25/07/16 22:33 - Ο Όρκος στην Βίβλο!..

Ο Όρκος στην Βίβλο!..

Με αφορμή τις προτάσεις της κυβέρνησης για το νέο Σύνταγμα διαβάσαμε τα εξής: «Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι σχέσεις κράτους - Εκκλησίας. Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει πρόταση να καταργηθούν ο θρησκευτικός όρκος και η επίκληση της Αγίας, Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος που υπάρχει στο Σύνταγμα, αλλά θα παραμένει ως έχει η διατύπωση ότι κυρίαρχο θρήσκευμα στην Ελλάδα είναι η ορθόδοξη πίστη.». Ας δούμε λοιπόν τι είχαμε γράψει σε ειδική μελέτη που είχαμε κάνει στο παρελθόν για τον όρκο στη Βίβλο:

Ο Όρκος στην Βίβλο

Αφήνοντας, λοιπόν, τους αρχαίους προγόνους μας και φτάνοντας στην Βίβλο (Παλαιά και Καινή Διαθήκη) θα δούμε την ηθική διάσταση του όρκου σε πάρα πολλές περιπτώσεις όπως για παράδειγμα στις Δέκα Εντολές ( 9), που δίδει ο Κύριος, μέσω του Μωϋσή, σε όλους τους ανθρώπους.
Σ’ αυτές τις Εντολές παρατηρούμε τις δεσμεύσεις των ανθρώπων απέναντι Θεού και αλλήλων, αφού οι Εντολές λαμβάνουν χαρακτήρα αιωνίου όρκου με όλες εκείνες τις ηθικές διαστάσεις, που απετέλεσαν σειρά μεγάλων φιλοσοφικών ή άλλων στοχαστικών συζητήσεων (συντάγματα, νόμοι, διατάγματα κλπ), ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο όρκος σ’ ολόκληρη σχεδόν την Βίβλο παίρνει δεσμευτικό χαρακτήρα. Αξίζει τον κόπο να αναφέρουμε, για παράδειγμα, ορισμένα χωρία , που μνημονεύουν τον όρο «όρκος»:
 Γεν. 24, 8 : «καθαρός έση από του όρκου μου
26, 3: «και στήσω τον όρκον μου»
 Εξ. 13,19: «όρκω γαρ ώρκισε τους υιούς Ισραήλ».
 Λευ. 4, 4: «όσα εάν διαστείλη … μεθ’ όρκου» κλπ.

Ερχόμενοι τώρα στον ίδιο τον όρο «όρκος» ή το ρήμα «ομνύω», που έχει την ίδια έννοια, διαπιστώνουμε το γεγονός ότι, πέραν των άλλων, ο όρκος αποτελεί βασικό κορμό της ηθικής διαστάσεως του Νόμου του Θεού, μιας και η Καινή Διαθήκη αναφέρεται πολλές φορές, σ’ αυτόν:
 Ματθαίου 5,33: «Αποδώσεις δε τω Κυρίω τους όρκους σου».
 Ματθαίου 14,7: «Μεθ’ όρκου ωμολόγησεν».
 Ματθαίου 14,9: «δια δε τους όρκους…».
 Ματθαίου 26,72: «ηρνήσατο μετά όρκου».
 Μάρκου 6,26 : «δια τους όρκους ....».
 Λουκάς 1,73: «όρκον ον ώμοσε..».
 Πράξεις 2,30 : «όρκω, ώμοσεν αυτώ ο Θεός».
 Προς Εβραίους 6,16 : «αντιλογίας πέρας εις βεβαίωσιν ο
 όρκος».
 Προς Εβραίους 6,17: «ο Θεός ..... εμεσίτευσεν όρκω»
 Ιακώβου επιστολή 5,12: «ομνύετε μήτε τον ουρανών...….. μήτε άλλον τινά όρκων».

