23/01/16 19:49 - Πώς βλέπουν οι Έλληνες μουσικοί τον σταυρό;

 

 

Πώς βλέπουν οι Έλληνες μουσικοί τον σταυρό;

Ένα αφιέρωμα στον καλλιτεχνικό χώρο των τραγουδοποιών, που έγραψαν τραγούδια με θέμα το Σταυρό, έτσι όπως τον νιώθουν και τον βιώνουν πολύ γνωστές μορφές στιχουργών, συνθετών ή ερμηνευτών!...  Επειδή, όμως, τα τραγούδια είναι πάρα πολλά, επιλέξαμε ορισμένα που ήδη είναι γνωστά, ενώ υπάρχουν και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες που έγραψαν τραγούδια τους με θέμα το σταυρό ή τα παράγωγά του!..

Ο σταυρός, όπως όλοι γνωρίζουν, είναι ένα πανάρχαιο ξύλινο όργανο βασανισμού που κατασκευαζόταν με δύο δοκάρια το ένα κάθετο καρφωμένο στη γη και το άλλο οριζόντιο.  Τα πιο συνηθισμένα σχήματα των σταυρών ήταν τρία: το κύριο σταυρικό, όπου το κάθετο δοκάρι ξεπερνούσε σε ύψος το οριζόντιο· το σχήμα Τ και το σχήμα X. Γενικά, σταύρωση λέγεται η ανάρτηση σε σταυρό, ο σταυρικός θάνατος. Η θανατική καταδίκη με σταυρό γινόταν με τον ακόλουθο τρόπο. Αρχικά μαστίγωναν τον κατάδικο και μετά τον υποχρέωναν να σηκώσει το σταυρό και να τον μεταφέρει ως τον τόπο της θανατικής του ποινής. Όταν έφτανε εκεί τον έγδυναν και τα ρούχα του τα έπαιρναν οι δήμιοι. 
Όπως γράφεται, οι Εβραίοι συνήθιζαν να προσφέρουν στους μελλοθάνατους αυτούς ένα ισχυρό κρασί για να ναρκώνονται και να πονούν λιγότερο. Ανέβαζαν έπειτα τον κατάδικο στο σταυρό και τον δένανε σ’ αυτόν από τα πόδια και τα χέρια. Τις περισσότερες όμως φορές κάρφωναν στο σταυρό τα χέρια του και, σπανιότερα, και τα πόδια. Στο κάτω μέρος του κάθετου ξύλου του σταυρού υπήρχε συνήθως μια μικρή σανίδα, στην οποία πατούσε ο σταυρωμένος και έτσι το βάρος του δεν έπεφτε όλο στα χέρια, οπότε πέθαινε γρήγορα και επομένως βασανιζόταν λιγότερο χρόνο. Στην κορυφή του σταυρού κάρφωναν ένα σανίδι στο οποίο ήταν γραμμένη η αιτία της καταδίκης του. Η επιγραφή αυτή παραλειπόταν όταν υπήρχε κήρυκας, που έλεγε στο πλήθος την αιτία. Οι σταυροί για τις καταδίκες του είδους δεν ήταν ψηλοί, γι’ αυτό σε πολλές περιπτώσεις, τη νύχτα, καθώς οι σταυρώσεις γίνονταν σε ερημικές τοποθεσίες, τα άγρια θηρία κατασπάραζαν τους σταυρωμένους, ζωντανούς ακόμα. Κανονικά, οι σταυρωμένοι πέθαιναν την τρίτη ή τέταρτη μέρα και σπανιότερα την πέμπτη ή την έκτη, από ασιτία και εξάντληση. Σε μερικές όμως περιπτώσεις ο θάνατος από συγκοπή ήταν ζήτημα μερικών μόνο ωρών. 
