Ελληνική Μουσική

Ελληνική Μουσική

Διάφορα άρθρα και μελέτες πάνω σε θέματα ελληνική μουσικής. Όταν ο Πλάτων έλεγε το περίφημο εκείνο "μουσικήν ποίει και εργάζου", είχε κατά νου την Ελληνίδα Μούσα, η οποία επεκτείνεται και σε άλλους πνευματικούς ορίζοντες, όπως η ακτινοβόλος λύρα του Απόλλωνα!..

  • Ποιες είναι οι ρίζες της ανατολίτικης μουσικής;
    Μια μεγάλη δημοσιογραφική και ιστορική έρευνα που θα αιφνιδιάσει!..Πάντα ταύτα αν διαβάσουμε την ιστορία της ελληνικής μουσικής όπου θα δούμε ότι τουλάχιστον η φιλολογία της ελληνολατινικής αρχαιότητας και τα ευρήματα της αρχαιολογίας δείχνουν πως η μουσική καλλιέργεια της αρχαίας Ελλάδας υπήρχε από 2.500 χρόνια π.Χ. και περισσότερο στο χώρο των Κυκλάδων: Τίθεται το ερώτημα λοιπόν: Ποιες είναι οι ρίζες τις ανατολίτικης μουσικής;
  • Ποιος ήταν ο ρόλος των αυλητρίδων στην αρχαιότητα;
    «Ήσαν (αι αυλητρίδες) από διάφορα μέρη. Διότι και η Φρυγία και η Ιωνία εξαπέστελλον εις όλην την Ελλάδα αυλητρίδας. Υπερείχον όμως όλων αι εκ των Θηβών. Αύται εγνώριζον όλους τούς «μουσικούς τρόπους» οι οποίοι κατά τον ιδρυτήν των Τέρπανδρον εκαλούντο «αρμονίαι». Και ήσαν εν πρώτοις η Δωρική σεμνή και εμπνέουσα θάρρος και ανδρείαν εις τας ψυχάς…» (Γρ. Στεφάνου: «Αι Εταίραι κατά την ελληνικήν αρχαιότητα», Αθήναι 1924)
  • Πώς βλέπουν οι Έλληνες μουσικοί τον σταυρό;
    Ένα αφιέρωμα στον καλλιτεχνικό χώρο των τραγουδοποιών, που έγραψαν τραγούδια με θέμα το Σταυρό, έτσι όπως τον νιώθουν και τον βιώνουν πολύ γνωστές μορφές στιχουργών, συνθετών ή ερμηνευτών!... Επειδή, όμως, τα τραγούδια είναι πάρα πολλά, επιλέξαμε ορισμένα που ήδη είναι γνωστά, ενώ υπάρχουν και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες που έγραψαν τραγούδια τους με θέμα το σταυρό ή τα παράγωγά του!..
  • Ο Θεόδωρος Βασιλικός μέσα στο χώρο και το χρόνο!..
    Ακούγοντας, λοιπόν, το διαχρονικό και θεϊκό «Τεριρέμ» δια στόματος Θεόδωρου Βασιλικού, εκ των πραγμάτων ο νους μας ανέτρεξε στο χρόνο, που είναι μια από τις θεμελιώδεις έννοιες η οποία απασχόλησε τη φιλοσοφική και την επιστημονική σκέψη από την αρχαία εποχή και αποτελεί ένα από τα πλέον στοιχειώδη συστατικά της ανθρώπινης εμπειρίας! Η μουσική, όπως πολύ βαθυστόχαστα διατύπωσε η Susanne Langer, «κάνει το χρόνο ακουστό, τη μορφή και τη συνέχειά του αισθητή. ... Δημιουργεί ένα είδωλο του χρόνου που ενσαρκώνεται από την κίνηση της μουσικής φόρμας, η οποία φαίνεται ότι του δίνει υπόσταση, μια υπόσταση, όμως, που μορφώνεται αποκλειστικά μέσα από τον ήχο και, κατά συνέπεια, είναι από τη φύση της παροδική»!
