιβλήθηκε από τον Απόλλωνα.

Υπερήφανος για την ανακάλυψη του και πι­στεύοντας ότι η μουσική του αυλού ήταν η πιο ωραία του κόσμου, ο Μαρσύας προκάλεσε τον Απόλλωνα να τον συναγωνιστεί με τη λύρα του. Ο Απόλλωνας δέχτηκε την πρόκληση με τον όρο πως ο νικητής θα μπορούσε να επιβάλει στο νικημένο όποια τιμωρία ήθελε. Μια πρώτη δο­κιμή έμεινε χωρίς αποτέλεσμα. Ο Απόλλωναςόμως έβαλε τον αντίπαλο του να παίξει κρατώ­ντας ανάποδα το όργανο του, όπως έκαμε και ο ίδιος με τη λύρα του. Μπροστά στην τελειότητα αυτή της λύρας, ο Μαρσύας κρίθηκε νικημένος-ο Απόλλωνας τον κρέμασε σε ένα πεύκο (σε έναν πλάτανο λέει ο Πλίνιος) και τον έγδαρε. Ύστερα όμως μετάνιωσε για το θυμό του και έσπασε τη λύρα του· ακόμη μεταμόρφωσε τον Μαρσύα σε ποτάμι.

Η τιμωρία του Μαρσύα είναι ένα θέμα συχνό της Ελληνιστικής τέχνης. [Στην εικόνα: Ο Βασανισμός του Μαρσύα (Le Supplice de Marsyas), Μουσείο του Λούβρου, Παρίσι]

Πάνω εικόνα: Απόλλων και Μαρσύας. Πίνακας του Jusepe de Ribera (1591-1652).

ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό και Δημοσιογραφικό Αρχείο του γράφοντος, Ελληνική Μυθολογία.