Στη χριστιανική θρησκεία, όπως συμπεραίνουμε από τα ευαγγελικά κείμενα, η σταύρωση του Ιησού έγινε κατά το εβραϊκό σύστημα, αδιάφορο αν, στην περίπτωση, δόθηκε στο σταυρωμένο «όξος» αντί «οίνου». Ο θάνατος εξάλλου του Ιησού φαίνεται να ήταν αποτέλεσμα της συσσώρευσης αίματος στην καρδιά, που οδήγησε σε συγκοπή. Η σταύρωση του έχει εμπνεύσει στους χριστιανούς καλλιτέχνες, ιδιαίτερα στους ζωγράφους, πολλά έργα τους, σε όλες τις εποχές. 
Η Αν. Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καθιερώσει πέντε γιορτές για το σταυρό. Οι γιορτές αυτές είναι: 
1. Η «εύρεση του τιμίου Σταυρού» (6 Μαρτίου). Αναφέρεται στη μετάβαση της μητέρας του Μ. Κωνσταντίνου στην Ιερουσαλήμ όπου, κατά τη χριστιανική παράδοση, βρήκε το σταυρό που μαρτύρησε ο Ιησούς. 
2. Η «ύψωσις του τιμίου Σταυρού» (14 Σεπτεμβρίου). Αναφέρεται στην «ύψωση» του τιμίου Σταυρού που μαρτύρησε ο Ιησούς στην Ιερουσαλήμ, μετά την ανεύρεση του, από τον επίσκοπο της πόλης. 
3. Η «μνήμη του εν ουρανώ φανέντος σημείου του τιμίου Σταυρού, επί Κυρίλλου Ιεροσολύμων», (7 Μαΐου). 
4. Η Σταυροπροσκύνηση, (τρίτη Κυριακή των Νηστειών). 
5. Η «εκ των ανακτόρων της Κωνσταντινουπόλεως έξοδος του τιμίου Σταυρού» (14 Αυγούστου). 
Βασικές παραλλαγές του χριστιανικού σταυρού είναι ο αγκυλωτός, ο ανθεμωτός, ο αγκυρωτός, ο ραβδωτός και ο οφιοειδής, υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι. Ο αιγυπτιακός σταυρός, που έχει σχήμα Τ με μικρό κύκλο στην κορυφή του, θεωρείται σύμβολο γονιμότητας και με το χαρακτήρα αυτό τον είχαν υιοθετήσει και διάφοροι ασιατικοί λαοί. Στην Ινδία ιδιαίτερα υπάρχει θρησκευτική αίρεση, που λατρεύει μεγάλα ομοιώματα σταυρού σε σχήμα Τ, τα οποία και θεωρεί απεικόνιση των αντρικών γεννητικών οργάνων. Τα ομοιώματα αυτά είναι από ξύλο ή λαξευμένη πέτρα. (Βλέπε και εγκυκλοπαίδεια «Δομή»)