Πρέπει εδώ να θυμίσουμε ότι το απαρέμφατο «ομνύειν» αναφέρεται μέσα στην Αγία Γραφή 26 φορές πράγμα που σημαίνει ότι δίδεται μια διαφορετική διάσταση στο θέμα του όρκου έτσι όπως την καθόρισε ο Ιησούς Χριστός εις την επί του Όρους ομιλία. Του
Ως γνωστόν στο Ε Κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου πέραν της επί του Όρους ομιλίας του Κυρίου, ο Ιησούς Χριστός μίλησε για τους Μακαρισμούς, ότι οι Μαθητές είναι το αλάτι της γης και το φως του κόσμου και πότε θα έρθει το πλήρωμα του νόμου και των προφητών. Αναφερόμενος, όμως, στο θέμα του όρκου ο Ιησούς Χριστός θα αναφέρει επί λέξει τα εξής:
«Πάλιν ηκούσατε ότι ερρέθη τοις αρχαίοις, ουκ επιορκήσεις, αποδώσεις δε τω Κυρίω τους όρκους σου. Εγώ δε λέγω υμίν μη ομόσαι όλως μήτε εν τω ουρανώ, ότι θρόνος εστί του Θεού». (Ματθ. 5, 33 – 34).

Ερμηνευτική απόδοση :

«Πάλιν έχετε ακούσει ότι ελέχθη εις τους προγόνους σας δεν θα καταπατήσης τον όρκον σου, αλλά ως καθήκον ιερόν προς τον Κύριον θα τηρήσης τας υποσχέσεις και τας μαρτυρίας που με όρκον ανέλαβες.. Εγώ όμως σας λέγω, να μη ορκισθήτε καθόλου. Ούτε εις τον ουρανόν, διότι είναι θρόνος του παντοκράτορος Θεού.» ( 10)
Μετά από αυτήν την ρήση του Κυρίου επί 2.000 χιλιάδες χρόνια, η ηθική διάσταση του όρκου, σφυρηλατήθηκε στην κάμινο των αιώνων, και μέχρι σήμερα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της επίλυσης διαφοράς ανθρώπων, στα δικαστήρια και αλλού.
Και μόνο το γεγονός ότι ο εκάστοτε πρόεδρος του δικαστηρίου, σε αναγκάζει να βάλεις το χέρι σου επάνω στο Ευαγγέλιο και να ορκιστείς, είναι ένα θέμα μεγάλης συζητήσεως δεδομένου ότι τίθενται σοβαρά και μεγάλα ζητήματα ηθικής φύσεως αφού δεν μπορούμε να λησμονήσουμε και τον κατηγορηματικό λόγο του Κυρίου.
Αυτός και ο λόγος που πολλοί Πατέρες της Εκκλησίας, αλλά και άλλοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς, ανέπτυξαν την δική τους επιχειρηματολογία σε πάρα πολλά συγγράμματα, ενώ πολλοί ακαδημαϊκοί δάσκαλοι και καθηγητές πανεπιστημίου ή άλλοι διάφοροι νομομαθείς (συνταγματολόγοι, δικαστικοί κλπ) διακήρυξαν την πρόθεσή τους εις την εμμονή τους επί του όρκου η – αν θέλετε- στην κατάργησή του.
Για τον λόγο αυτό, αφού εξηγήσουμε ορισμένα θέματα που αφορούν την ηθική διάσταση του Όρκου, θα ακολουθήσουν οι απόψεις ορισμένων Εκκλησιαστικών συγγραφέων και Πατέρων της Εκκλησίας μας, που χαράσσουν την δική τους άποψη σχετικώς με το θέμα του όρκου και πώς βλέπουν πραγματικά ορισμένους ανθρώπους που γίνονται επίορκοι ή καταπατούν τον όρκο τους απέναντι Θεού και ανθρώπων. Ένας όρκος που αντιτίθεται μεν στους ηθικούς κανόνες της ζωής μας, αλλά που ευλογήθηκε από την ίδια την Εκκλησία μας στον περίφημο «Όρκο των Φιλικών» για να μπορέσει η σκλαβωμένη Ελλάδα μας να απελευθερωθεί από τους Τούρκους, που για 400 περίπου χρόνια καταδυνάστευαν την ψυχή και το σώμα των υπόδουλων Ελλήνων.
Και στην προκειμένη περίπτωση ο όρκος των Φιλικών ήταν ευλογία Θεού.