15/01/16 21:37 - Τι είχε πει ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος προ του θανάτου του;

Τι είχε πει ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος προ του θανάτου του;

Είναι αλήθεια πως όταν ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος δημοσιοποίησε την πρώτη μορφή της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους, το 1853, στους περισσότερους λογίους επικρατούσε η άποψη ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν ένα εκφυλισμένο κράτος, στο οποίο κυριαρχούσε η θρησκοληψία και η δεισιδαιμονία. Μια άλλη μερίδα ιστορικών, με κύριο εκπρόσωπο τον Κ. Τσοποτό, θεωρούσαν ότι οι ελληνικές κοινότητες ήταν προϊόν του οθωμανικού φορολογικού συστήματος και ότι δεν υπήρχε κανένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις κοινότητες του Βυζαντίου και της Νεότερης Ελλάδας. Ο Παπαρρηγόπουλος αντέκρουσε αυτές τις απόψεις με επιχειρήματα, εξετάζοντας κυρίως τον λαϊκό πολιτισμό, δηλαδή τα έθιμα, τη γλώσσα και τόσα άλλα ζητήματα!..

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ θα λέγαμε, ότι ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1815-1891) ήταν ένας μεγάλος ιστορικός και συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του, ο τραπεζίτης Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος, σκοτώθηκε από τους Τούρκους, μαζί με άλλα μέλη της οικογένειάς του, μόλις κηρύχτηκε η ελληνική επανάσταση. Η μητέρα του Κωνσταντίνου, για να αποφύγει τους διωγμούς, αναγκάστηκε να καταφύγει στην Οδησσό της Ρωσίας, όπου ο μικρός Κωνσταντίνος έκανε τις πρώτες του σπουδές. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας η οικογένεια Παπαρρηγόπουλου εγκαταστάθηκε στην ελεύθερη χώρα και ο Κωνσταντίνος παρακολούθησε μαθήματα στη σχολή της Αίγινας, ενώ αργότερα πήγε στη Γαλλία και στη Γερμανία για πανεπιστημιακές σπουδές.
Με την επιστροφή του άρχισε και η συγγραφική του δράση, στην αρχή ερασιτεχνικά. Ξεκίνησε με ιστορικές μονογραφίες και μεταφράσεις ιστορικών διδακτικών εγχειριδίων. Το 1849 έγινε γνωστός με το έργο «Το τελευταίον έτος της ελληνικής ελευθερίας» και διορίστηκε έκτακτος καθηγητής της ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Το 1853 δημοσίευσε ένα μικρό τόμο με τίτλο «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι της σήμερον». Από το 1860 ως το 1872 δημοσίευσε, σε πέντε τόμους, το γνωστό ιστορικό έργο με τον τίτλο «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους». Το 1855 έγινε τακτικός καθηγητής στο πανεπιστήμιο και την ίδια χρονιά δημοσίευσε το έργο του «Περί της αρχής και διαμόρφωσης των φυλών του αρχαίου Ελληνικού Έθνους». Ως το θάνατό του ο Παπαρρηγόπουλος καταγινόταν με τη συγγραφή ιστορικών άρθρων και έργων.
Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος συνέδεσε ιστορικά την αρχαιότητα με τη νεότερη Ελλάδα μέσω του Βυζαντίου. Τις ίδιες απόψεις είχε υποστηρίξει νωρίτερα ο ιστορικός Σπυρίδων Ζαμπέλιος, στην εισαγωγή του στον τόμο της έκδοσης των δημοτικών τραγουδιών, το 1852, καθώς επίσης και ο Βρετανός George Finlay τo 1851 στο "History of Greece, from its Conquest by the Crusaders to its Conquest by the Turks" και ο Γερμανός Τσινκάιτσεν. Σύμφωνα με τον Παπαρρηγόπουλο, ο ελληνισμός δεν έσβησε ολοκληρωτικά με την ήττα των Ελλήνων από τους Ρωμαίους το 146 π.Χ., αλλά συνέχισε να υπάρχει και μάλιστα κατόρθωσε να αναγεννηθεί με τη σύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία δεν ήταν εκφυλισμένο υπόλειμμα του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους, αλλά αποτελούσε την αναβίωση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού! Ως εναρκτήριο σημείο του Νέου Ελληνισμού προσδιόρισε το 1204, δηλαδή την άλωση της Κωνσταντινούποληςαπό τους Φράγκους της Δ΄ Σταυροφορίας. Διαφώνησε ριζικά με τον ιστορικό Γιάκομπ Φίλιπ Φαλμεράυερ, ανατρέποντας με ισχυρά τεκμήρια την επιχειρηματολογία του ξένου ιστορικού, ο οποίος στο έργο του Ιστορία της χερσονήσου του Μωρέως κατά τον μεσαίωνα (1830 και 1836) υποστήριζε ότι ο ελληνικός πληθυσμός είχε εξαφανιστεί τον 6ο αι. μ.Χ., ύστερα από την κάθοδο σλαβικών φύλων, επομένως οι νεότεροι Έλληνες δεν είχαν καμία φυλετική συγγένεια με τους αρχαίους.

Τι είχε πει ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος προ του θανάτου του;

Όταν ο γράφων έκανε τηλεοπτικές εκπομπές, σε μία εξ αυτών, παρουσιάζοντας δημοσιογραφικά ντοκουμέντα για την απομάκρυνση της προτομής του μεγάλου αυτού ιστορικού (όπως και του Παναγιώτη Ποταγού) από την κεντρική πλατεία Βυτίνας Αρκαδίας, όπου και η γενέτειρα του, έκλεισε αυτή την εκπομπή με κάτι που έγραψε ένας βιογράφος του. Λίγο πριν γείρει το κεφάλι του στην κλίνη του θανάτου ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος είπε αυτά τα λόγια:
--Τα σύνορα της Ελλάδος πρέπει να φτάσουν μέχρι την Βαβυλώνα!...