Πώς βλέπουν οι καλλιτέχνες μουσικοί τον σταυρό;

Ας έρθουμε τώρα στον μουσικό χώρο, εκεί που οι τραγουδοποιοί που έγραψαν τραγούδια με θέμα το Σταυρό, έτσι όπως τον νιώθουν και τον βιώνουν πολύ γνωστές μορφές στιχουργών, συνθετών ή ερμηνευτών!.. Επειδή, όμως, τα τραγούδια είναι πάρα πολλά, επιλέξαμε ορισμένα που ήδη είναι γνωστά, ενώ υπάρχουν και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες που έγραψαν τραγούδια τους με θέμα το σταυρό ή τα παράγωγά του: *

Επιτύμβιο

Στίχοι: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας

Το παλικάρι που 'πεσε
με ορθή την κεφαλή του
δεν το σκεπάζει η γης ογρή
σκουλήκι δεν τ' αγγίζει
Φτερό στη ράχη του ο σταυρός
κι όλο χυμάει τ' αψήλου
και σμίγει τους τρανούς αϊτούς
και τους χρυσούς αγγέλους

Σταυρός του Νότου

Στίχοι: Νίκος Καββαδίας
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Κούτρας
Άλλες ερμηνείες: Γιώργος Νταλάρας

Έβραζε το κύμα του γαρμπή
είμαστε σκυφτοί κι οι δυο στο χάρτη
γύρισες και μου 'πες πως το Μάρτη
σ' άλλους παραλλήλους θα 'χεις μπει
Κούλικο στο στήθος σου τατού
που όσο κι αν το καις δε λέει να σβήσει
είπαν πως την είχες αγαπήσει
σε μια κρίση μαύρου πυρετού
Βάρδια πλάι σε κάβο φαλακρό
κι ο Σταυρός του Νότου με τα στράλια
Κομπολόι κρατάς από κοράλλια
κι άκοπο μασάς καφέ πικρό
Το ¨Αλφα του Κενταύρου μια νυχτιά
με το παλλινώριο πήρα κάτου
μου 'πες με φωνή ετοιμοθανάτου
να φοβάσαι τ' άστρα του Νοτιά
Άλλοτε απ' τον ίδιον ουρανό
έπαιρνες τρεις μήνες στην αράδα
με του καπετάνιου τη μιγάδα
μάθημα πορείας νυχτερινό
Σ' ένα μαγαζί του Nossi Be
πήρες το μαχαίρι δυο σελίνια
μέρα μεσημέρι απά στη λίνια
ξάστραψες σαν φάρου αναλαμπή
Κάτω στις ακτές της Αφρικής
πάνε χρόνια τώρα που κοιμάσαι
τα φανάρια πια δεν τα θυμάσαι
και το ωραίο γλυκό της Κυριακής

Αυγή

Στίχοι: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας & Άννα Βίσση ( Ντουέτο )
Άλλες ερμηνείες: Ελένη Βιτάλη

Λιόχαρη μεγαλόχαρη
της άνοιξης αυγούλα
και που 'χει μάτια να σε ιδεί
να σε καλωσορίσει
Δυο κάρβουνα στο θυμιατό
και δυο κουκιά λιβάνι
κι ένας σταυρός από καπνιά
στ' ανώφλι της πατρίδας

Ο ξεριζωμός

Στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη

Μαρμαρωμένε βασιλιά, τι όνειρο, τι παγανιά
ο τάφος σου άδειος και σε μια γωνιά
μια χούφτα λόγια, αδιάβαστα χαρτιά.
Μαρμαρωμένε βασιλιά τι όνειρο, τι παγανιά
αντί για σε αναστήθηκε η Τουρκιά η Πόλη πάει
και η Σμύρνη στη φωτιά, διπλοχαμένη Αγιά Σοφιά
στερνή φωνή στην ερημιά την Προύσσα καίνε
και στο Αϊβαλί σταυρός αγκάθι ξύδι και χολή.
Χαμένη γη και προσφυγιά τα πόδια εδώ, αλλού η καρδιά
κομμάτια μου ψάχνω να βρω να κάνω ρίζα να ξανασταθώ
και να φωνάξω με φωνή που να ματώσουν οι ουρανοί
όλοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί,
Εγγλέζοι, Γάλλοι κι Αμερικανοί.
Μαρμαρωμένε βασιλιά, τι όνειρο τι παγανιά
μες του πετρέλαιου τη δροσοσπηλιά
να σ' αναστήσω ήρθα μ' όνειρα παλιά
πέτρινε πεθαμένε βασιλιά.
Κατακαημένο Αϊβαλί και παινεμένο Αϊδίνι
χαροκαμένο Εσκή Σεχήρ αρχοντοπούλα Σμύρνη.
Κλάψτε για το Καραχισάρ και για τα Μοσχονήσια,
δουλεύει ο Χάρος στα Βουρλά κι ο θάνατος στην Προύσσα.
Από πού παν στο Κασαμπά στην Πάρσα και στ' Αξάρι
δεν πάνε πια στην Αμισσό στο Ακχισάρ ή στο Αξάρι.

Ο Κύκλος του C.N.S IV

Στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Μούτσιος

Στην αποβάθρα
Με περιμένει
Ένας σταυρός
Δεν είν' δικός μου
Δεν είν' δικός σου
Μόν' είν' του φίλου που 'φυγε
Για τον απάνω κόσμο
Κι αν σμίξουν τ' άστρα μας
Θέλω με τη σιωπή
Που σμίγω τη μορφή σου
Στην αποβάθρα
Με περιμένει
Ένας καημός
Δεν είν' δικός μου
Δεν είν' δικός σου
Μόν' είν' του φίλου που 'φυγε
Δίχως να μας μιλήσει
Κι αν σμίξουν τ' άστρα μας
Θέλω με τη σιωπή
Που σμίγουν τα ονειρά μας