  • Ποιος ήταν άραγε ο εφευρέτης του δίαυλου;
    Διηγούνταν στην Αθή­να ότι τον αυλό στην πραγματικότητα τον είχε βρει η θεά Αθηνά' όταν όμως είδε μέσα σ' ένα ρυάκι πόσο παραμορφωνόταν το πρόσωπο της, καθώς έπαιζε, τον έριξε μακριά της. Μια παραλ­λαγή του μύθου έλεγε πως η θεά Αθηνά ήταν η πρώτη που κατασκεύασε αυλό με κόκαλα ελα­φιού σ' ένα συμπόσιο των θεών. Η Ήρα όμως και η Αφροδίτη, βλέποντας την να φυσάει τον αυλό, κορόιδεψαν τόσο πολύ την όψη που έπαιρνε το πρόσωπο της, ώστε η Αθηνά πήγε αμέσως στη Φρυγία, για να κοιτάξει το πρόσω­πο της μέσα σε ένα ποτάμι. Εκεί είδε ότι οι δύο θεές είχαν δίκιο και έριξε τον αυλό μακριά, απειλώντας με τις πιο τρομερές τιμωρίες όποιον θα τον μάζευε. Ο Μαρσύας όμως τον περισυνέ­λεξε και η τιμωρία τού επιβλήθηκε από τον Απόλλωνα!..
  • Οι άγγελοι της μουσικής!...
    Κατά την ελληνική μυθολογία η λύρα είναι δημιούργημα του Ερμή, ο οποίος κατασκεύασε την πρώτη λύρα από καύκαλο χελώνας, δυο κέρατα κριαριού και έντερα βοδιών που είχε κλέψει από τον Απόλλωνα. Όταν ο αδερφός του Απόλλωνα ήρθε στη σπηλιά του για να ζητήσει τα κλεμμένα βόδια, εκείνος του χάρισε τη λύρα και ο Απόλλωνας τόσο πολύ ευχαριστήθηκε ώστε του χάρισε τα βόδια, αλλά και το κηρύκειό του!..
  • Η βυζαντινή μουσική θεραπεύει την κατάθλιψη;
    Διαβάστε γιατί ο Όσιος Γέροντας Πορφύριος έλεγε ότι «η βυζαντινή μουσική θεραπεύει την κατάθλιψη», ενώ ο ίδιος ο Γέροντας υποστήριζε ότι: «Η βυζαντινή μουσική είναι πάρα πολύ ωφέλιμη. Κανένας χριστιανός δεν πρέπει να υπάρχει χωρίς να ξέρει βυζαντινή μουσική. Πρέπει όλοι να μάθομε. Έχει άμεση σχέση με την ψυχή. Η μουσική αγιάζει τον άνθρωπο αναίμακτα. Χωρίς κόπο, αγαλλόμενος, γίνεσαι άγιος». Ειδικά για την θεραπεία της κατάθλιψης η βυζαντινή μουσική είναι ένα πολύ αποτελεσματικό μέσο. «Η Βυζαντινή μουσική, δίδασκε, θεραπεύει την κατάθλιψη»!..
  • Ποια είναι η κοινωνική σημασία της μουσικής;
    Στη σημερινή πραγματικότητα η μουσική έχει ανοίξει τα φτερά της σε πολλούς τομείς. Κάθε σπίτι και κάθε κοινωνικός χώρος έχει μια μουσική κυψέλη μέσα στην οποία ακούει κανείς κάθε λογής μουσικά τιτιβίσματα. Ακόμη περισσότερο στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, όπως το ραδιόφωνο και η τηλεόραση, που έχουν κάνει τη μουσική ένα «σύμφυτο» στοιχείο με την ίδια την ύπαρξή τους. Άλλωστε για το θέμα της μουσικής έχουν γίνει πολλές εκπομπές, ενώ πολλές εξ αυτών έχουν γίνει η προέκταση της ίδιας της μουσικής, όπως είναι για παράδειγμα οι μουσικές εκπομπές που παρουσιάζουν διάφοροι παρουσιαστές και παρουσιάστριες.
  • Οι νέοι των μουσικών οραμάτων!..
    Η Ελλάδα απ’ τα πανάρχαια χρόνια γεννούσε μύστες και μυσταγωγούς της μουσικής. Και οι μουσικοί άρχιζαν «εξ απαλών ονύχων» την εκμάθηση της μουσικής έχοντας δίπλα τους μεγάλους διδασκάλους. Αλλά και σήμερα, που η Χώρα μας δοκιμάζεται από μια ανελέητη οικονομική κρίση, υπάρχουν νέοι που ασχολούνται με τη μουσική αναπτερώνοντας το ηθικό των συνανθρώπων μας. Ένας εξ αυτών ο ανερχόμενος και πολλά υποσχόμενος νεαρός καλλιτέχνης Κωνσταντίνος Μητσάνης. Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!..