Ο Σταυρός

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Νανά Μούσχουρη

Ήταν μεσημέρι στα ρολόγια τ' ουρανού
ήτανε σκοτάδι στα μεσάνυχτα του νου
τότε που σε πήραν κι ήρθα πρώτη να σε βρω
καρφωμένο απάνω σ' ένα δέντρινο σταυρό.
Γύρω σου ποτάμια, κυπαρίσσια και βουνά
σού 'δειχναν το δρόμο που δε βγάζει πουθενά.
Ήμουνα για σένα και γυναίκα κι αδερφή
πότε Παναγιά σου πότε λύκαινα κρυφή
μού 'δινες μαχαίρι να μοιράσω το ψωμί
χάρη δε ζητούσες δε ζητούσες πληρωμή.
Τώρα είσαι ξένος τα πουλιά δε χαιρετάς
σ' άλλα περιβόλια φτερουγίζεις και πετάς.
Γράφω τ' όνομά σου στ' ασημένιο το νερό
τι να περιμένω πες μου τι να καρτερώ
ξέρω πως αν ήταν και ξυπνούσες μιαν αυγή
πάλι το σταυρό σου θά 'χαν έτοιμο στη γη

Προσφυγιά

Στίχοι: Ανθός Λυκαυγής
Μουσική: Μιχάλης Χριστοδουλίδης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας

Διπλώνουν τ' όνειρο πικρό στην πέτρα το σκεπάζουν
σηκώνουν και στενάζουν στα μπράτσα τον καιρό
στεγνά τα μάτια κι ο λυγμός ζωγραφιστό στο στόμα
στο σκλαβωμένο χώμα φωτιά και χαλασμός
Σταυρώνουν του ξεριζωμού τα πληγωμένα χέρια
στο στήθος τους μαχαίρια κι η μοίρα του χαμού
Σκυφτή κι η ανάσα μια κραυγή τα φυλλοκάρδια σπάζει
η νύχτα τους μαράζι τα φυλλοκάρδια σπάζει
κι η μέρα τους πληγή

Οι προσευχές των ναυτικών

Στίχοι: Νίκος Καββαδίας
Μουσική: Ξέμπαρκοι
Πρώτη εκτέλεση: Ξέμπαρκοι

Οι Γιαπωνέζοι ναυτικοί, προτού να κοιμηθούν,
βρίσκουν στην πλώρη μια γωνιά που δεν πηγαίνουν άλλοι
κι ώρα πολλή προσεύχονται βουβοί, γονατιστοί
μπρος σ' ένα Βούδα κίτρινο που σκύβει το κεφάλι.
Κάτι μακριά ως τα πόδια τους φορώντας νυχτικά,
μασώντας οι ωχροκίτρινοι μικροί Κινέζοι ρύζι,
προφέρουνε με την ψιλή φωνή τους προσευχές
κοιτάζοντας μια χάλκινη παγόδα που καπνίζει.
Οι Κούληδες με την βαριά βλακώδη τους μορφή
βαστάν σκυφτοί τα γόνατα κοιτώντας πάντα κάτου,
κι οι Αράπηδες σιγοκουνάν το σώμα ρυθμικά,
κατάρες μουρμουρίζοντας ενάντια του θανάτου.
Οι Ευρωπαίοι τα χέρια τους κρατώντας ανοιχτά,
εκστατικά προσεύχονται γιομάτοι από ικεσία
και ψάλλουνε καθολικές ωδές μουρμουριστά,
που εμάθαν όταν πήγαιναν μικροί στην εκκλησία.
Και οι Έλληνες, με τη μορφή τη βασανιστική,
από συνήθεια κάνουνε, πριν πέσουν, το σταυρό τους
κι αρχίζοντας με σιγανή φωνή « Πάτερ ημών...»
το μακρουλό σταυρώνουνε λερό προσκέφαλό τους.

Σαν τον Τσε Γκεβάρα

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Δήμος Μούτσης
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Μητσιάς

Κουρασμένοι εργάτες
μ' ένα σάκο στις πλάτες
δούλευαν σε τρένο φορτηγό.
Κάποιοι εργάτες 
μ' ένα σάκο στις πλάτες,
ούτε συ τους ξέρεις
αλλά ούτε γω.
Σαν τον Τσε Γκεβάρα με μια κιθάρα,
βάσανα του κόσμου τώρα τραγουδώ.
Σαν τον Τσε Γκεβάρα 
μέσ' στην αντάρα
όλα θα τα κάψω κι ας καώ κι εγώ.
Κάτω στην Κορινθία
μένει κάποια μου θεία,
παντρεμένη μ' ένα κυνηγό.
Στην Κορινθία κυνηγάει κι η θεία,
ούτε συ την ξέρεις
αλλά ούτε γω.
Σαν τον Τσε Γκεβάρα...
Λιβανέζοι και νέγροι
στη Φωκίωνος Νέγρη
βγάλαν Ευρωπαίο αρχηγό.
Χορεύουν οι νέγροι
στη Φωκίωνος Νέγρη,
ούτ' εσύ τους ξέρεις
άλλά ούτε γω.
Σαν τον Τσε Γκεβάρα...
Είδα κάποιους ανθρώπους
στους Αγίους τους Τόπους
να σταυρώνουν πάλι τον Χριστό.
Κάποιους ανθρώπους 
στους Αγίους τους Τόπους,
τώρα πια τους ξέρεις
και τους ξέρω κι εγώ.
Σαν τον Τσε Γκεβάρα...

Δεν πεθαίνει η αγάπη

Στίχοι: Λάμπης Λιβιεράτος
Μουσική: Τόνυ Κονταξάκης
Πρώτη εκτέλεση: Δέσποινα Βανδή

Ανήσυχος και φοβισμένος με κοιτάζεις
Λες πως το πάθος μας τελειώνει 
Κ' η αγάπη μας κι αυτή ξεψυχά
Δεν το πιστεύεις θες να κλάψεις να φωνάξεις
Μα εγώ σου λέω μη φοβάσαι 
Κοίταξέ με ακόμα μία φορά
Δεν πεθαίνει δεν πεθαίνει
Η αγάπη που μας δένει
Δεν πεθαίνει τ' όνειρο μας 
Γιατί ζει μες το μυαλό μας
Δεν πεθαίνει δεν πεθαίνει
Η αγάπη που μας δένει
Δεν πεθαίνει τ' όνειρο μας 
Γιατί ζει μες το μυαλό μας
Αναρωτιέσαι γιατί όλα να τελειώνουν
Φοβάσαι πως δε θα γλιτώσουμε
Εμείς από το τέλος αυτό
Και κάθε μέρα αυτές οι σκέψεις σε σταυρώνουν
Μα εγώ σου λέω μη φοβάσαι 
Γιατί εγώ για πάντα θα σ' αγαπώ
Δεν πεθαίνει δεν πεθαίνει
Η αγάπη που μας δένει
Δεν πεθαίνει τ' όνειρο μας 
Γιατί ζει μες το μυαλό μας
Δεν πεθαίνει δεν πεθαίνει
Η αγάπη που μας δένει
Δεν πεθαίνει τ' όνειρο μας 
Γιατί ζει μες το μυαλό μας
Δεν πεθαίνει δεν πεθαίνει...

Η κατάσταση των πραγμάτων

Στίχοι: Δημήτρης Αποστολάκης
Μουσική: Δημήτρης Αποστολάκης
Πρώτη εκτέλεση: Χαΐνηδες

Κοίτα που θα τα πλερώσω πάλι όλα τα σπασμένα,
πού 'σαι ρε Καραϊσκάκη, για να φας κανένα.
Τραβάτε καραγκιόζηδες να βγείτε στο μπερντέ,
ο γάιδαρος εψόφησε κι εσείς του λέτε ντε.
Όσοι με καταλαβαίνουν, λίγο μέσα μου σκλαβώνουν,
κι όσοι ροδανθούς με ραίνουν, πάντα με σταυρώνουν.
Εσύ που λίγο με μισείς και λίγο μ' αγαπάς,
ποτέ σου δεν ξεκίνησες και πουθενά δεν πας.
Τον θεό τονε πουλούνε, μα εγώ δε θα πλερώσω,
κάποια μέρα τους εμπόρους θα τους μαστιγώσω.
Ζωή που μας περίμενες μ' ορθάνοιχτη αγκαλιά,
σε φυλακές, ιδρύματα και πένθιμα σκολειά.
Ήττα μου, γλυκιά δασκάλα και σταυραϊτέ τση νιότης,
η αρρώστια του καιρού μας είναι η σοβαρότης.
Ένα κουνέλι κλέφτουμε και κάνουμε γιορτή,
κι εσείς κουνέλι γράφετε και τρώτε το χαρτί.
Θλίψη μου γλυκιά μου θλίψη, συντροφιά στην κάμαρά μου,
πως φοβούμαι μη σε χάσω, όπως τη χαρά μου.
Άμα ποθάνω ρίξτε με στα όρνια να με φαν,
να πάρουνε τα σπλάχνα μου, στα νέφη να τα παν.