  • Γιατί οι Πυθαγόρειοι μελετούσαν την μουσική;
    «Οι ρίζες των ελληνικών επιστημών της ακουστικής και των αρμονικών φτάνουν στον 5ο π.Χ. αιώνα, ίσως ως και τον 6ο . Οι Πυθαγόρειοι δεν μελετούσαν τη μουσική για την ίδια τη μουσική. Οι έρευνές τους πάνω στις αρμονικές προέκυψαν από την πεποίθηση ότι το σύμπαν βρίσκεται σε τάξη, ότι η τελειότητα της ανθρώπινης ψυχής εξαρτάται από αυτή την αντίληψη και την προσαρμογή του ανθρώπου στην τάξη αυτή και, τέλος, ότι το κλειδί για την κατανόηση της φύσης του σύμπαντος είναι ο αριθμός…»!
  • Πού βρίσκονται σήμερα οι θρυλικοί Έλληνες δεξιοτέχνες του μπουζουκιού; (2)
    Πολλοί μιλούν για το τέλος ενός θρυλικού λαϊκού οργάνου, όπως είναι το μπουζούκι. Μάλλον κάποιο λάθος κάνουν. Και τούτο διότι το μπουζούκι, που δεινοπάθησε κι αυτό μαζί με τους οργανοπαίκτες του καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου μέχρι την δικτατορία του Μεταξά, «ζει και βασιλεύει»! Ακόμη κι αν στο μέλλον αποτελέσει είδος λαϊκού φολκλόρ, κάποιοι θα το νοσταλγούν, όπως νοσταλγούμε σήμερα τους μεγάλους δημιουργούς του λαϊκού τραγουδιού, που έφυγαν αφήνοντας πίσω τους μια ολόκληρη πολιτισμική δημιουργία!..
  • Πού βρίσκονται σήμερα οι θρυλικοί Έλληνες δεξιοτέχνες του μπουζουκιού; (1)
    Πολλοί μιλούν για το τέλος ενός θρυλικού λαϊκού οργάνου, όπως είναι το μπουζούκι. Μάλλον κάποιο λάθος κάνουν. Και τούτο διότι το μπουζούκι, που δεινοπάθησε κι αυτό μαζί με τους οργανοπαίκτες του καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου μέχρι την δικτατορία του Μεταξά, «ζει και βασιλεύει»! Ακόμη κι αν στο μέλλον αποτελέσει είδος λαϊκού φολκλόρ, κάποιοι θα το νοσταλγούν, όπως νοσταλγούμε σήμερα τους μεγάλους δημιουργούς του λαϊκού τραγουδιού, που έφυγαν αφήνοντας πίσω τους μια ολόκληρη πολιτισμική δημιουργία!..
  • Το τραγούδι μέσα στην ιστορία!...
    Μερικές ανάριες ή σκόρπιες σκέψεις για την διαχρονική εξέλιξη του τραγουδιού, έτσι όπως την βιώσανε και άλλοι λαοί, αλλά ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες, που δημιουργήσαμε μια Επιστήμη στον χώρο της Μουσικής και της Ερμηνείας των τραγουδιών!.. Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί!. Αξίζει τον κόπο!...
  • Το δοξάρι των αγγέλων!..
    Εκείνο το βιολί δεν έλεγε να σταματήσει!... Μέσα από τους ήχους που έβγαζαν οι χορδές του, θαρρούσες και ένας άγγελος έβγαζε τη δική του ουράνια φωνή!.. Και το δοξάρι του; Αχ! εκείνο το δοξάρι!... Καθώς «χάϊδευε» τις χορδές του βιολιού, νόμιζες πως όλα τα χερουβείμ και τα σεραφείμ κατέβαιναν στη γη για να διασκεδάσουν μαζί μας! Τόση ήταν η μαγεία του βιολιού!.. Ούτε οι μυθικές Σειρήνες δεν μάγευαν έτσι τον κόσμο!..