Μοναχικές σκέψεις

Στίχοι: Διονύσης Τσακνής
Μουσική: Διονύσης Τσακνής
Πρώτη εκτέλεση: Διονύσης Τσακνής

Σ΄ένα γράμμα μου φίλε προχτές
δυό λογάκια κι΄ αυτά πικραμένα
δεν σου το΄ στειλα ότι κι΄ αν λες
θα στα πω μια φορά μαζεμένα.
Σε ρουφιάνους και αλχημιστές
δεν πουλάω αυτές τις αλήθειες
στα στιχάκια μου σκύψε και βρες
και τα λόγια μου κρύψε.
Κι΄ έτσι μείναμε λίγοι -αν θες-
δίχως στέγη και κόμμα,
κάποιες μνήμες φυλάμε κρυφές
μην τις κάνουνε λιώμα.
Σε βιτρίνες και περιοδικά
θα κρεμάσουνε τα όνειρά μας,
στη δική τους φτηνή αγορά
φέρνει κέρδος μιά τέτοια πραμάτεια.
Θα σου δίνουν τροφή και νερό,
σαν μαϊμού θα σε δείχνουν στο δρόμο,
σε σταυρώνουν λεπτό το λεπτό,
πριν τους πεις ΄΄μετανιώνω΄΄.
Κι΄ έτσι μείναμε λίγοι -αν θες-
δίχως στέγη και κόμμα,
κάποιες μνήμες φυλάμε κρυφές
μην τις κάνουνε λιώμα.

Επιτάφιος

Στίχοι: Θωμάς Κοροβίνης
Μουσική: Χρήστος Τσιαμούλης
Πρώτη εκτέλεση: Άρτεμις Πανταζή

Σταυρώνουν πάλι το Χριστό με τους ληστές
Απόψε κι αύριο, όπως έκαναν και χτες
Κι ο κόσμος στα ίδια που γυρνά
Φέτος ξανά τον Επιτάφιο προσκυνά.
Δεν είναι η γη μια σφαίρα που γυρίζει
Είναι μια μάνα που η μοίρα μας ορίζει
Που μας γελάει και πάλι κλαίει μαζί μας
Βαριά κατάρα μας κι ατόφια προσευχή μας.
Σταυρώνουν πάλι το Χριστό και τον θρηνούνε
Με τους ληστές στο πλάι να ξαγρυπνούνε
N’ αλλάξει η τύχη των ανθρώπων τη φορά της
Να μην πουλάει τη θλίψη για χαρά της.
Άνοιξη πάλι και τα πάθη κάνουν βόλτα
Ξυπνούν οι έρωτες και σου χτυπούν την πόρτα
Ο Επιτάφιος κάνει γύρα τον πλανήτη
Δεν ξεχωρίζει μεγιστάνα από αλήτη.
Σταυρώνουν πάλι το Χριστό και τον μυρώνουν
Με τρεις δραχμές κρυφά που τους πληρώνουν
Αυτοί που τον πιστεύουν τον χαλάνε
Τον προσκυνούν και πάλι τον πουλάνε.
Δεν είναι η γη μια μήτρα που ματώνει
Είναι ένα πολυβόλο που σκοτώνει
Κι αυτοί που την τιμούν, την ατιμάζουν
Την αγαπούν μα πάλι την ρημάζουν.

Αυτός

Στίχοι: Δημ. Πρώσσος
Μουσική: Δημ. Πρώσσος
Πρώτη εκτέλεση: Δημ. Πρώσσος

Τον βρίζουν όλοι χωρίς αιτία
σαν να 'ταν πως τους φταίει Αυτός
και τον σταυρώνουν νύχτα και μέρα
γιατί τους έδωσε το φως.
Μες στην καρδιά σου άμα κοιτάξεις
θα δεις πως κρύβεται Αυτός
π' αγάπη φέρνει και σ' ανασταίνει
ποτέ δεν είσαι μοναχός.
Μέρα και νύχτα μες στη ζωή μου
νιώθω πως βρίσκεται Αυτός
είν' οδηγός μου και δάσκαλος μου
είναι το ίδιο μου το φως.

Να μπορούσα

Στίχοι: Μη διαθέσιμο 
Μουσική: Μη διαθέσιμο 
Πρώτη εκτέλεση: Αναστάζιο

Μείναν λίγες αναμνήσεις μια ελπίδα θα γυρίσεις
σ΄ένα αντίο γλίστρησαν οι θλίψεις σου
κι από τότε έχουν περάσει νύχτες που μ΄έχουν γεράσει
δώρο μου΄κανες ζωής τις τύψεις σου
Να μπορούσα να γυρίσω τα ρολόγια λίγο πίσω
να φωνάξω μείνε και θα σ΄αγαπώ
μόνο με φωτογραφίες περασμένες ιστορίες
δε μπορώ να ζήσω σε παρακαλώ
Στο δωμάτιο του μυαλού μου στο ξενώνα του κορμιού μου
κατοικούν οι σκέψεις που σε έδιωξα
πώς θα φύγουν παρασταίνουν με σταυρώνουν μ΄ανασταίνουν
μακριά μου ξέρω πως σε έσπρωξα

Βγάλε τα μαύρα πανιά

Στίχοι: Γιάννης Θεοδωράκης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Πέτα το καμάκι χτύπα πάνω στην πληγή
κοίτα κι ένας άλλος κόκκινο έχει το σπαθί
πέτα το καμάκι, πέτα το φαρμάκι
μη φοβάσαι που μιλώ
πέτα το κορμί σου, πέτα την ψυχή σου
και έλα κάτι να σου πω.
Βγάλε τα μαύρα πανιά
κράτα το χέρι μου σφιχτά
κι αν μας καρφώνουνε
κι αν μας σταυρώνουνε
και μας ματώνουν την καρδιά.
Τα πικρά μου μάτια, το πικρό μου το μυαλό
πέλαγο μεγάλο, πέλαγο αλαργινό
παίρνεις τη ζωή μου, παίρνεις τη φωνή μου
στην αγάπη την παλιά
όμως η καρδιά μου είναι σαν τα κάστρα
κι όλο σαν πουλί πετά.

Εδώ ειν' η γη

Στίχοι: Μη διαθέσιμο 
Μουσική: Στέφανος Ψαραδάκος
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Λάρδης

Εδώ ειν’ η γη, π’ ανθίζουνε μυρτιές
στων κιόνων, τις προαιώνιες ρίζες
Στων αγαλμάτων τα συμπλέγματα
καρποφορούν της ιστορίας τα ροζιασμένα πευκόδεντρα
Εδώ ειν’ η γη, π’ ακούγονται φωνές
στων Δαιδάλων τους χιλιοστρόφους αρμούς
Στων μυστηρίων τα άδυτα συνάζονται
Οι μορφές λησμονημένων ηρώων
Εδώ ειν’ η γη που γονατίζουνε
όσοι που τον πρώτο θυσία προσφέραν τον καρπό
στους βωμούς που στη πέτρα σμιλέψαν οι φτωχοί
σαν χαρίζαν τον άγιο του κόπο. Εδώ ειν’ η γη
Εδώ ειν’ η γη, π’ ακούγονται κραυγές
στων δρυμώνων τις χιονισμένες κορφές
Στ’ αστρολουσμένα τους ξέφωτα συνάζονται
οι ψυχές κυνηγημένων ηρώων
Εδώ ειν’ η γη που σταυρώνουνε
τον Προμηθέα στ’ απρόσιτα της άβυσσος βράχια
και του λαού τα υπάρχοντα στρώνουνε
στη μοιρασιά φθονεροί σταυρωτήδες
Κείμενο που απαγγέλλει ο Βασίλης Κολοβός
Εδώ ειν’ η γη που θ’ αναστήσουμε
ότι το μεγάλο κι ωραίο μας κλέψαν οι καιροί
Τη χαμένη ελπίδα του κόσμου
τη γιορτή της Ειρήνης, το δίκιο τ’ ανθρώπου
Εδώ ειν’ η γη, που πάλι θ’ ανταμωθούμε
φιλιωμένοι εχθροί στους αιώνες

Νυχτώνει, δόξα τω Θεώ

Στίχοι: Σώτια Τσώτου
Μουσική: Κώστας Χατζής
Πρώτη εκτέλεση: Κώστας Χατζής

Νυχτώνει, δόξα τω Θεώ, θα πέσω να ξεκουραστώ,
ήταν η μέρα μου πικρή-η-η αλλά την ήπια σαν φιλί
και με του Θεού τη χάρη βγήκα πάλι παλικάρι.
Απ’ το πρωί στον Πειραιά τσακίζουμαι για τον παρά,
κάποιος με παίρνει για κουτό-ο-ο, πάει να μου φάει το μερτικό,
μα τον πήρα ευθύς χαμπάρι, βγαίνω πάλι παλικάρι.
Έχει η βδομάδα εφτά καρφιά που με σταυρώνουνε βαθιά
πολύ ακριβή είν' η χαρά-α-α για μένανε τον φουκαρά,
μα με του Θεού τη χάρη ψηλά κρατάω το κεφάλι,
μα με του Θεού τη χάρη ψηλά κρατάω το κεφάλι.
Νυχτώνει, δόξα τω Θεώ, σαν αητός θα κοιμηθώ,
θα δω στον ύπνο μου πουλιά, θα δω κι εσένα κοπελιά,
και με του Θεού τη χάρη οι δυο θα γίνουμε ζευγάρι,
και με του Θεού τη χάρη οι δυο θα γίνουμε ζευγάρι.

Παιδικός μας πόλεμος

Στίχοι: Ανατέλλων Τρόμος
Μουσική: Ανατέλλων Τρόμος
Πρώτη εκτέλεση: Ανατέλλων Τρόμος

Παραμύθια πικρά, τόσο αληθινά για θανάτους
με δολοφόνους ιππότες, σ΄ έρημη γη που σταυρώνουν τις μάγισσες.
Θε να ζήσω σ΄ αυτά
όμως είναι φτηνά και βαρέθηκα.
Παραμύθια πικρά, ποτισμένα με αίμα και δάκρυα
με ήρωες καταδότες, φίδια που ζουν δίχως μίσος και έρωτα.
Θε να ζήσω σ΄ αυτά
όμως τα ερπετά τα σιχαίνομαι.
Ξέρεις μαμά, έχω πάψει να βλέπω πια όνειρα
Ζωγραφίζω μαύρα πουλιά γιατί μου έχετε κλέψει τα χρώματα
Τριγυρίζω πρωινά στο μετρό εισπέοντας στάχτη κι αρώματα
Πλανιέμαι αργά στο κενό κι όλα αυτά που ποθώ είναι πρόστυχα.
Πώς θα λυτρωθείς;
Τι ψέμα θα μου πεις;
Ξέρεις, μαμά, δεν αντέχω να ζω ικετεύοντας
Τώρα γεννιέμαι ξανά μέσα απ΄ τα σπλάχνα μιας πόρνης
Μ΄ αγκαλιάζουν γλυκά οι πύρρινες γλώσσες της πόλης
Ξέρεις, μαμά, ο άγγελός σου έχει γίνει πια δαίμονας.
Πώς θα λυτρωθείς; 
Τι ψέμα θα μου πεις;
Θέλω να παίξω ξανά τον παιδικό μας αναίμακτο πόλεμο
όπως τότε παλιά, μόνο που θα ΄χω γεμάτο πιστόλι.

Σταυρώστε με

Στίχοι: Ανδρέας Λάμπρου
Μουσική: Ανδρέας Λάμπρου
Πρώτη εκτέλεση: Έφη Σαρρή

Αν είναι σφάλμα που αυτόν τον άνδρα αγαπάω.
Αν είναι σφάλμα που γι' αυτόν τα βράδια ξενυχτάω.
Αν όπως λένε όλοι πια, ανήκει σε μια άλλη.
Τότε, τότε.
Σταυρώστε με, σταυρώστε με.
Αυτόν τον άνθρωπο τον αγαπάω.
Μόνο γι' αυτόν εγώ καρδιοχτυπάω.
Σταυρώστε με.
Σταυρώστε με, σταυρώστε με.
Αυτόν τον άνθρωπο τον αγαπάω.
Απ' την καψούρα μου παραμιλάω.
Σταυρώστε με.
Αν είναι σφάλμα που αυτόν τον άνδρα αγαπάω.
Αν είναι σφάλμα που γι' αυτόν καπνίζω και μεθάω.
Αν όπως λένε όλοι πια, φιλάει μία άλλη.
Τότε, τότε.
------------------
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα τραγούδια είναι με τη σειρά όπως τα βρίσκαμε στην έρευνα.